Vốn vào startup khí hậu ở Việt Nam giảm một nửa

Nguồn ảnh: VnExpress

Tổng vốn đầu tư vào các startup công nghệ khí hậu tại Việt Nam năm 2025 đã giảm 52% so với 2024, theo báo cáo.

Theo "Báo cáo Hệ sinh thái Công nghệ Khí hậu Việt Nam", có 33 thương vụ đầu tư vào lĩnh vực startup công nghệ khí hậu Việt Nam năm ngoái, trị giá 49,86 triệu USD, giảm 52% với mức 104,20 triệu USD hồi 2024, qua 60 thương vụ.

Báo cáo thực hiện bởi New Energy Nexus Việt Nam, SNV Việt Nam, Tổ chức Hỗ trợ Đại học Thế giới Canada (WUSC), Đại học RMIT Việt Nam. Nhóm nghiên cứu cho biết mức sụt giảm lớn năm qua chủ yếu do ảnh hưởng từ một thương vụ đột biến năm 2024, là khoản đầu tư Series A trị giá 70 triệu USD vào Techcoop.

Nếu loại trừ các thương vụ lớn nhất, bức tranh gọi vốn thực tế chỉ ghi nhận mức giảm nhẹ 19%, từ 34,2 triệu USD xuống còn 27,86 triệu USD.

Năm 2025, lĩnh vực hút vốn mạnh nhất là chuyển dịch năng lượng, với 26,71 triệu USD, tăng 72% so với năm 2024. Đây cũng là mảng duy nhất gọi được vốn trên cả 3 kênh: vốn cổ phần, vốn vay và tài trợ không hoàn lại.

Việt Nam đã ban hành 29 chính sách liên quan đến khí hậu và đổi mới sáng tạo trong 2025, theo thống kê của báo cáo. Bà Trần Thị Phương Thảo, Giám đốc Quốc gia New Energy Nexus Việt Nam, khẳng định nhà đầu tư luôn sẵn sàng vốn cho các startup khí hậu Việt Nam và bản thân các nhà sáng lập cũng đang rất khát vốn.

Tuy nhiên, năm ngoái, không có thương vụ nào hoàn tất giao dịch ở quy mô từ 350.000 USD đến 1 triệu USD, so với 4 thương vụ của 2024. Cơ cấu dòng vốn chuyển dịch, với vốn cổ phần giảm mạnh, nhường chỗ cho vốn vay tăng vọt từ 3 triệu USD lên 20 triệu USD, cho thấy startup đang cần lộ trình tài chính đa dạng để bước qua giai đoạn ươm tạo, tiến tới tiếp nhận các khoản đầu tư quy mô lớn.

Song song bài toán vốn, startup khí hậu cũng đang thiếu hụt nhân sự trình độ cao. Có đến 73% doanh nghiệp tham gia khảo sát xếp kỹ năng chuyên môn và kỹ thuật chuyên sâu vào top 3 nhu cầu tuyển dụng cấp thiết nhất, trong khi 50% thừa nhận đây là nhóm nhân sự khó tìm nhất.

Theo bà Lindsay Umalla, Trưởng bộ phận Năng lượng tại SNV Việt Nam, tốc độ đổ bộ của dòng vốn đang nhanh hơn tốc độ bắt nhịp của lực lượng lao động.

"Để bứt phá, các startup nên bổ sung nguồn nhân sự liên ngành, giàu kinh nghiệm. Đồng thời, hệ sinh thái cần liên kết chặt chẽ hơn nữa giữa các khâu đào tạo, tuyển dụng và tài trợ vốn để phát triển lực lượng nòng cốt này", bà nhận định.

Viễn Thông

Điểm sáng nổi bật của thị trường thuộc về lĩnh vực chuyển dịch năng lượng khi hút 26,71 triệu USD, tăng trưởng 72% và là mảng duy nhất tiếp cận đồng thời cả ba kênh gồm vốn cổ phần, vốn vay và tài trợ không hoàn lại. Cấu trúc tài chính có sự dịch chuyển rõ nét khi vốn vay tăng vọt từ 3 triệu USD lên 20 triệu USD nhằm bù đắp cho sự sụt giảm của vốn cổ phần. Đáng chú ý, phân khúc đầu tư từ 350.000 USD đến 1 triệu USD hoàn toàn vắng bóng giao dịch trong năm qua, phản ánh khoảng trống tài chính khi các dự án vượt qua giai đoạn ươm tạo. Bên cạnh bài toán nguồn vốn, rào cản lớn đối với hệ sinh thái còn đến từ sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực trình độ cao. Khảo sát chỉ ra 73% doanh nghiệp coi kỹ năng chuyên sâu là ưu tiên tuyển dụng hàng đầu, trong khi một nửa thừa nhận đây là nhóm vị trí khó tìm kiếm nhất. Đại diện SNV Việt Nam nhận định tốc độ dịch chuyển của dòng vốn đang đi trước khả năng đáp ứng của lực lượng lao động, đòi hỏi các đơn vị cần sớm bổ sung nhân sự liên ngành để tạo nền tảng bứt phá bền vững.