Năm 1994, 3 đứa trẻ ở xã Thạch Bình, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình cũ phát hiện một chiếc trống đồng trong hang núi. Hơn 3 thập kỷ sau, những người phát hiện mong muốn cơ quan chức năng tiếp tục đối chiếu hồ sơ, làm rõ quá trình tiếp nhận và quản lý hiện vật.
1 trong 3 người phát hiện chiếc trống đồng năm đó là ông Quách Văn Quỳnh. Theo tài liệu gia đình ông Quỳnh lưu giữ, ngày 17/5/1994, chính quyền địa phương lập “Biên bản cam kết về việc quản lý báu vật do nhân dân phát hiện” tại gia đình ông Quách Văn Xuân, ở thôn Đồi Bồ, xã Thạch Bình.
Biên bản có sự tham gia của đại diện chính quyền địa phương, công an huyện Nho Quan, công an xã, đại diện thôn, gia đình và những người liên quan.
Văn bản ghi nhận những người phát hiện chiếc trống, trong đó có Quách Văn Quỳnh và Bùi Văn Cửu. Biên bản cũng thể hiện việc cơ quan chức năng kiểm tra hiện vật sau khi nhận được thông tin.
Biên bản ghi trách nhiệm quản lý chiếc trống
Biên bản ngày 17/5/1994 xác định việc quản lý chiếc trống sau khi được phát hiện. Sau khi thảo luận, các bên thống nhất UBND xã Thạch Bình có trách nhiệm tiếp nhận và bảo quản an toàn chiếc trống đồng. Biên bản cũng thể hiện UBND xã và Công an huyện phải thông báo cho cơ quan chức năng quản lý bảo vật để xác định giá trị hiện vật và có phương án quản lý.
Một nội dung khác liên quan đến những người phát hiện chiếc trống. Theo biên bản, địa phương phải thực hiện chính sách đối với 3 người phát hiện hiện vật trước khi đưa chiếc trống khỏi UBND xã. Cuối văn bản có chữ ký của đại diện chính quyền, công an, gia đình, người làm chứng và những người liên quan.
Như vậy, tài liệu ngày 17/5/1994 ghi nhận một mốc cụ thể: chiếc trống được thống nhất giao UBND xã Thạch Bình tiếp nhận, quản lý và bảo quản. Quá trình quản lý hiện vật sau thời điểm này cần tiếp tục được đối chiếu với các hồ sơ liên quan.
Hơn 4 năm giữa 2 mốc hồ sơ
Sau khi VietNamNet phản ánh vụ việc, cơ quan chuyên môn tỉnh Ninh Bình đã rà soát kho hiện vật. Kết quả cho thấy Bảo tàng tỉnh Ninh Bình đang lưu giữ một chiếc trống đồng có hồ sơ liên quan đến xã Thạch Bình.
Theo thông tin từ cơ quan chuyên môn, hồ sơ lưu tại bảo tàng thể hiện tháng 12/1998, công an huyện Nho Quan bàn giao một chiếc trống đồng. Thông tin kèm theo cho biết hiện vật do ba học sinh xã Thạch Bình phát hiện trong hang.
Chiếc trống hiện được lưu giữ tại bảo tàng cao 37cm, đường kính mặt 42,3cm, đường kính đáy 47cm và nặng 19,2kg. Mặt trống có ngôi sao 10 tia cùng các họa tiết trang trí.
Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn cho biết chưa đủ căn cứ khẳng định đây chính là chiếc trống được 3 đứa trẻ phát hiện năm 1994. Hồ sơ bàn giao trước đây không ghi đầy đủ một số thông tin như kích thước, trọng lượng và danh tính những người phát hiện để có thể đối chiếu trực tiếp.
Các tài liệu hiện có cho thấy 2 mốc thời gian. Ngày 17/5/1994, biên bản xác định chiếc trống được giao UBND xã Thạch Bình quản lý, bảo quản. Đến tháng 12/1998, hồ sơ tại bảo tàng thể hiện công an huyện Nho Quan bàn giao một chiếc trống có thông tin nguồn gốc phát hiện tại xã Thạch Bình.
Quá trình quản lý, bàn giao hiện vật trong hơn 4 năm giữa 2 mốc trên hiện chưa được thể hiện đầy đủ qua những tài liệu đã được công bố.
Sau hơn 32 năm, ông Quách Văn Quỳnh mong muốn cơ quan chức năng tiếp tục đối chiếu hồ sơ để xác định chiếc trống đang được lưu giữ tại bảo tàng có phải hiện vật mà ông cùng những người bạn đã phát hiện năm 1994 hay không. Ông cũng mong muốn làm rõ quá trình tiếp nhận, quản lý chiếc trống sau khi hiện vật được bàn giao cho địa phương và những nội dung liên quan đến người phát hiện được ghi trong biên bản năm 1994.