Xin cấp sổ đỏ cho đất lấn chiếm từ năm 1999, có phải nộp số lợi bất hợp pháp?
Nguồn ảnh: VietnamNet
Sử dụng đất lấn chiếm ổn định từ năm 1999 đến nay, người dân khi làm thủ tục xin cấp sổ đỏ thì được chính quyền địa phương yêu cầu xử phạt vi phạm hành chính và nộp số lợi bất hợp pháp.
Theo chị Nguyễn Thị Phương, năm 1999, bố mẹ chị đã lấn chiếm đất của Trại chăm sóc người bị bệnh phong do Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội tỉnh quản lý (có văn bản giao đất năm 2010 của UBND tỉnh) để xây dựng nhà ở và canh tác nông nghiệp.
Năm 2013, UBND tỉnh có quyết định thu hồi đất và chuyển mục đích sang đất ở để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng, trong đó có đất của bố mẹ chị Phương.
Chị Phương cho biết, phần đất trên được gia đình chị sử dụng ổn định từ năm 1999 đến nay và phù hợp với quy hoạch sử dụng đất.
Tuy nhiên, hiện nay, bố mẹ chị làm hồ sơ xin cấp sổ đỏ thì cán bộ địa chính yêu cầu xử phạt vi phạm hành chính về lấn chiếm và nộp số lợi bất hợp pháp từ 1999 đến nay (27 năm), sau đó mới được cấp sổ.
Chị Phương băn khoăn, việc xử phạt hành chính về chiếm đất và nộp số lợi bất hợp pháp 27 năm là đúng hay sai?
Ảnh minh họa: Kiều Oanh
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc xác định hành vi vi phạm về lấn, chiếm đất thì cần phải căn cứ vào hồ sơ, quá trình sử dụng đất được lưu giữ tại địa phương nơi có đất. Do vậy, Bộ không có cơ sở để trả lời cụ thể.
Bộ cũng thông tin, việc xác định hành vi lấn đất, chiếm đất đã được quy định tại khoản 9 và khoản 31 Điều 3 Luật Đất đai năm 2024 và khoản 1 Điều 13 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 4/10/2024 của Chính phủ.
Việc xác định số lợi bất hợp pháp đã được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 6 và Điều 35 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP.
Do đó, Bộ NN&MT đề nghị chị Phương nghiên cứu các quy định pháp luật đất đai nêu trên và liên hệ chính quyền địa phương nơi có đất để được hướng dẫn cụ thể.
Vấn đề pháp lý phát sinh khi người dân xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích có nguồn gốc lấn chiếm đang thu hút nhiều sự quan tâm. Trường hợp gia đình chị Nguyễn Thị Phương sử dụng diện tích đất lấn chiếm từ năm 1999 để ở và canh tác nông nghiệp, dù đã có quyết định thu hồi và chuyển mục đích sang đất ở từ năm 2013, nhưng nay cán bộ địa chính địa phương vẫn yêu cầu xử phạt vi phạm hành chính cùng biện pháp khắc phục nộp số lợi bất hợp pháp trong suốt 27 năm trước khi cấp sổ đỏ.
Về vấn đề này, cơ quan quản lý chuyên môn phản hồi việc xác định hành vi vi phạm bắt buộc phải căn cứ trực tiếp vào hồ sơ lưu trữ và quá trình quản lý sử dụng đất cụ thể tại địa phương. Do thiếu cơ sở hồ sơ thực tế, cơ quan này không đưa ra phán quyết riêng lẻ mà hướng dẫn đối chiếu theo khung pháp lý hiện hành gồm Luật Đất đai năm 2024 và Nghị định số 123/2024/NĐ-CP của Chính phủ.
Theo các quy chuẩn pháp luật mới nhất, hành vi lấn đất và chiếm đất được phân định rành mạch tại khoản 9 và khoản 31 Điều 3 Luật Đất đai năm 2024 cùng khoản 1 Điều 13 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP. Đồng thời, căn cứ xác định biện pháp nộp lại số lợi bất hợp pháp được quy định cụ thể tại điểm b khoản 2 Điều 6 và Điều 35 của nghị định này. Người dân cần chủ động rà soát kỹ các căn cứ pháp lý trên và làm việc trực tiếp với chính quyền địa phương nơi có đất để được hướng dẫn giải quyết đúng trình tự.
