Bỏ qua điều hướng
•

Xử trí tiêu chảy đúng để tránh những hệ lụy không mong muốn

Xử trí tiêu chảy đúng để tránh những hệ lụy không mong muốn
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Nhằm nâng cao nhận thức về sức khỏe tiêu hóa cho cộng đồng, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh thực hiện chuỗi chương trình “Chủ động khỏe để yêu thương” với sự phối hợp của Abbott Việt Nam.

Xử trí tiêu chảy đúng để tránh những hệ lụy không mong muốn - Ảnh 1.

PGS TS BS. Võ Duy Thông, Trưởng khoa Tiêu hóa, khám bệnh nội trú - Ảnh: BVCC

Trong chương trình, PGS TS BS. Võ Duy Thông - Trưởng khoa Tiêu hóa, BV ĐHYD và PGS TS BS. Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng khoa Nội Tổng Quát 2, Bệnh viện Nhi Đồng 1 chia sẻ những vấn đề thường gặp trong nhận biết và xử trí tiêu chảy ở người lớn và trẻ em.

Theo thông tin từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, một người bệnh nữ, 68 tuổi, bị tiêu chảy cấp với số lần đi ngoài tăng nhiều trong ngày (6 lần/ngày). Lo ngại tình trạng kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt, người bệnh tự sử dụng thuốc "cầm" tiêu chảy.

Sau khi dùng thuốc, số lần đi ngoài giảm nhưng người bệnh lại xuất hiện đầy bụng, khó đi tiêu và táo bón. Người bệnh sau đó được tư vấn điều chỉnh cách xử trí, chú trọng bù nước, điện giải và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Tình huống trên cho thấy mục tiêu xử trí tiêu chảy không đơn thuần là làm giảm số lần đi ngoài càng nhanh càng tốt. Việc sử dụng thuốc không phù hợp có thể ảnh hưởng đến quá trình đào thải tác nhân gây bệnh hoặc dẫn đến táo bón sau điều trị.

Vì vậy, mỗi trường hợp cần được xem xét dựa trên nguyên nhân, độ tuổi và tình trạng cụ thể của người bệnh.

PGS TS BS. Võ Duy Thông thông tin, tiêu chảy có thể là một phản ứng của cơ thể nhằm đào thải các tác nhân gây bệnh ra khỏi đường ruột.

Trong một số trường hợp, việc sử dụng thuốc làm giảm nhu động ruột không phù hợp có thể ảnh hưởng đến quá trình đào thải vi khuẩn, độc tố và các chất trung gian gây viêm, từ đó khiến tình trạng bệnh kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng hơn. Điều này đặc biệt cần lưu ý khi tiêu chảy đi kèm sốt, đau bụng nhiều hoặc có máu trong phân.

Một số thuốc kiểm soát tiêu chảy hoạt động bằng cách làm chậm nhu động ruột, nhờ đó phân di chuyển chậm hơn và số lần đi ngoài có thể giảm. Tuy nhiên, ở những người có cơ địa dễ táo bón, đặc biệt là người lớn tuổi, việc làm chậm nhu động ruột có thể dẫn đến táo bón sau điều trị, gây đầy bụng, khó chịu và khó đi tiêu.

PGS TS BS. Võ Duy Thông lưu ý, điều trị tiêu chảy cần được cá thể hóa. Mục tiêu không chỉ là kiểm soát triệu chứng mà còn giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.

Bên cạnh các thuốc tác động lên nhu động ruột, có những phương pháp giúp giảm tình trạng mất nước và điện giải qua đường ruột mà ít ảnh hưởng đến nhu động. Việc lựa chọn phương pháp cần căn cứ vào nguyên nhân gây tiêu chảy, độ tuổi và tình trạng của từng người bệnh.

Xử trí tiêu chảy đúng để tránh những hệ lụy không mong muốn - Ảnh 2.

Thông tin về chương trình - Ảnh: BVCC

Trong quá trình bị tiêu chảy, bù nước và điện giải là vấn đề cần được quan tâm. Các biểu hiện như khát nhiều, khô môi, chóng mặt hoặc tiểu ít có thể gợi ý tình trạng mất nước. Do đó, người bệnh không nên chỉ tập trung vào việc kiểm soát triệu chứng mà cần theo dõi những thay đổi của cơ thể để có hướng xử trí kịp thời.

Không phải trường hợp tiêu chảy nào cũng có thể tự xử trí tại nhà, người bệnh cần đi khám khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như phân có máu hoặc mủ, sốt cao, đau bụng nhiều, nôn liên tục, biểu hiện mất nước hoặc tiêu chảy kéo dài. Người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền cũng là những nhóm cần được theo dõi thận trọng hơn.

Tiêu chảy tuy thường gặp nhưng việc xử trí cần phù hợp với từng trường hợp. Thay vì chỉ tìm cách kiểm soát triệu chứng thật nhanh, người bệnh cần chú trọng bù nước, điện giải, theo dõi các dấu hiệu bất thường và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ khi cần thiết.

Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, việc thăm khám kịp thời giúp xác định nguyên nhân, lựa chọn hướng điều trị phù hợp và hạn chế những hệ lụy không mong muốn.

Quý bạn đọc có thể theo dõi chuỗi chương trình "Chủ động khỏe để yêu thương" tại: https://bit.ly/BenhlyTieuchay

Trong khuôn khổ chương trình "Chủ động khỏe để yêu thương" do Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh phối hợp cùng Abbott Việt Nam tổ chức, các chuyên gia y tế đã đưa ra nhiều khuyến cáo quan trọng về cách nhận biết và kiểm soát bệnh tiêu chảy. Điển hình là trường hợp một nữ bệnh nhân 68 tuổi đi ngoài 6 lần mỗi ngày, sau khi tự ý uống thuốc "cầm" tiêu chảy thì rơi vào tình trạng đầy bụng và táo bón kéo dài. Tình huống thực tế này gióng lên hồi chuông cảnh báo về thói quen lạm dụng thuốc chặn triệu chứng mà bỏ qua bản chất đào thải tự nhiên của hệ tiêu hóa. Theo PGS TS BS. Võ Duy Thông, Trưởng khoa Tiêu hóa tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, tiêu chảy bản chất là cơ chế phòng vệ nhằm tống xuất vi khuẩn, độc tố và các chất gây viêm ra ngoài. Việc tùy tiện sử dụng các loại thuốc làm giảm nhu động ruột sẽ vô tình giữ lại các tác nhân gây bệnh, từ đó khiến tình trạng viêm nhiễm tiến triển nghiêm trọng hơn, nhất là khi đi kèm biểu hiện sốt hoặc đau bụng dữ dội. Ngoài ra, việc làm chậm đường ruột nhân tạo ở người cao tuổi rất dễ gây tác dụng phụ táo bón thứ phát, dẫn đến cảm giác khó chịu và cản trở hồi phục. Chính vì vậy, nguyên tắc cốt lõi trong xử trí tiêu chảy là cá thể hóa phác đồ điều trị, tập trung ưu tiên hàng đầu cho việc bù nước và cân bằng điện giải thay vì chỉ tìm cách cắt giảm số lần đi ngoài. Người bệnh cần chủ động theo dõi các dấu hiệu mất nước điển hình như khô môi, khát nhiều, chóng mặt hoặc lượng nước tiểu giảm rõ rệt. Khi nhận thấy các tín hiệu cảnh báo nguy hiểm như sốt cao, nôn ói liên tục, đau bụng nhiều hay phân xuất hiện dịch máu, bệnh nhân phải đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
amung