Vua Charles III sẽ đối diện 'quá khứ đen tối' của nước Anh

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Vua Charles III sẽ đề cập quá khứ buôn bán nô lệ của Anh trong chuyến thăm các quốc gia Caribbean, nhưng không chính thức xin lỗi hay đưa ra cam kết bồi thường về vấn đề này.

Cung điện Buckingham ngày 2.10 cho biết Vua Charles III sẽ một mình đến thăm Bahamas và Guyana trước khi đến Antigua và Barbuda cùng Hoàng hậu Camilla. Tại đây, hai người sẽ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh các nguyên thủ quốc gia Khối Thịnh vượng chung (CHOGM), diễn ra từ ngày 1.11 đến 4.11.2026.

Theo Reuters, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh các quốc gia Caribbean và châu Phi ngày càng kêu gọi Anh cùng các cường quốc thực dân khác bồi thường cho vai trò của họ trong chế độ nô lệ. Vấn đề này dự kiến được nêu tại CHOGM.

Người phát ngôn Cung điện Buckingham cho biết hiện có “những cuộc thảo luận quan trọng” diễn ra tại nhiều diễn đàn về di sản thuộc địa và tác động qua nhiều thế hệ của hoạt động buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương.

“Do đó, chương trình chuyến thăm sẽ không né tránh ‘những ngày đen tối nhất trong quá khứ’, như đức vua đã mô tả, nhưng chủ yếu hướng đến hiện tại tươi sáng và tương lai đầy hứa hẹn của mỗi quốc gia”, người phát ngôn nói.

Từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 19, ít nhất 12,5 triệu người châu Phi đã bị các thương nhân châu Âu bắt cóc và bán làm nô lệ. Phía Anh chịu trách nhiệm vận chuyển khoảng 3,2 triệu người, chỉ đứng sau Bồ Đào Nha về quy mô tham gia hoạt động buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương.

Cung điện cho biết Vua Charles III đã thừa nhận “những sai lầm trong quá khứ” và đang nỗ lực sửa chữa những bất bình đẳng vẫn còn tồn tại.

Bên cạnh đó, nhà vua cũng từng bày tỏ sự hối tiếc về chế độ nô lệ và ủng hộ việc nghiên cứu mối liên hệ lịch sử của chế độ quân chủ Anh với hoạt động buôn bán nô lệ. Trong chuyến đi này, ông sẽ tái khẳng định cam kết cá nhân, toàn tâm toàn ý và liên tục đối với quá trình đó.

Dù vậy, Chính phủ Anh đã loại trừ khả năng chi trả bất kỳ khoản bồi thường nào. Người phát ngôn Cung điện Buckingham cho biết việc bồi thường và xin lỗi đều thuộc thẩm quyền của chính phủ.

Hồi tháng 9, Chính phủ Jamaica đã chính thức đệ trình kiến nghị lên Vua Charles III về việc xem xét pháp lý cho vấn đề bồi thường của Anh liên quan đến chế độ nô lệ. Tuy nhiên, Chính phủ Anh sau đó đã bác bỏ yêu cầu này, theo AFP.

Trước đó, hồi tháng 2, Tổng thư ký Khối Thịnh vượng chung Shirley Botchwey cũng nói với Reuters rằng bà kỳ vọng các thành viên sẽ đạt được tiến triển hướng tới việc bắt đầu đàm phán về vấn đề bồi thường.

Chuyến thăm sắp tới của Vua Charles III tới các quốc gia Caribbean gồm Bahamas, Guyana, Antigua và Barbuda nhân dịp tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Khối Thịnh vượng chung (CHOGM) 2026 đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ dư luận quốc tế. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh làn sóng yêu cầu Anh và các cường quốc thực dân bồi thường di sản chế độ nô lệ ngày càng gia tăng. Dù Cung điện Buckingham khẳng định nhà vua sẽ không né tránh những giai đoạn đen tối trong lịch sử, chương trình nghị sự vẫn tập trung hướng tới tương lai hợp tác giữa các bên. Từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 19, các thương nhân Anh đã vận chuyển khoảng 3,2 triệu người châu Phi trong tổng số 12,5 triệu nạn nhân của nạn buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương. Mặc dù Vua Charles III từng nhiều lần thừa nhận các sai lầm lịch sử, bày tỏ sự hối tiếc và ủng hộ nghiên cứu mối liên hệ của hoàng gia với chế độ nô lệ, phía Cung điện Buckingham nhấn mạnh thẩm quyền quyết định xin lỗi hay bồi thường hoàn toàn thuộc về Chính phủ Anh. Điều này cho thấy giới hạn rõ ràng trong vai trò biểu tượng của nguyên thủ quốc gia trước những đòi hỏi pháp lý và tài chính phức tạp. Chính phủ Anh đã chính thức bác bỏ kiến nghị xem xét bồi thường từ Jamaica cũng như các yêu cầu tương tự từ phía Khối Thịnh vượng chung. Việc Tổng thư ký Shirley Botchwey kỳ vọng đạt tiến triển đàm phán bồi thường đang đặt ra bài toán ngoại giao hóc húa cho London. Chuyến đi của Vua Charles III vì vậy vừa là nỗ lực xoa dịu những vết thương quá khứ, vừa phản ánh những rào cản chính trị to lớn trong việc giải quyết triệt để di sản thuộc địa.