Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 - Ảnh: NAM TRẦN
Theo dự thảo sửa đổi quy định tuyển sinh đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất bỏ điểm cộng cho chứng chỉ ngoại ngữ, trong đó có IELTS, từ mùa tuyển sinh năm 2027. Thí sinh vẫn có thể dùng IELTS để quy đổi thành điểm tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển hoặc đáp ứng yêu cầu đầu vào của chương trình dạy bằng ngoại ngữ.
Miễn thi tốt nghiệp và lợi thế xét tuyển đại học
Hơn 10 năm trước, chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia năm 2015, Bộ đã đưa IELTS với điểm từ 4.0 vào danh mục đủ điều kiện miễn thi ngoại ngữ để xét tốt nghiệp. Riêng ở khâu tuyển sinh đại học, cao đẳng, hiệu trưởng từng trường quyết định có sử dụng kết quả miễn thi ấy hay không.
Đến mùa tuyển sinh 2016, một số trường đại học bắt đầu đưa IELTS vào các phương thức xét tuyển.
Điển hình, Trường đại học Công nghệ kỹ thuật TP.HCM dành 20% chỉ tiêu ngành sư phạm tiếng Anh và ngôn ngữ Anh để xét tuyển thẳng thí sinh có IELTS từ 6.5 hoặc tương đương.
Với các ngành kỹ thuật dạy bằng tiếng Anh, trường dành 20% chỉ tiêu cho thí sinh có IELTS từ 5.5. Nhóm này phải đáp ứng thêm điều kiện học bạ, với điểm trung bình ba môn theo tổ hợp xét tuyển từ 7,0, trong đó môn chính nhân hệ số 2.
Năm 2017, Thông tư 05/2017 của Bộ yêu cầu các trường ghi rõ trong đề án có sử dụng kết quả miễn thi ngoại ngữ để tuyển sinh hay không. Quy chế tiếp tục cho trường tự chủ xây dựng phương thức tuyển sinh riêng với các tiêu chí được công bố trong đề án.
Cũng năm này, Trường đại học Kinh tế quốc dân lần đầu công bố phương thức xét tuyển kết hợp với IELTS từ 6.5, kèm yêu cầu về điểm các môn thi THPT quốc gia ngoài tiếng Anh.
Trong hai lần sửa quy chế năm 2018 và 2019, Bộ giữ yêu cầu công khai cách sử dụng kết quả miễn thi ngoại ngữ. Một số trường triển khai cộng điểm cho thí sinh có IELTS đạt điểm phù hợp.
Chẳng hạn năm 2019, Trường đại học Bách khoa Hà Nội cộng điểm cho thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế. Với các tổ hợp A00, A02, B00 và D29, IELTS 5.5 được cộng 0,25 điểm. Mức cộng tăng dần, lên 2 điểm với IELTS 9.0, tính trên thang điểm 30.
Tranh cãi quy đổi điểm IELTS
Đến năm 2020, Thông tư 09/2020 tiếp tục yêu cầu trường công khai có sử dụng kết quả miễn thi ngoại ngữ hay không, đồng thời nêu rõ điều kiện sử dụng. Kết quả miễn thi và chứng chỉ dùng để xét tuyển riêng được phân biệt ngay trong đề án của trường.
Điển hình Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông năm 2020 ghi rõ không dùng kết quả miễn thi ngoại ngữ để xét tuyển, nhưng vẫn nhận IELTS từ 5.5 theo phương thức xét tuyển kết hợp. Thí sinh thuộc nhóm này phải có điểm trung bình chung học tập lớp 10, lớp 11 và học kỳ I lớp 12 từ 8,0 trở lên, hạnh kiểm từ khá trở lên.
Đến năm 2021, đề án của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông năm 2021, ngưỡng IELTS vẫn là 5.5. Với nhóm có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế, trường yêu cầu điểm trung bình chung học tập lớp 10, lớp 11 và lớp 12, hoặc học kỳ I lớp 12, từ 7,5, kèm hạnh kiểm khá trở lên.
Thí sinh làm bài thi IELTS trên máy tính - Ảnh: BC
Giai đoạn này cũng bắt đầu ghi nhận có sự chênh lệch trong quy đổi điểm IELTS giữa các trường. Năm 2023, cùng mức IELTS 6.0, Trường đại học Bách khoa thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM năm đó quy đổi mức này thành 10 điểm tiếng Anh. Trong khi tại Trường đại học Tôn Đức Thắng, IELTS 6.0 được tính thành 8 điểm và thí sinh phải đạt IELTS 8.0 mới được quy đổi thành 10 điểm.
Trong hướng dẫn tuyển sinh năm 2024, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường kiểm tra, đối sánh dữ liệu chứng chỉ trước khi xét tuyển, còn mức quy đổi được xác định trong phương án của từng trường.
Năm đó, Đại học Bách khoa Hà Nội quy đổi IELTS từ 6.5 thành 10 điểm tiếng Anh để xét các tổ hợp A01, D01 và D07. Cũng với IELTS 6.5, Trường đại học Kinh tế quốc dân quy đổi thành 9 điểm, mức 10 điểm dành cho IELTS từ 7.5.
Bước sang giai đoạn 'siết' IELTS
Đến mùa tuyển sinh 2025, Bộ đưa ra giới hạn cụ thể đối với phần điểm được tính từ chứng chỉ ngoại ngữ. Thông tư 06/2025 cho phép trường quy đổi chứng chỉ thuộc diện được dùng để miễn thi tốt nghiệp THPT thành điểm môn ngoại ngữ, nhưng trọng số của phần điểm này không vượt quá 50%.
Tổng các khoản điểm cộng dành cho thành tích đặc biệt và chứng chỉ ngoại ngữ được giới hạn ở mức 10% thang điểm xét tuyển, tương đương 3 điểm trên thang 30 cho tất cả các khoản này.
Sang năm 2026, Thông tư 06/2026 đặt "trần" cho điểm khuyến khích dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế, tối đa 1,5 điểm trên thang 30. Tổng các khoản điểm cộng vẫn không vượt quá 10% thang điểm xét tuyển. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ hoặc tính điểm khuyến khích.
Chứng chỉ tiếng Anh phải được quy đổi thành ít nhất năm mức điểm khác nhau. Các trường phải rà soát, điều chỉnh bảng tối thiểu hai năm một lần, dựa trên kết quả học tập thực tế của sinh viên trúng tuyển.
10 năm điểm IELTS trong xét tuyển đại học - Dữ liệu: TRỌNG NHÂN - Đồ họa: NGỌC THÀNH
Bỏ điểm cộng học sinh giỏi, IELTS: Nếu từ 2027, có thiệt thòi cho học sinh đang lớp 12?Một số chuyên gia, phụ huynh và học sinh cho rằng việc bỏ cộng IELTS có thể giúp thống nhất cách xét tuyển, nhưng cần có quy định chuyển tiếp để tránh ảnh hưởng những học sinh đã chuẩn bị theo quy chế hiện hành.