Xơ gan phá vỡ tĩnh mạch thực quản

Nguồn ảnh: VnExpress

Anh Quang, 36 tuổi, xơ gan, xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản hai lần trong một tháng, được điều trị cải thiện xơ gan mất bù ngăn biến chứng.

Anh Quang thường xuyên uống nhiều rượu bia. Khoảng 8 tháng trước, anh đột ngột nôn ra máu, bác sĩ bệnh viện địa phương chẩn đoán xơ gan gây biến chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa, vỡ giãn tĩnh mạch thực quản dẫn đến xuất huyết tiêu hóa. Anh được truyền máu và can thiệp nội soi thắt búi giãn tĩnh mạch thực quản. Tuy nhiên, sau xuất viện anh không tái khám mà tiếp tục uống rượu bia, bệnh tái phát phải thắt búi giãn tĩnh mạch thực quản lần hai.

Lần này anh nội soi thực quản - dạ dày tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận sẹo sau thắt các búi giãn tĩnh mạch thực quản độ II-III kèm bệnh lý dạ dày tăng áp cửa. Các bác sĩ tiếp tục thắt các búi giãn qua nội soi để giảm nguy cơ xuất huyết.

BS.CKII Huỳnh Văn Trung, Phó trưởng khoa Nội tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết anh Quang bị xơ hóa gan mức độ F4, đã xuất hiện biến chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa, trong đó có giãn và vỡ tĩnh mạch thực quản gây xuất huyết tiêu hóa. Đây là dấu hiệu cho thấy bệnh đã tiến triển đến giai đoạn xơ gan mất bù.

Các mô sẹo do xơ gan cản trở dòng máu chảy qua gan, tăng áp lực trong hệ thống tĩnh mạch cửa khiến các mạch máu ở vùng hạ thực quản và dạ dày giãn to, nguy cơ vỡ cao gây xuất huyết.

Bác sĩ Trung đang tư vấn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh — Bác sĩ Trung đang tư vấn cho người bệnh. Ảnh: *Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh*

ThS.BS Mai Hoài Sang, Khoa Nội tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết phần lớn ethanol trong rượu được chuyển hóa tại gan. Quá trình này tạo ra acetaldehyde - chất chuyển hóa độc, có thể gây tổn thương tế bào gan, thúc đẩy phản ứng viêm và đột biến tế bào. Nếu tiếp xúc với lượng cồn lớn và kéo dài, gan có thể lần lượt trải qua tình trạng gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu, xơ gan...

Anh Quang được yêu cầu ngừng uống rượu bia, kết hợp điều trị nội khoa, theo dõi định kỳ và can thiệp nội soi khi có chỉ định nhằm kiểm soát biến chứng, giảm nguy cơ tái phát.

Theo bác sĩ Trung, bệnh gan liên quan rượu thường tiến triển âm thầm. Người bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài, trong khi tổn thương gan vẫn tích lũy qua nhiều năm. Khi xuất hiện các dấu hiệu như vàng da, bụng to, phù chân, thay đổi ý thức, lơ mơ hoặc nôn ra máu, bệnh có thể đã tiến triển đến giai đoạn nặng, xuất hiện biến chứng.

Bác sĩ khuyến cáo những người uống nhiều rượu bia nên khám định kỳ để được đánh giá nguy cơ và kiểm tra sức khỏe gan phù hợp. Khi đã phát hiện bệnh gan liên quan rượu, người bệnh cần ngưng rượu bia hoàn toàn, tuân thủ điều trị.

Quyên Phan

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp

Xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản là biến chứng nguy hiểm hàng đầu ở bệnh nhân xơ gan mất bù. Điển hình như trường hợp anh Quang, 36 tuổi, phải can thiệp thắt búi giãn tĩnh mạch thực quản hai lần chỉ trong một tháng do tiếp tục sử dụng rượu bia sau đợt điều trị ban đầu. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, kết quả nội soi thực quản và dạ dày ghi nhận bệnh nhân đã tiến triển xơ gan mức độ F4 kèm bệnh lý dạ dày tăng áp cửa. BS.CKII Huỳnh Văn Trung, Phó trưởng khoa Nội tiêu hóa, giải thích rằng các mô sẹo xơ gan cản trở dòng máu qua gan khiến áp lực tĩnh mạch cửa tăng cao, dẫn đến phình giãn và vỡ mạch máu ở vùng hạ thực quản. Đồng thời, ThS.BS Mai Hoài Sang nhấn mạnh quá trình chuyển hóa ethanol tạo ra acetaldehyde gây tổn thương tế bào gan nghiêm trọng, thúc đẩy viêm nhiễm và xơ hóa qua nhiều năm. Sự kết hợp giữa tổn thương cấu trúc gan mạn tính và việc tiếp tục dung nạp cồn khiến nguy cơ tái phát xuất huyết luôn ở mức báo động. Bệnh lý gan do rượu thường tiến triển âm thầm và chỉ bộc lộ triệu chứng rõ rệt khi tổn thương đã bước vào giai đoạn nguy kịch. Các chuyên gia y tế khuyến cáo người có thói quen sử dụng rượu bia cần chủ động tầm soát định kỳ chức năng gan để phát hiện sớm tổn thương tiềm ẩn. Đối với bệnh nhân đã xuất hiện biến chứng xơ gan mất bù, việc ngừng rượu bia tuyệt đối và tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị nội khoa là yêu cầu sống còn nhằm ngăn ngừa biến chứng đe dọa tính mạng.