Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Gia Lai, nổi bật với đỉnh Kon Ka Kinh cao 1.748 m so với mực nước biển, được ví như “nóc nhà” của cao nguyên Gia Lai. Đây là một trong 4 vườn quốc gia Việt Nam được Đông Nam Á công nhận là “Vườn Di sản ASEAN.”
Với tổng diện tích khoảng gần 42.000 ha, Kon Ka Kinh là nơi duy nhất ở Việt Nam có kiểu rừng hỗn giao (khoảng 2.000 ha) bao gồm các loài cây lá rộng và lá kim, với các loài cây quý hiếm như pơmu, trắc, chò đãi, kim giao...
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh - bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh sở hữu địa hình đặc trưng với nhiều dãy núi cao thấp dần theo hướng Bắc-Nam, tạo nên bức tranh thiên nhiên vô cùng hùng vĩ với màu xanh bát ngát. Đứng trên đỉnh Kon Ka Kinh nhìn xuống, sự hùng vĩ của núi rừng Trường Sơn hiện ra vô cùng ngoạn mục, những ngọn núi với mây mù bao phủ, những dòng thác đổ từ trên cao tung bọt trắng xoá và tiếng hót của muôn loài chim đang gọi bạn tìm nhau...
Kon Ka Kinh còn nằm trong vùng phân thủy của hai hệ thống sông lớn là sông Ba và sông Đắk Pne. Do địa hình dốc và hiểm trở, các sông suối bắt nguồn từ khu vực này thường ngắn, hẹp, dòng chảy mạnh với nhiều thác ghềnh, góp phần tạo nên nét hoang sơ, kì vĩ đặc trưng của đại ngàn.
Với diện tích rừng tự nhiên rộng lớn cùng hệ sinh thái phong phú, Kon Ka Kinh được đánh giá là một trong những khu rừng đặc dụng tiêu biểu của Tây Nguyên, giữ vai trò quan trọng trong công tác bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ nguồn gen quý và duy trì cân bằng sinh thái cho khu vực.
Hệ sinh thái rừng nguyên sinh hiếm có
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh có diện tích vùng lõi hơn 41.780 ha và vùng đệm khoảng 118.598 ha, trong đó rừng tự nhiên chiếm trên 93% diện tích.
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh chủ yếu là rừng nguyên sinh với các kiểu thảm thực vật rừng chính bao gồm: Kiểu rừng kín thường xanh, mưa ẩm á nhiệt đới núi thấp và kiểu rừng kín hỗn giao lá kim và lá rộng, chứa rất nhiều pơ mu; kiểu rừng này chỉ thấy duy nhất ở Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh.
Với hệ sinh thái rừng nguyên sinh còn được bảo tồn khá nguyên vẹn, nơi đây là nơi sinh sống của nhiều loài động, thực vật quý hiếm, đồng thời lưu giữ những giá trị nổi bật về cảnh quan và đa dạng sinh học.
Vườn còn có một hệ động vật rừng đặc hữu cho cả Việt Nam và Đông Dương, bao gồm: 5 loài thú lớn như: vượn má hung, voọc vá chân xám, hổ, mang Trường Sơn và mang lớn. 7 loài chim như: khướu đầu đen, khướu mỏ dài, khướu kon ka kinh - loài mới được phát hiện cho khoa học trong vòng 30 năm trở lại đây ở khu vực châu Á, khướu đầu xám, trèo cây mỏ vàng, gà lôi vằn và thày chùa đít đỏ. 4 loài thuộc lớp bò sát ếch nhái: thằn lằn buôn lưới, thằn lằn đuôi đỏ, chàng Sapa, ếch gai sần.
Ngoài những loài đặc hữu trên; hệ động, vật rừng ở Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh còn khoảng 38 loài thú quý hiếm khác; có giá trị bảo tồn nguồn gien, nghiên cứu khoa học và được ghi trong cả sách đỏ Việt Nam lẫn thế giới.
Ngoài sự đa dạng và phong phú của hệ động, thực vật rừng; Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lưu vực đầu nguồn của các con sông lớn cung cấp nước tưới tiêu cho hàng ngàn hécta càphê, hồ tiêu, đất nông nghiệp và cung cấp nước sinh hoạt cho các huyện của hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum. Hơn thế nữa, phía tây của Vườn Quốc gia là một phần lưu vực của thuỷ điện Ya Ly.
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh - được công nhận “Vườn Di sản ASEAN”
Năm 1986, Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh được đưa vào danh sách Các khu rừng đặc dụng nhằm bảo tồn rừng á nhiệt đới núi cao với các loài hạt trần.
Năm 2002, Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Ka Kinh chính thức được chuyển đổi thành Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh với diện tích là 41.780ha.
Năm 2003, Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh được công nhận là Vườn Di sản ASEAN, một dấu mốc khẳng định giá trị nổi bật về bảo tồn đa dạng sinh học của khu vực. Đồng thời, nơi đây cũng là một trong hai vùng lõi quan trọng của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Kon Hà Nừng được UNESCO công nhận.
Năm 2026, Ủy ban Nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành Quyết định công nhận Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh là điểm du lịch. Đây được xem là bước quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch sinh thái, trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa bản địa, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Gia Lai giàu bản sắc đến du khách trong và ngoài nước.
Đây cũng là cơ hội để quảng bá hình ảnh, cảnh quan và giá trị sinh thái đặc sắc của Kon Ka Kinh đến đông đảo du khách, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong công tác bảo vệ rừng và đa dạng sinh học.
Trong bối cảnh xu hướng du lịch trải nghiệm, khám phá thiên nhiên ngày càng được ưa chuộng, Kon Ka Kinh được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn của Gia Lai nói riêng và khu vực Tây Nguyên nói chung./.
(Vietnam+)