Nhóm nhà nghiên cứu của trường Đại học Lâm nghiệp vừa tạo ra chiếc xe chữa cháy rừng đa năng có thể chữa cháy cả bằng đất. Chiếc xe chữa cháy rừng. (Ảnh do tác giả cung cấp) Tài nguyên rừng đang bị suy giảm nghiêm trọng cả về số lượng và chất lượng, một trong những nguyên nhân làm mất rừng đó là do ...
Nhóm nhà nghiên cứu của trường Đại học Lâm nghiệp vừa tạo ra chiếc xe chữa cháy rừng đa năng có thể chữa cháy cả bằng đất.
Chiếc xe chữa cháy rừng. (Ảnh do tác giả cung cấp)
Tài nguyên rừng đang bị suy giảm nghiêm trọng cả về số lượng và chất lượng, một trong những nguyên nhân làm mất rừng đó là do cháy rừng. Phương pháp chữa cháy rừng thủ công như dùng cây đập trực tiếp vào đám cháy có hiệu quả thấp, nguy hiểm đối với người tham gia chữa cháy, tiến sĩ Dương Văn Tài, Đại học Lâm nghiệp, chủ nhiệm đề tài cho biết.
Từ đó nhóm nghiên cứu đã đưa ra ý tưởng thiết kế chế tạo ra thiết bị chữa cháy rừng cơ giới, tích hợp nhiều công nghệ để dập tắt đám cháy. Trên xe có hệ thống cắt đất, hút đất và phun đất để dập tắt đám cháy. Công nghệ này cho phép có thể lấy đất cát tại chỗ để dập tắt đám cháy, rất phù hợp với nơi không có nguồn nước, ngoài ra trên xe còn thiết kế hệ thống chữa nước, súng phun nước để dập tắt đám cháy.
Chiếc xe còn có hệ thống làm sạch cỏ rác lắp ở phía sau để tạo băng cách ly khoanh vùng cô lập đám cháy. Công nghệ này đã nhanh chóng khoang vùng cô lập đám cháy với vận tốc 15km/h, chiều rộng băng cách ly từ 2,5-20m.
Đề tài được Hội đồng Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá loại xuất sắc, được Cục sở hữu trí tuệ chấp nhận cho đăng ký bằng độc quyền sáng chế.
Cháy rừng đang trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với tài nguyên rừng, không chỉ làm suy giảm diện tích mà còn khiến chất lượng rừng ngày càng xuống cấp. Trong bối cảnh đó, một nhóm nhà nghiên cứu thuộc Đại học Lâm nghiệp đã chế tạo xe chữa cháy rừng đa năng, hướng tới việc tăng hiệu quả xử lý những đám cháy khó tiếp cận. Điểm đặc biệt của thiết bị nằm ở khả năng dập lửa bằng đất, bên cạnh phương án sử dụng nước vốn quen thuộc trong công tác chữa cháy.
Theo tiến sĩ Dương Văn Tài, chủ nhiệm đề tài, cháy rừng là một trong những nguyên nhân quan trọng gây mất rừng, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái và hoạt động sản xuất của con người. Những phương pháp thủ công như dùng cây đập trực tiếp vào ngọn lửa thường có hiệu quả thấp, đồng thời đặt người tham gia chữa cháy trước nhiều nguy hiểm. Thực tế này thúc đẩy nhóm nghiên cứu tìm kiếm một giải pháp cơ giới, vừa giảm sức người vừa tạo khả năng xử lý đám cháy chủ động hơn.
Ý tưởng của nhóm là tích hợp nhiều công nghệ trên cùng một phương tiện, giúp chiếc xe có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ trong quá trình chữa cháy rừng. Hệ thống được thiết kế để cắt đất, hút đất rồi phun đất trực tiếp vào khu vực đang cháy, tạo thêm lựa chọn trong những tình huống đặc biệt. Cách tiếp cận này tận dụng nguồn vật liệu sẵn có tại hiện trường, giảm sự phụ thuộc vào xe chở nước hoặc các nguồn cấp nước bên ngoài.
Khả năng lấy đất cát ngay tại chỗ giúp chiếc xe phát huy tác dụng ở những khu vực rừng xa xôi, nơi nguồn nước khan hiếm hoặc hạ tầng phục vụ chữa cháy còn hạn chế. Khi đất được phun phủ lên vùng cháy, vật liệu này có thể hỗ trợ ngăn lửa tiếp xúc với không khí, góp phần kiểm soát phạm vi lan rộng. Nhờ đó, lực lượng chữa cháy có thêm một phương án phù hợp với địa hình và điều kiện thực tế từng khu vực.
Tuy nhiên, chiếc xe không chỉ dựa vào đất để xử lý ngọn lửa mà còn được trang bị hệ thống chữa cháy bằng nước trên thân xe. Súng phun nước cho phép thiết bị tiếp cận và phun nước vào đám cháy, bổ sung phương án xử lý khi nguồn nước có thể huy động được. Việc kết hợp hai phương thức dập lửa giúp phương tiện linh hoạt hơn trước các đám cháy có quy mô, vị trí và mức độ nguy hiểm khác nhau.
Một bộ phận đáng chú ý khác được lắp phía sau xe là hệ thống làm sạch cỏ rác, phục vụ việc tạo băng cách ly quanh khu vực cháy. Băng cách ly loại bỏ hoặc làm gián đoạn lớp thực bì, hạn chế vật liệu cháy liên tục nối từ vùng lửa đến những khu vực rừng chưa bị ảnh hưởng. Thiết kế này hỗ trợ khoanh vùng nhanh, đồng thời tạo thêm khoảng trống cần thiết cho lực lượng chữa cháy tổ chức ứng phó an toàn hơn.
Theo thông tin từ đề tài, hệ thống có thể nhanh chóng khoanh vùng, cô lập đám cháy với vận tốc 15km/h trong quá trình làm việc. Chiều rộng băng cách ly do xe tạo ra dao động từ 2,5 đến 20m, cho phép phương tiện thích ứng với yêu cầu xử lý và điều kiện của từng khu vực. Những thông số này cho thấy chiếc xe hướng tới nhiệm vụ vừa dập lửa trực tiếp vừa ngăn đám cháy tiếp tục lan truyền.
Sự ra đời của xe chữa cháy rừng đa năng mở thêm hướng ứng dụng cơ giới trong bảo vệ rừng, nhất là tại những địa bàn thường thiếu nước và khó huy động nhân lực. Đề tài đã được Hội đồng Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá loại xuất sắc, đồng thời được Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận cho đăng ký bằng độc quyền sáng chế. Với hệ thống cắt, hút, phun đất kết hợp chữa cháy bằng nước và tạo băng cách ly, thiết bị này mang đến một giải pháp đáng chú ý cho công tác phòng chống cháy rừng.
