Xe máy 'kẹp' 3: Không phải lúc nào cũng bị phạt

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Pháp luật hiện hành cho phép người lái chở thêm 2 người trong một số trường hợp cụ thể; nếu "kẹp" 3 sai quy định, tài xế có thể bị phạt từ 400.000 - 600.000 đồng.

Trên thực tế, hình ảnh một chiếc xe máy với 3 người ngồi trên yên không hiếm gặp, đặc biệt với các gia đình có trẻ nhỏ hoặc trong những tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào "kẹp" 3 cũng bị xem là vi phạm.

Theo cách gọi thông thường, "kẹp" 3 được hiểu nôm na trên xe có tổng cộng 3 người, gồm 1 người điều khiển và 2 người ngồi sau. Theo quy định hiện hành, người lái mô tô hai bánh, xe gắn máy thông thường chỉ được chở 1 người, nhưng vẫn có một số trường hợp ngoại lệ.

Theo khoản 1, điều 33, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe gắn máy được phép chở tối đa 2 người trong 4 trường hợp gồm, chở người bệnh đi cấp cứu; áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật; chở trẻ em dưới 12 tuổi; chở người già yếu hoặc người khuyết tật.

So với quy định trước đây, luật hiện hành đã điều chỉnh độ tuổi trẻ em được phép chở thêm từ dưới 14 tuổi xuống dưới 12 tuổi. Đồng thời, bổ sung trường hợp chở người già yếu hoặc người khuyết tật. Ngoài số người, người điều khiển và người được chở vẫn phải tuân thủ các quy định khác về an toàn giao thông, trong đó có yêu cầu đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn và cài quai đúng cách.

Nếu người điều khiển xe máy chở theo 2 người phía sau, tức tổng cộng 3 người trên xe, nhưng không thuộc các trường hợp được phép kể trên, người lái sẽ bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168). Cụ thể ở điểm g, khoản 2, điều 7, hành vi chở theo 2 người trên xe, trừ các trường hợp được pháp luật cho phép, bị phạt tiền từ 400.000 - 600.000 đồng. Trường hợp này không bị trừ điểm Giấy phép lái xe nếu chỉ vi phạm đơn thuần.

Nếu người lái chở theo từ 3 người trở lên phía sau, tức tổng cộng từ 4 người trên xe, mức phạt sẽ cao hơn. Theo điểm b, khoản 3, điều 7, người vi phạm bị phạt từ 600.000 - 800.000 đồng, đồng thời bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Trường hợp hành vi chở quá số người quy định dẫn đến tai nạn giao thông, mức xử phạt tăng từ 10 - 14 triệu đồng và bị trừ 10 điểm Giấy phép lái xe.

Về mũ bảo hiểm, pháp luật vẫn quy định người lái và người ngồi trên xe máy phải đội mũ đúng quy chuẩn. Tuy nhiên, Nghị định 168 có ngoại lệ xử phạt đối với người lái khi chở người không đội mũ trong một số trường hợp đặc biệt như chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi hoặc áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật.

Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được phép chở tối đa hai người phía sau trong bốn trường hợp cụ thể. Các trường hợp này bao gồm chở người bệnh đi cấp cứu, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật, chở trẻ em dưới 12 tuổi, và chở người già yếu hoặc người khuyết tật. So với quy định cũ, điểm mới của luật là bổ sung đối tượng người già yếu, người khuyết tật, đồng thời hạ độ tuổi trẻ em được phép chở kèm từ dưới 14 tuổi xuống dưới 12 tuổi. Bên cạnh các trường hợp ngoại lệ, việc chở quá số người quy định sẽ đối mặt với các mức xử phạt nghiêm khắc theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Người điều khiển chở theo hai người phía sau mà không thuộc diện được phép sẽ bị phạt tiền từ 400.000 đến 600.000 đồng nhưng không bị trừ điểm giấy phép lái xe. Nếu chở từ ba người trở lên, mức phạt tiền tăng lên từ 600.000 đến 800.000 đồng và bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Trường hợp vi phạm chở quá số người dẫn đến tai nạn giao thông, tài xế sẽ chịu mức xử phạt từ 10 đến 14 triệu đồng cùng với việc bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe. Ngoài ra, quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn và cài quai đúng cách vẫn áp dụng cho cả người lái lẫn người ngồi sau. Tuy nhiên, Nghị định 168/2024/NĐ-CP cũng loại trừ trách nhiệm xử phạt người lái khi chở người không đội mũ bảo hiểm trong các tình huống chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi hoặc áp giải người vi phạm pháp luật.