Đại biểu chất vấn 'nóng'
Tại phiên chất vấn, đại biểu Quốc hội Đỗ Chí Nghĩa, Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đặt vấn đề, Bộ GD&ĐT vừa dự kiến mỗi ngành, mỗi chương trình đào tạo chỉ sử dụng một phương thức xét tuyển
Trong khi học sinh đã đầu tư thời gian, chi phí chuẩn bị theo các phương thức mà các trường đã công bố trước đó, Bộ trưởng cần làm rõ căn cứ khoa học, thực tiễn của việc giới hạn phương thức xét tuyển
Đồng thời, Bộ GD&ĐT có giải pháp gì để bảo đảm ổn định, khả năng dự báo chính sách và quyền lợi của những thí sinh đã chuẩn bị theo các phương thức hiện nay.
Đại biểu Đinh Ngọc Quý cũng cho rằng, chúng ta đã trao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục đại học trong việc quyết định phương thức tuyển sinh, tổ hợp thi xét tuyển. Nhưng không ít ý kiến phụ huynh, học sinh nói, việc lựa chọn này như “một mê hồn trận”.
Thực tế kết quả cho thấy xu hướng điểm chuẩn tăng cao, biến động rất lớn giữa các năm và chênh lệch đáng kể giữa các phương thức xét tuyển tại một số trường.
Đại biểu Đinh Ngọc Quý đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân chính và trách nhiệm, giải pháp về mặt quản lý nhà nước để bảo đảm việc tuyển sinh thuận lợi, công bằng cho học sinh, đồng thời bảo đảm chất lượng đầu vào, đầu ra và đáp ứng việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Sẽ giám sát chéo để giảm gian lận thi tốt nghiệp
Trước khi đề cập đến các nội dung đại biểu đặt ra, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nói rằng, đổi mới thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học đã được thực hiện qua nhiều giai đoạn. Từ năm 1986 đến nay, sau mỗi chu kỳ, Bộ đều rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện.
Theo ông, đến nay kỳ thi đã được tổ chức gọn nhẹ hơn nhiều, giảm đáng kể chi phí và áp lực. Công tác tuyển sinh đại học cũng thuận lợi hơn trước. Thí sinh có thể thực hiện các khâu đăng ký, nộp lệ phí và xét tuyển trên máy tính, không phải đi lại.
Đề cập vụ việc tiêu cực xảy ra tại Tuyên Quang trong kỳ thi năm nay, Bộ trưởng cho rằng đây là điều "rất đáng tiếc". Theo ông, nguyên nhân trước hết liên quan ý thức tuân thủ pháp luật. Những người vi phạm và các cá nhân có liên quan cần được xử lý nghiêm, bảo đảm tính nghiêm minh.
Bộ trưởng cũng cho rằng, Bộ GD&ĐT thời gian qua đã tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương, đồng thời chịu trách nhiệm xây dựng quy chế, đề thi và các quy trình tổ chức kỳ thi nhưng phía địa phương vẫn có động cơ gian lận thi.
Về giải pháp, theo Bộ trưởng, thời gian tới, Bộ dự kiến tăng cường các giải pháp công nghệ, giám sát chéo nhằm ngăn chặn và phát hiện sớm sai phạm
Công tác ra đề cũng sẽ tiếp tục được cải tiến theo hướng giảm áp lực, nhưng vẫn đánh giá được năng lực học sinh sau 12 năm học và phản ánh mặt bằng chất lượng giáo dục phổ thông.
Theo Bộ trưởng, kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện vẫn là một trong những căn cứ quan trọng để các trường đại học tuyển sinh. Khoảng 50% lượt tuyển sinh dựa vào kết quả kỳ thi này, gần 40% dựa vào học bạ và phần còn lại sử dụng các phương thức khác.
Rà soát chương trình, sách giáo khoa
Về chương trình và sách giáo khoa, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ đã xây dựng kế hoạch rà soát đồng bộ.
Theo ông, những nội dung bất cập trong nhiều năm qua đã được chỉnh sửa kịp thời. Đợt rà soát lần này sẽ xem xét kỹ chương trình giáo dục để bảo đảm phù hợp bối cảnh mới, tăng cường năng lực, đạo đức và kỹ năng cho người học, đồng thời giảm thời lượng đối với những nội dung, môn học được đánh giá là chưa thiết thực.
Bộ sẽ lựa chọn chuyên gia, thành lập các hội đồng để triển khai việc rà soát theo kế hoạch.
Về cung ứng sách giáo khoa năm nay, Bộ trưởng thừa nhận đã xảy ra tình trạng thiếu sách cục bộ, dù từ năm học 2026 - 2027 cả nước sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất.
Theo Bộ trưởng, nguyên nhân một phần là năm nay có những địa phương thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa, khiến phụ huynh có tâm lý chưa mua; trong khi một số trường chưa đặt đủ số lượng để nhà xuất bản chủ động kế hoạch in.
Để xảy ra tình trạng thiếu sách, Bộ trưởng thẳng thắn thừa nhận trách nhiệm, "chưa có kế hoạch chính xác".
Những năm trước, do có ba bộ sách giáo khoa, các nhà xuất bản thường in dư tương đối nhiều. Năm nay chỉ có một bộ nên lượng in dư được tính toán thấp hơn, dẫn tới thiếu, thừa cục bộ ở một số nơi.
Theo Bộ trưởng, cách thức đặt hàng cũng là một nguyên nhân, khi nhà xuất bản in sách theo số lượng địa phương đăng ký.
Tại thời điểm 17h ngày trước phiên chất vấn, cả nước còn khoảng 900.000 cuốn sách chưa đến tay học sinh, nhưng 99,7% sách đã được cung ứng. Bộ trưởng cho biết số còn lại sẽ tiếp tục được chuyển đến các địa phương trong những ngày tới.
Bộ GD&ĐT sẽ rút kinh nghiệm, tăng cường giám sát công tác dự báo và lập kế hoạch. "Sang năm không thể để xảy ra việc này", ông nói, cho biết số lượng học sinh đã có thể thống kê nên việc tính toán số lượng in, kể cả lượng dự phòng, sẽ được thực hiện sát hơn.