Xây dựng cụm công nghiệp văn hóa tại khu pháo đài quân sự triều Nguyễn

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Đồn Mang Cá, khu pháo đài quân sự quan trọng của Kinh thành Huế dưới triều Nguyễn, được định hướng hình thành cụm công nghiệp văn hóa trong thời gian tới.

Ngày 6/11, ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, cho biết lãnh đạo thành phố đã khảo sát một số địa điểm dự kiến bố trí quỹ đất phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn.

Một trong những địa điểm được khảo sát là khu vực đồn Mang Cá (gồm cả Mang Cá nhỏ và Mang Cá lớn), nơi từng là một phần của hệ thống phòng thủ, pháo đài quân sự thứ 25 của Kinh thành Huế.

Xây dựng cụm công nghiệp văn hóa tại khu pháo đài quân sự triều Nguyễn - 1 — Khu vực di tích đồn Mang Cá, nơi từng là pháo đài quân sự của Kinh thành Huế (Ảnh: Cao Tiến).

Tại đây, thành phố Huế dự kiến sẽ kêu gọi đầu tư xây dựng cụm công nghiệp văn hóa với các khu biểu diễn, sáng tạo nghệ thuật, dịch vụ đi kèm.

Theo ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, đơn vị đang phối hợp phường Phú Xuân, cơ quan chuyên môn tổ chức di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực khu vực đồn Mang Cá thuộc dự án đầu tư bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế giai đoạn 1.

Khu vực này hiện nay còn 10 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng, trong đó UBND phường Phú Xuân đã ban hành quyết định cưỡng chế đối với 2 trường hợp.

Tại buổi kiểm tra, ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND thành phố Huế, yêu cầu các đơn vị làm rõ định hướng hình thành cụm công nghiệp văn hóa, xác định cụ thể loại hình, sản phẩm, hoạt động dự kiến triển khai. Các sản phẩm phải gắn với công nghiệp biểu diễn, văn hóa, nghệ thuật và du lịch đường sông. Các phương án phải làm rõ tính khả thi, hiệu quả khai thác cũng như khả năng tổ chức thực hiện.

Xây dựng cụm công nghiệp văn hóa tại khu pháo đài quân sự triều Nguyễn - 2 — Lãnh đạo UBND thành phố Huế khảo sát một số địa điểm dự kiến bố trí quỹ đất phát triển công nghiệp văn hóa (Ảnh: Ngọc Hiếu).

Lãnh đạo UBND thành phố Huế cũng đã khảo sát khu vực nhà máy xi măng Long Thọ cũ (phường Thủy Xuân). Tại đây hiện còn tồn tại hệ 5 lò vôi do người Pháp xây dựng từ năm 1896, được xem là công trình kiến trúc tiêu biểu cho thời kỳ đầu ngành công nghiệp nên thành phố Huế đề xuất giữ lại.

Chủ tịch UBND thành phố Huế yêu cầu nghiên cứu bảo tồn các giá trị hiện hữu, kết hợp hình thành không gian biểu diễn nghệ thuật tại khu vực nhà máy xi măng Long Thọ cũ. Phương án chỉnh trang cần tính đến việc mở rộng tầm nhìn hướng ra sông Hương, bố trí thêm bến thuyền, bãi đỗ xe và các công trình công cộng.

Ông Thanh chỉ đạo nghiên cứu quy hoạch tổng thể, xác định quy mô đầu tư phù hợp, bảo đảm kết nối các không gian, tránh đầu tư manh mún.

Chủ tịch UBND thành phố Huế còn đề nghị nghiên cứu tổ chức các chương trình biểu diễn nghệ thuật và hoạt động sân khấu ban đêm, tạo thêm sản phẩm phục vụ người dân, du khách tại khu vực Bia Quốc học; đẩy nhanh phương án khai thác không gian hai bên bờ sông Đông Ba, kết hợp dịch vụ ẩm thực, hoạt động thương mại và chỉnh trang đô thị.

Trước mắt, thành phố Huế sẽ tập trung khu vực các tuyến đường Bạch Đằng, Huỳnh Thúc Kháng; phấn đấu triển khai một số hạng mục đủ điều kiện trước Tết Nguyên đán 2027.

Theo tư liệu lịch sử, năm 1805, vua Gia Long cho đắp đất, xây dựng công trình phòng thủ tại góc đông bắc Kinh thành Huế gọi là đài Thái Bình.

Đến năm 1836, vua Minh Mạng cho xây lại kiên cố bằng gạch và đổi tên là Trấn Bình đài, nhưng người dân thường gọi là đồn Mang Cá.

Năm 1886, sau biến cố Kinh đô thất thủ, người Pháp lại ép triều đình Huế nhường thêm đất ở bên trong góc đông bắc Kinh thành. Sau đó người Pháp xây thêm tường cao để ngăn phần nhượng địa này với phần còn lại của Kinh thành Huế. Vì phần đất nhượng địa của Pháp lớn hơn nên người dân Huế thường gọi là Mang Cá lớn, Trấn Bình Đài là Mang Cá nhỏ.

UBND thành phố Huế vừa tiến hành khảo sát và định hướng chuyển đổi khu vực đồn Mang Cá, pháo đài quân sự thứ 25 của Kinh thành Huế, thành cụm công nghiệp văn hóa mới. Chính quyền địa phương dự kiến kêu gọi đầu tư các khu biểu diễn nghệ thuật sáng tạo và dịch vụ phụ trợ, mở ra hướng khai thác giá trị di sản trong phát triển kinh tế đô thị. Hiện Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đang phối hợp cùng phường Phú Xuân hoàn tất giải phóng mặt bằng, xử lý dứt điểm 10 trường hợp cư dân còn tồn đọng để sớm bàn giao quỹ đất. Tại buổi kiểm tra thực địa, Chủ tịch UBND thành phố Huế Lê Trí Thanh yêu cầu các đơn vị chuyên môn xác định rõ tính khả thi cùng mô hình sản phẩm trọng tâm gắn liền với nghệ thuật biểu diễn và du lịch đường sông. Bên cạnh đồn Mang Cá, lãnh đạo thành phố cũng khảo sát khu vực nhà máy xi măng Long Thọ cũ tại phường Thủy Xuân, nơi lưu giữ cụm 5 lò vôi xây dựng từ năm 1896. Địa điểm này được đề xuất bảo tồn nguyên trạng kiến trúc công nghiệp đầu thế kỷ 20, đồng thời quy hoạch không gian biểu diễn mở kết nối cảnh quan sông Hương, bến thuyền và bãi đỗ xe công cộng. Chiến lược phát triển hạ tầng văn hóa của Cố đô còn mở rộng sang các điểm phụ cận như tổ chức sân khấu đêm tại Bia Quốc học và chỉnh trang không gian hai bên bờ sông Đông Ba. Thành phố sẽ ưu tiên hoàn thiện trước các hạng mục dịch vụ thương mại, ẩm thực dọc tuyến đường Bạch Đằng và Huỳnh Thúc Kháng nhằm đưa vào vận hành trước Tết Nguyên đán 2027. Động thái này thể hiện nỗ lực liên kết đa không gian di sản, tạo động lực mới cho ngành công nghiệp sáng tạo mà vẫn gìn giữ vẹn nguyên chiều sâu lịch sử triều Nguyễn.