Xe bay "sẽ xuất hiện trong vài năm tới"

Những cỗ xe quân sự gắn cánh trên thân, vừa chạy trên mặt đất vừa bay lên bầu trời, từng được kỳ vọng xuất hiện vào giữa năm 2015. Thông tin này do Cục Các dự án nghiên cứu cao cấp của Bộ Quốc phòng Mỹ, thường được gọi là DARPA, công bố trong chương trình phát triển phương tiện đặc biệt. Theo Aviation Week, AAI và Lockheed Martin đã hoàn thành hai “phiên bản khả thi”, tạo nền tảng cho mẫu xe thử nghiệm tiếp theo. Từ hai thiết kế ban đầu, các kỹ sư dự kiến tiếp tục hoàn thiện một phiên bản có thể thử nghiệm vào giữa năm 2015, nếu chương trình diễn ra đúng kế hoạch. Phương tiện này mang tên “xe Humvee bay”, gợi liên tưởng tới dòng xe quân sự Humvee quen thuộc nhưng được bổ sung khả năng hoạt động trên không. DARPA đặt ra yêu cầu chiếc xe phải vận hành trên nhiều dạng địa hình, đồng thời vượt chướng ngại vật mà không gặp quá nhiều khó khăn. Khả năng cơ động của xe không chỉ dừng ở việc chạy qua đường đất, khu vực gồ ghề hoặc địa hình phức tạp, mà còn bao gồm việc rời mặt đất khi cần thiết. Xe phải có thể cất cánh theo phương thẳng đứng, bay lên trong thời gian ngắn, sau đó hạ xuống cũng theo phương thẳng đứng. Cách vận hành này giúp phương tiện tránh những yêu cầu về đường băng dài, vốn thường gây hạn chế cho máy bay thông thường trong khu vực chật hẹp. Bên cạnh khả năng bay, “xe Humvee bay” còn được yêu cầu mang theo vũ khí cỡ nhỏ, phù hợp với vai trò một phương tiện quân sự cơ động. Thiết kế tổng thể phải đủ rộng để chở bốn người, trong đó có một người đảm nhiệm việc điều khiển phương tiện. Kích thước ấy đặt ra bài toán khó cho các kỹ sư, bởi xe vừa phải có không gian sử dụng, vừa phải đủ nhẹ để có thể bay. DARPA cũng mong muốn cơ chế điều khiển của xe không quá phức tạp, để bất kỳ người nào có bằng lái xe đều có thể vận hành. Yêu cầu này khác biệt đáng kể so với máy bay thông thường, vì người điều khiển máy bay thường cần đào tạo chuyên sâu, thời gian thực hành dài cùng nhiều kỹ năng chuyên biệt. Một phương tiện kết hợp giữa xe cơ giới và máy bay chỉ thật sự hữu dụng khi người lái có thể chuyển đổi thao tác nhanh chóng, dễ hiểu. Để tự nâng mình lên khỏi mặt đất, xe cần đủ nhẹ, đồng thời vẫn duy trì khả năng chở người, mang thiết bị và đáp ứng yêu cầu quân sự. Tuy nhiên, DARPA cho rằng phương tiện vẫn cần một máy phát điện cùng hệ thống tạo lực nâng, có thể là cánh hoặc cánh quạt tương tự máy bay trực thăng. Những bộ phận này giữ vai trò then chốt, giúp xe vượt qua giới hạn của một phương tiện chỉ vận hành bằng bánh. Một phiên bản xe bay được tập đoàn Lockheed Martin thiết kế, cho thấy dự án có sự tham gia của những doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực hàng không, quốc phòng và công nghệ phương tiện. Hình ảnh phiên bản này từng xuất hiện cùng thông tin do Aviation Week đăng tải, góp phần khiến ý tưởng xe bay trở nên cụ thể hơn trong mắt công chúng. Dù vậy, từ bản thiết kế hoặc phiên bản khả thi đến một phương tiện hoạt động ổn định ngoài thực tế vẫn là chặng đường kỹ thuật đáng kể. Một bộ phận dư luận cho rằng khoảng thời gian từ lúc công bố đến giữa năm 2015 vẫn quá dài, nhất là khi xe bay từng xuất hiện trong nhiều câu chuyện khoa học viễn tưởng. Các kỹ sư đáp lại rằng con người đã chờ đợi loại phương tiện này gần một thế kỷ, nên vài năm phát triển thực tế không phải khoảng thời gian quá lớn. Stephen Waller, giám đốc chương trình chế tạo xe bay của DARPA, nhận định tương lai của phương tiện “rất hứa hẹn” và hy vọng một ngày nào đó xe bay sẽ thực sự chạy trên đường.