Xung đột tại Trung Đông: Mỹ phản hồi đề xuất 7 ngày của Iran

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận Tehran đã nhận được phản hồi của Mỹ về đề xuất kéo dài bảy ngày, trong cuộc gặp các nhà trung gian Qatar tại Doha tối 29/9. Thông tin được phóng viên TTXVN tại Trung Đông dẫn lại, giữa lúc hai bên tiếp tục tìm cách thu hẹp bất đồng sau những căng thẳng liên quan đến xung đột. Tâm điểm hiện nay, theo đánh giá được bài viết nêu, không hẳn là nội dung đề xuất mà là thứ tự thực hiện các bước mà hai nước cần thống nhất. Ông Araghchi dự kiến thảo luận phản hồi của Washington tại Tehran trong ngày 30/9, mở thêm một chặng trao đổi về lộ trình ngoại giao giữa hai bên. Tuần trước, Iran đưa ra kế hoạch bảy ngày nhằm xây dựng lòng tin giữa Tehran và Washington, trước khi hướng tới một thỏa thuận rộng hơn. Lộ trình này được thiết kế để tiến tới phiên bản mở rộng của bản ghi nhớ hai bên đạt được hồi tháng 6, bao gồm những bước cụ thể về chương trình hạt nhân Iran. Đề xuất của Tehran cũng gắn với tình hình tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải được nhắc đến trong các trao đổi giữa hai nước. Ngoại trưởng Araghchi cho rằng eo biển có thể mở cửa trở lại và hoạt động hàng hải bình thường được khôi phục, nếu đáp ứng đủ các điều kiện cần thiết. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó bác bỏ đề xuất, khiến các nỗ lực trung gian tiếp theo của Qatar càng trở nên đáng chú ý. Qatar liên tục chuyển thông tin giữa Mỹ và Iran, với mục tiêu chấm dứt xung đột và khai thông eo biển Hormuz, theo nội dung bài viết. Vai trò chuyển giao thông tin này tiếp tục được duy trì trong bối cảnh Washington và Tehran còn khác biệt về cách thức tiến hành các bước. Bởi vậy, vấn đề trình tự đang nổi lên như một điểm cần tháo gỡ, dù hai phía vẫn trao đổi về các nội dung liên quan đến thỏa thuận. Bản ghi nhớ hồi tháng 6 từng dẫn đến một lệnh ngừng bắn ngắn hạn, đồng thời bao gồm các điều khoản về eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran. Thỏa thuận trước đó là cơ sở để lộ trình mới hướng tới một phiên bản mở rộng, theo thông tin được VietnamPlus thuộc TTXVN đăng tải. Tuy nhiên, bài viết cho biết bất đồng chính hiện nay liên quan thứ tự thực hiện, chứ không nằm ở các nội dung của đề xuất. Trong diễn biến liên quan ngày 30/9, ông Mustafa Pourmohammadi, người đứng đầu Trung tâm Tư liệu Cách mạng Hồi giáo Iran, nhận định đất nước đang trải qua những “ngày mang tính quyết định”. Ông cho rằng Iran cần tiến hành đàm phán từ vị thế mạnh, trong khi các nỗ lực trung gian nhằm thu hẹp bất đồng giữa Tehran và Washington vẫn đang tiếp diễn. Nhận định này nhấn mạnh cách nhìn của ông Pourmohammadi về thời điểm hiện tại, đồng thời đặt ngoại giao bên cạnh yêu cầu duy trì sức mạnh. Theo ông Pourmohammadi, Iran cần đồng thời duy trì sức mạnh “trên chiến trường và trên bàn đàm phán”, thay vì chỉ dựa vào một hướng xử lý. Quan điểm đó được đưa ra khi Qatar tiếp tục làm trung gian, còn phản hồi của Mỹ về lộ trình bảy ngày đã được Tehran tiếp nhận. Cuộc thảo luận dự kiến tại Tehran ngày 30/9 vì thế sẽ tập trung vào phản hồi Washington, trong lúc các bên tiếp tục tìm cách giảm bất đồng. Những diễn biến được VietnamPlus dẫn lại cho thấy đề xuất bảy ngày, bản ghi nhớ tháng 6 và tình hình eo biển Hormuz gắn với cùng một tiến trình ngoại giao. Dù Iran đã nhận phản hồi của Mỹ, kết quả tiếp theo vẫn phụ thuộc vào việc hai bên xử lý bất đồng về thứ tự thực hiện các bước. Trong khi đó, Qatar tiếp tục chuyển tin giữa hai nước, còn Tehran cân nhắc phản hồi và giữ lập trường đàm phán từ vị thế mạnh.