'Với lãi suất này doanh nghiệp phải kinh doanh ngành gì, lợi nhuận bao nhiêu mới đủ trả lãi?'

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam (TP Cần Thơ) bày tỏ rất quan tâm đến lãi suất cho vay hiện nay. Bà nói đây là vấn đề doanh nghiệp, người lao động rất quan tâm và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển, tác động đến sản xuất kinh doanh, đời sống người dân, đặc biệt khả năng tăng trưởng của nền kinh tế.

Kiểm tra thực tế việc giảm lãi suất tại các ngân hàng

Theo thông tin bà nắm được, lãi suất ngân hàng hiện nay bình quân từ 8,4 - 10,7%/năm. Đây là áp lực rất lớn với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. "Do vậy, tôi quan tâm hiện nay là với mức lãi suất như vậy thì doanh nghiệp phải kinh doanh ngành gì, đạt doanh thu bao nhiêu, đạt lợi nhuận bao nhiêu mới đủ trả lãi cho ngân hàng, trang trải chi phí, duy trì việc làm cho người lao động và tích lũy để tái đầu tư, phát triển doanh nghiệp", bà Lam nêu.

Nữ đại biểu thống nhất rất cao với chỉ đạo của Chính phủ về giảm lãi suất cho vay từ 1,5% - 2%. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất là doanh nghiệp có thực sự tiếp cận được nguồn vốn với mức lãi suất giảm hay không, hay chính sách chỉ dừng lại ở các gói ưu đãi với điều kiện khó khăn khi tiếp cận. Bởi vấn đề tiếp cận, vấn đề thủ tục rất khó.

• 

  Cuộc thảo luận ở nghị trường giữa Chủ tịch ngân hàng và Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa về vốnĐỌC NGAY

Vì vậy, bà đề nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước có giải pháp cụ thể hơn, kiểm tra việc thực hiện giảm lãi suất tại các ngân hàng thương mại, công khai mức lãi suất cho vay thực tế, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ sản xuất kinh doanh tiếp cận được các nguồn vốn cho dễ dàng hơn.

"Chúng ta đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao - 2 con số. Nhưng muốn tăng trưởng thì doanh nghiệp phải phát triển tốt, mà muốn doanh nghiệp phát triển tốt trước hết phải tạo điều kiện để doanh nghiệp có lợi nhuận, có khả năng tích lũy, tái đầu tư.

Không thể để chi phí vốn trở thành rào cản với những chủ thể đang tạo điều kiện cho việc làm, sản phẩm và của cải của xã hội. Cho nên chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp là cần thiết", bà Lam nói thêm.

Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cũng chỉ ra hiện nay một chỉ số của 9 tháng đầu năm hơi vượt so với mục tiêu của Quốc hội đặt ra cho Chính phủ là lạm phát. Quốc hội yêu cầu là 2026 sẽ giữ lạm phát ở mức 4,5%, thế nhưng 9 tháng hiện nay đã là 4,52%.

Ông nói đây là thách thức và liệu chúng ta có giữ được không trong bối cảnh đang cần đầu tư rất lớn. Bởi muốn đầu tư thì tiền phải sang nền kinh tế nhiều hơn, tiền lớn hơn hàng, theo lý thuyết là lạm phát sẽ tiếp tục tăng. Để kìm chế lạm phát thì ngân hàng lại phải tăng lãi suất, nhưng khi lãi suất cao thì nhu cầu đầu tư lại có xu hướng giảm. 

Lo ngại phụ thuộc vốn tín dụng ngân hàng, hụt hơi huy động kéo dài

Dẫn chứng thực tế huy động lãi suất đầu vào có thể lên tới 9-10% và lãi suất cho vay 15-16% rất là cao. Vì vậy, vừa qua Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu vấn đề lãi suất cao thì doanh nghiệp sẽ rất khó khăn, làm ăn không có lãi thì đầu tư giảm, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

“Ở đây là một vòng tuần hoàn nên cần xử lý, liên quan chính sách tài khóa, tiền tệ, đặc biệt là vấn đề thuế, lãi suất. Tôi cho rằng cần phải có giải pháp sớm để điều hành linh hoạt và hiệu quả. Đặc biệt khi nền kinh tế phụ thuộc vào tín dụng của ngân hàng. Trong khi tín dụng ngân hàng có thời hạn vay không dài, các yêu cầu vay khắt khe nên chuyển nguồn vốn thành động lực tăng trưởng là một bài toán rất vất vả, khó khăn”, ông Hùng nêu thêm.

Bà Đoàn Thị Thanh Mai - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cho rằng tăng trưởng kinh tế phụ thuộc khá nhiều về tín dụng ngân hàng, trong khi kênh trung và dài hạn khác chưa phát triển như kỳ vọng. 

Việc phụ thuộc vốn tín dụng ngân hàng dẫn đến áp lực thanh khoản, mất cân đối, tiếp tục rủi ro cho hệ thống. Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã có nhiều nỗ lực trong điều hành, nhưng chênh lệch tín dụng ngày càng rộng, gây tình trạng "hụt hơi" huy động kéo dài. Huy động vốn cho phát triển nhưng phải kiểm soát rủi ro của hệ thống tài chính, khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn, một số tỉ lệ an toàn ngân hàng được điều chỉnh nới rộng.

Vì vậy, bà Mai đề nghị Chính phủ làm rõ hơn tiến độ phát triển các kênh dẫn vốn trung và dài hạn khác, nhằm chia lửa cho kênh tín dụng ngân hàng. Báo cáo rõ hơn triển khai hoạt động của trung tâm tài chính ở TP.HCM và Đà Nẵng, đặc biệt khi từ nay đến cuối năm phải có sản phẩm cho các trung tâm này.

Cùng đó cần làm rõ khả năng đáp ứng vốn cho dự án lớn khi đến 2030 cần 1.500 tỉ USD, siêu dự án như đường cao tốc Bắc Nam, điện hạt nhân Ninh Thuận, sân bay Long Thành… đòi hỏi cấu trúc vốn dài hạn 20-30 năm thì ngân hàng thương mại có đủ năng lực đáp ứng không, nếu không có cơ chế đặc thù.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) đề nghị có thống nhất thông tin về lãi suất. Báo cáo trình bày tại hội trường nêu hệ thống tổ chức tín dụng đã thống nhất giảm lãi suất cho vay 1,5 - 2%, nhưng báo cáo 918 lại cho biết lãi suất cho vay bình quân các giao dịch mới đang ở mức 9,12%/năm, tăng 1,03 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

"Cử tri, doanh nghiệp, như báo cáo của Mặt trận Tổ quốc đã phản ánh, vẫn cho rằng lãi suất cao và khó tiếp cận vốn. Đề nghị Chính phủ làm rõ mức giảm 1,5 - 2% áp dụng cho đối tượng nào, quy mô dư nợ bao nhiêu?" - đại biểu Sơn nêu câu hỏi.

Ngày 18-10, tại thảo luận tổ về tình hình kinh tế xã hội, nhiều đại biểu Quốc hội đã nêu vấn đề giảm lãi suất để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy chi tiêu.