' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Tàu chiến Mỹ tấn công Iran ngày 12/7 (Ảnh: Reuters).
Xung đột Mỹ - Iran có thể leo thang trở lại
Đó là nhận định từ Giáo sư Vali Nasr, một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về Iran và là cựu cố vấn của Bộ Ngoại giao Mỹ.
"Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bị buộc phải ký vào biên bản ghi nhớ mà trên thực tế dường như rất có lợi cho phía Iran. Kể từ đó, ông liên tục tìm cách lấy lại những gì Mỹ đã đánh mất trong 40 ngày đầu tiên xung đột", ông Nasr nói.
Biên bản ghi nhớ này là thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày giữa Mỹ và Iran, nhưng đã sụp đổ hồi tháng 6.
"Xung đột có thể được giải quyết bằng cách hai bên tiếp tục lao vào một đợt giao tranh mới. Hoặc họ có thể tiếp tục làm những gì họ đang làm: tiêu hao lẫn nhau và kéo dài tình trạng này. Iran đang đòi hỏi nhiều hơn những gì họ đã yêu cầu hồi tháng 6”, chuyên gia Nasr phân tích.
Theo ông Nasr, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ phải lựa chọn: hoặc đàm phán hòa bình với Iran, hoặc nối lại chiến dịch quân sự quy mô lớn. Ông Trump có khoảng thời gian 3 tháng từ bầu cử giữa kỳ đến trước khi quốc hội triệu tập vào tháng 1 tới để hành động mà không chịu sự giám sát của cơ quan lập pháp.
"Tôi cho rằng không dễ để Mỹ và Iran đi đến thỏa thuận. Vì vậy, chúng ta đang tiến gần hơn đến tái bùng phát xung đột”, ông Nasr nói.
Mỹ và Israel có thể đã lên kế hoạch nối lại chiến dịch không kích Iran
Trong một diễn biến liên quan, New York Times dẫn nguồn thạo tin ngày 21/10 cho hay, quân đội Mỹ và Israel đã lên kế hoạch cho một chiến dịch ngắn hạn nhưng cường độ cao nhằm vào Iran.
Theo nguồn tin, đầu tháng 10, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã hội đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu để thảo luận về các đợt tập kích mới.
Các mục tiêu có thể sẽ bao gồm hạ tầng năng lượng, các cơ sở hạt nhân, cùng kho tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Iran.
Để chuẩn bị cho kế hoạch này, quân đội Mỹ và Israel đã đẩy mạnh các cuộc diễn tập, điều động máy bay bay qua không phận Iraq để thực hành các phương án không kích.
Một số quan chức nhận định, một đợt tấn công lớn nữa có thể đẩy nền kinh tế Iran vào tình thế khó khăn hơn và buộc quốc gia này phải đưa ra những nhượng bộ ngoại giao. Mặc dù vậy, vẫn có những lý do để hoài nghi về kịch bản đó.
Cuộc xung đột kéo dài gần 8 tháng qua giữa Mỹ và Iran đã đẩy giá năng lượng thế giới tăng, làm suy yếu an ninh tại Trung Đông và gây căng thẳng nguồn cung tên lửa đánh chặn của Mỹ.
Hiện chưa rõ liệu Tổng thống Mỹ Donald Trump có phê chuẩn các đợt tập kích mới nhằm vào Iran hay không. Ông đã liên tục phủ quyết các kế hoạch nối lại chiến dịch quân sự quy mô lớn trong năm nay. Mặt khác, ngày 21/10, ông khẳng định hiện không có cuộc đàm phán nào giữa Mỹ và Iran.
Về phía Iran, giới chức nước này tuyên bố chỉ nối lại đàm phán sau khi Mỹ đáp ứng các điều kiện mà Tehran đưa ra.
Ngược lại, Iran vẫn chưa sẵn sàng đưa ra nhượng bộ về chương trình hạt nhân, đồng thời kiên quyết hoãn thảo luận vấn đề này sang các giai đoạn sau của tiến trình đàm phán.
Các quan chức Iran cũng cảnh báo sẽ đáp trả mạnh hơn nếu Mỹ nối lại chiến dịch không kích. Tehran dọa mở rộng mục tiêu tấn công vượt ra ngoài phạm vi tàu thương mại và hạ tầng năng lượng trong khu vực, hướng tới các trung tâm dữ liệu và hệ thống cáp internet dưới đáy biển. Họ khẳng định cuộc chiến sẽ không diễn ra nhanh chóng hay bị giới hạn phạm vi.
Trong một diễn biến khác, Bộ Tư lệnh Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 22/10 tuyên bố việc các tàu thương mại được Mỹ bảo lãnh cố tình di chuyển qua eo biển Hormuz khi chưa được sự đồng ý của Iran đã làm gia tăng các sự cố trên biển.
"Nếu tình trạng này tiếp diễn, phạm vi đối đầu sẽ mở rộng sang các căn cứ của Mỹ trong khu vực. Đây là một lời cảnh báo nghiêm túc", tuyên bố nhấn mạnh.
Trước đó, IRGC cho biết các lực lượng của họ đã tấn công 4 tàu tham gia vào hoạt động chuyển dầu từ tàu sang tàu ở Vùng Vịnh, khiến các tàu này bốc cháy, trong khi 3 tàu khác vướng mìn ở khu vực phía tây eo biển Hormuz.