Từ 1-7, xe tập lái không được chạy các tuyến đường cao tốc phân kỳ đầu tư và tại làn xe số 1 trên đường cao tốc - Ảnh: VĨNH NAM
Bộ Xây dựng vừa yêu cầu sở xây dựng các tỉnh, thành phố và cơ sở đào tạo lái xe tiếp tục tăng cường chất lượng đào tạo lái xe trên đường.
Theo đó, các cơ sở phải chỉ đạo giáo viên cho học viên tập lái trên những tuyến đường được ghi trong giấy phép xe tập lái; không cho học viên thực hành trên cao tốc phân kỳ đầu tư và làn xe số 1 trên cao tốc.
Các đơn vị cũng phải thực hiện nghiêm việc bảo trì, bảo dưỡng, kiểm tra xe tập lái; không sử dụng xe không bảo đảm điều kiện về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường để đào tạo.
Cấm xe tập lái đi làn số 1 từ 1-7
Theo Bộ Xây dựng, đây không phải quy định mới được ban hành sau văn bản vừa nêu, mà đã có trong Nghị định 94/2026, có hiệu lực từ 1-7-2026, quy định về đào tạo và sát hạch lái xe.
Tại mẫu giấy phép xe tập lái kèm nghị định, phạm vi được phép tập lái loại trừ các tuyến đường hạn chế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền, cao tốc phân kỳ đầu tư và làn xe số 1 trên cao tốc, tức làn sát dải phân cách giữa.
Quy định này khác với Nghị định 160/2025, có hiệu lực từ 1-1-2025 đến 1-7-2026. Nghị định cũ chỉ quy định xe tập lái được phép hoạt động trên các tuyến đường, trừ những tuyến bị hạn chế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.
Như vậy từ 1-7-2026, xe tập lái không được cho học viên thực hành trên cao tốc phân kỳ đầu tư và làn xe số 1 trên cao tốc.
Xe đã được cấp giấy phép trước 1-7 có phải cấp lại?
Theo khảo sát, một số cơ sở đào tạo lái xe tại TP.HCM thắc mắc giấy phép xe tập lái được cấp trước 1-7 sẽ áp dụng theo quy định nào.
Theo quy định, khi Nghị định 94/2026 có hiệu lực, Nghị định 160/2024 hết hiệu lực. Tuy nhiên điểm b khoản 1 Điều 42 Nghị định 94/2026 quy định chuyển tiếp: giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe, giấy phép xe tập lái, giấy phép đào tạo lái xe ô tô được cấp trước khi nghị định có hiệu lực vẫn có giá trị sử dụng theo thời hạn của giấy phép.
Do hai nghị định có quy định khác nhau về phạm vi hoạt động của xe tập lái, câu hỏi đặt ra là xe được cấp giấy phép trước 1-7-2026 sẽ hoạt động theo phạm vi nào?
Đối với địa phương không có đường cao tốc, phải bố trí đường đôi có dải phân cách giữa (mỗi chiều có từ hai làn xe cơ giới trở lên) để thay thế cho xe tập lái - Ảnh: THY NHUNG
Luật sư Võ Đan Mạch, Đoàn luật sư TP.HCM, cho biết trường hợp này áp dụng quy định mới tại Nghị định 94/2026.
Bộ Xây dựng cũng đã yêu cầu các cơ sở đào tạo lái xe không cho học viên tập lái trên các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư và làn số 1, sát dải phân cách giữa.
"Còn điều khoản chuyển tiếp là để các giấy phép đã cấp trước đó không phải thực hiện thủ tục cấp lại, tránh bất cập cho người dân và cơ quan có thẩm quyền. Cái này cũng tương tự các loại giấy phép khác sau khi sáp nhập, thay đổi địa giới hành chính (giấy phép đã cấp vẫn có hiệu lực nhưng thực tế khi kê khai, áp dụng thì theo quy định mới). Tuy nhiên khuyến khích nên làm thủ tục cấp đổi để thống nhất trong quá trình sử dụng", luật sư phân tích.
Thông tư 17 có mâu thuẫn với quy định về giấy phép?
Một điểm khiến các cơ sở đào tạo lái xe đặt câu hỏi là Thông tư 17/2026 của Bộ Xây dựng, cũng có hiệu lực từ 1-7-2026, quy định nội dung thực hành lái xe trên đường cao tốc hoặc cao tốc phân kỳ đầu tư đối với học viên hạng B và C1.
Theo bà Huỳnh Thị Thu Hồng - Phó giám đốc Trung tâm Đào tạo và Sát hạch lái xe Hoàng Gia, quy định này cho phép cơ sở đào tạo xây dựng nội dung học trên cao tốc trong kế hoạch đào tạo, có thể thực hiện trên cabin hoặc xe tập lái.
Tuy nhiên khi thực hành trên đường, xe vẫn phải tuân thủ phạm vi được phép ghi trong giấy phép xe tập lái, tức không được đi trên cao tốc phân kỳ và làn số 1.
Đại diện một cơ sở đào tạo khác cho biết học viên chỉ nên được đưa ra cao tốc khi đã có đủ kỹ năng và kinh nghiệm trên đường thông thường.
Đối với địa phương không có đường cao tốc, quy định yêu cầu bố trí đường đôi có dải phân cách giữa, mỗi chiều có từ hai làn xe cơ giới trở lên, để thay thế.
Việc quy định phạm vi hoạt động của xe tập lái nhằm hạn chế tình trạng xe chạy chậm, bám làn trái trên cao tốc, gây cản trở giao thông và nguy cơ mất an toàn.
Chọn quốc lộ thay vì cao tốc: Đã dễ cho tài xế chưa, từ mức phí, cách phạt, biển báo?Việc xử phạt trên cao tốc nghiêm ngặt nhưng phải dễ tuân thủ, biển báo cần rõ, thống nhất, người dân được cảnh báo đủ sớm, thông tin về tốc độ tối đa, tối thiểu và chuyển làn phải dễ nhận biết.