Đã nộp phạt, công trình vi phạm chưa được khắc phục
Ngày 31/10, ông Nguyễn Thế Tân - Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Nghĩa Giang (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, Chủ tịch UBND xã đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn rà soát toàn bộ vụ việc từ đầu đến cuối liên quan đến quán cơm Bà Chín, sau khi quán bị khách phản ánh bán giá cao và phát sinh thông tin về vi phạm đất đai.
Việc rà soát bao gồm quá trình kiểm tra, xử lý trước và sau khi ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ khu đất nơi quán cơm hoạt động.
Theo hồ sơ, quán cơm Bà Chín do bà Trần Thị Minh Trinh thuê mặt bằng (có nhà xây dựng trên đất) của ông L.Q.H. (trú phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi) để kinh doanh tại thửa đất số 2655, tờ bản đồ số 68.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định ông H. đã tự ý xây dựng trái phép nhiều hạng mục trên phần đất trồng cây hằng năm khác để phục vụ hoạt động kinh doanh quán cơm.
Các hạng mục vi phạm gồm sân bê tông diện tích 382,7m², tường bao 944,1m² và mái hiên 420,2m². Tổng diện tích vi phạm được xác định là 1.747m².
Ngày 5/5/2026, UBND xã Nghĩa Giang ra Quyết định số 14/QĐ-XPHC xử phạt ông H. 15 triệu đồng, đồng thời buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm, với thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận quyết định.
Đến nay, chủ đất đã nộp tiền phạt nhưng việc khắc phục các công trình vi phạm vẫn chưa hoàn tất.
Công trình vi phạm vẫn tồn tại, trách nhiệm thuộc về ai?
Trao đổi với phóng viên, tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp cho rằng, vụ việc đặt ra vấn đề không chỉ về trách nhiệm của người vi phạm mà còn là trách nhiệm tổ chức thi hành quyết định xử phạt của chính quyền địa phương.
Theo luật sư Cường, quyết định xử phạt vi phạm hành chính có hiệu lực là quyết định quản lý nhà nước mang tính bắt buộc thi hành. “Người vi phạm không thể cho rằng đã nộp tiền phạt thì được quyền tiếp tục duy trì công trình xây dựng trái phép trên đất”, luật sư Cường nhấn mạnh.
Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, trong đó có biện pháp buộc thực hiện khắc phục hậu quả.
Luật sư Cường phân tích, nếu người vi phạm không tự nguyện khôi phục hiện trạng đất sau khi hết thời hạn và đã đủ điều kiện pháp luật, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét việc ban hành quyết định cưỡng chế theo đúng trình tự, thủ tục.
Tuy nhiên, để xác định trách nhiệm trong vụ việc cụ thể, cần làm rõ thời điểm chủ đất nhận quyết định xử phạt, việc thực hiện các biện pháp khắc phục và có hay không căn cứ pháp luật cho việc hoãn hoặc tạm đình chỉ thi hành.
Đáng chú ý, theo luật sư Cường, bản quyết định được cung cấp có điểm chưa thống nhất khi ghi thời hạn khắc phục là “30 (mười) ngày”. Phần xác nhận giao nhận trực tiếp ở trang cuối cũng chưa thể hiện ngày, giờ bàn giao. Do đó, cơ quan chức năng cần kiểm tra bản gốc và hồ sơ giao nhận để xác định chính xác thời điểm bắt đầu tính thời hạn khắc phục hậu quả.
Về trách nhiệm của chính quyền, luật sư Cường dẫn khoản 3 Điều 85 Luật Xử lý vi phạm hành chính, quy định người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả. Nếu có tình trạng thiếu kiểm tra, không đôn đốc hoặc cố tình trì hoãn tổ chức thi hành mà không có lý do chính đáng, trách nhiệm của các cá nhân liên quan cần được xem xét tùy theo tính chất, mức độ.
Tuy nhiên, luật sư lưu ý việc xác định trách nhiệm phải dựa trên hồ sơ, nhiệm vụ được giao và quá trình xử lý thực tế. “Không thể để một quyết định xử phạt vi phạm hành chính chỉ tồn tại trên giấy. Xử lý vi phạm phải đi đến cùng, đặc biệt là phải khắc phục được hậu quả mà hành vi vi phạm đã gây ra”, luật sư Cường nêu quan điểm.
Trước đó, quán cơm Bà Chín gây chú ý sau khi tài xế Nguyễn Văn Đức phản ánh bữa cơm của nhóm khách có giá 640.000 đồng, trong đó nửa con gà luộc được tính 300.000 đồng.
Sau phản ánh, đoàn kiểm tra liên ngành xã Nghĩa Giang đã kiểm tra, phát hiện một số vấn đề về niêm yết giá và bán hàng không đúng giá niêm yết. Cơ quan chức năng đang tiếp tục các bước xử lý theo quy định.