20.000 cơ sở chăn nuôi đã định danh, người mua thịt, trứng sắp được lợi

Gần 20.000 cơ sở chăn nuôi được cấp mã định danh

Thông tin từ Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ngành nông nghiệp đang triển khai cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y, hướng tới hình thành hệ thống quản lý tập trung, kết nối thông tin từ cơ sở sản xuất đến cơ quan quản lý.

Hệ thống được thiết kế với 3 phân hệ chính, gồm kê khai và định danh; truy xuất nguồn gốc; môi trường và cảnh báo. Trong đó, phân hệ truy xuất nguồn gốc hướng tới theo dõi sản phẩm theo chuỗi gồm 6 công đoạn: giống, thức ăn, trang trại, giết mổ, chế biến và bán lẻ.

Cơ quan này cho biết, thông qua việc số hóa dữ liệu, mỗi sản phẩm có thể được gắn với lịch sử hình thành và lưu thông trong chuỗi cung ứng.

Đây là cơ sở để cơ quan chức năng kiểm soát tốt hơn hoạt động chăn nuôi, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp chứng minh nguồn gốc hàng hóa và giúp người tiêu dùng có thêm thông tin khi lựa chọn thực phẩm.

Tính đến thời điểm cuối tháng 10 năm nay, cả 34/34 tỉnh, thành phố và hơn 3.200 đơn vị cấp xã đã được cấp tài khoản quản trị. Gần 20.000 cơ sở chăn nuôi, giết mổ và nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi cũng được cấp mã định danh.

Theo đánh giá của Cục Chăn nuôi và Thú y, những thay đổi này có ý nghĩa trực tiếp đối với người tiêu dùng, bởi nguồn gốc và điều kiện sản xuất thực phẩm là một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ an toàn của sản phẩm trước khi đưa lên bàn ăn.

Chia sẻ tại hội nghị Khoa học chăn nuôi Á - Úc lần thứ 21 (AAAP 2026) vừa diễn ra, ông Dương Tất Thắng, Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, nhận định phát triển chăn nuôi bền vững đòi hỏi nhiều yếu tố, trong đó có chuyển đổi số, tự động hóa hay ứng dụng AI.

Việc vận hành hệ thống dữ liệu ngành chăn nuôi từ năm 2027 của Cục Chăn nuôi và Thú y hướng đến mục tiêu phục vụ truy xuất nguồn gốc, hỗ trợ doanh nghiệp, người dân và dự báo thị trường.

Tuy vậy, hiệu quả của hệ thống phụ thuộc lớn vào sự tham gia của người dân và doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp chăn nuôi quy mô lớn.

Nông hộ nhỏ cũng sẽ dùng mã QR, viết nhật ký chăn nuôi “online”

Dù đã có những bước tiến trong xây dựng cơ sở dữ liệu, việc đưa chuyển đổi số vào thực tế sản xuất ngành chăn nuôi vẫn đối mặt nhiều khó khăn.

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, một trong những điểm nghẽn lớn là quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ. Nhóm nông hộ này còn hạn chế về hạ tầng thiết bị chuồng trại, khả năng tiếp cận công nghệ và kỹ năng sử dụng các công cụ số. Việc ghi chép nhật ký chăn nuôi bằng giấy vẫn phổ biến.

Đây là thách thức đáng kể bởi nếu dữ liệu không được cập nhật đầy đủ ngay từ cơ sở, việc truy xuất nguồn gốc xuyên suốt chuỗi cung ứng sẽ khó đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Bên cạnh đó, hạ tầng và nhân lực tại cấp xã cũng chưa đáp ứng yêu cầu. Cán bộ phụ trách chăn nuôi, thú y thường phải kiêm nhiệm nhiều công việc; nhân sự biến động, trong khi máy tính và đường truyền internet ở một số vùng sâu, vùng xa còn hạn chế.

Một vấn đề khác là dữ liệu giữa các ngành chưa được kết nối đầy đủ. Thông tin về chăn nuôi hiện chưa liên thông triệt để với dữ liệu đất đai, môi trường, thuế, hải quan, doanh nghiệp và thương mại điện tử. Điều này có thể dẫn đến tình trạng kê khai trùng lặp, gây thêm thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.

Để tháo gỡ những khó khăn trên, Cục Chăn nuôi và Thú y định hướng đặt người chăn nuôi ở vị trí trung tâm trong quá trình chuyển đổi số. Các công cụ kê khai cần đơn giản, dễ sử dụng, chi phí thấp và có người hướng dẫn trực tiếp.

Theo đó, người chăn nuôi có thể sử dụng Mini App hoặc Web App trên điện thoại, máy tính để kê khai hoạt động, cập nhật đàn vật nuôi và nhật ký chăn nuôi. Hệ thống cũng hướng tới hỗ trợ quét mã QR, mã vạch hoặc nhập thông tin bằng giọng nói tiếng Việt thông qua trợ lý trí tuệ nhân tạo.

Cơ quan này cũng đề xuất phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng trong việc hướng dẫn nông hộ kê khai, sử dụng dữ liệu; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp chăn nuôi lớn chia sẻ dữ liệu chuỗi cung ứng, hỗ trợ các hộ sản xuất tham gia liên kết.

Giai đoạn 2026-2030, ngành đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái số quản trị liên thông từ cơ sở đến Trung ương, từ sản xuất đến tiêu dùng. Việc kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia với các hệ thống của doanh nghiệp cũng được đẩy mạnh thông qua các tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế phân quyền truy cập.

Chia sẻ quan điểm về công tác số hóa ngành chăn nuôi, ông Nguyễn Trí Công - Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP Đồng Nai - cho rằng số hóa không đơn thuần là đưa sổ sách lên môi trường điện tử.

Thay vào đó, ứng dụng AI cần hướng đến những bài toán thiết thực như giảm chi phí, nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và đáp ứng yêu cầu của thị trường…