20 dự án giao thông TP.HCM cần hàng triệu m³ vật liệu, thiếu nhất là gì?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

4 tháng cuối năm 2026, 20 dự án giao thông do Ban Giao thông TP.HCM quản lý cần hỗ trợ khoảng 1,91 triệu m³ đá xây dựng, 550.000 m³ cát xây dựng, 1,85 triệu m³ cát san lấp và 3,7 triệu m³ đất đắp.

Đó là nội dung do Ban Giao thông TP.HCM trả lời báo chí tại buổi họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 29.10.

Theo đơn vị này, nhu cầu vật liệu của 20 dự án giao thông chiếm khoảng 28% nhu cầu đất đắp và 17% nhu cầu đá xây dựng của toàn thành phố trong cùng kỳ. Nhu cầu tập trung lớn tại Vành đai 3 và cao tốc TP.HCM - Mộc Bài.

Nguồn cát đáp ứng chưa đến một nửa nhu cầu

Ban Giao thông TP.HCM cho biết, trong các loại vật liệu, cát là nguồn cung khó khăn nhất. Công suất khai thác cát hiện đáp ứng khoảng 50% nhu cầu cát xây dựng và 38% nhu cầu cát san lấp của TP.HCM. Với đất đắp, tổng công suất được đánh giá là đủ, nhưng nguồn đất đạt yêu cầu kỹ thuật và có cự ly vận chuyển phù hợp còn hạn chế.

Ban Giao thông cho biết từ nay đến cuối năm, nhu cầu đá xây dựng còn khoảng 900.000 m³, chủ yếu là đá cấp phối. Khoảng 350.000 m³ dự kiến được cung ứng từ các mỏ ở khu vực Bình Dương trước đây; phần còn lại đang được phối hợp để bố trí.

Riêng trong quý 4/2026, các dự án giao thông này đăng ký cần hỗ trợ khoảng 420.000 m3 cát xây dựng, 1,44 triệu m3 cát san lấp và khoảng 3 triệu m3 đất đắp.

Ban Giao thông đánh giá nguồn đá cơ bản có thể đáp ứng nếu các mỏ thực hiện đúng cam kết giao hàng. Đất đắp đang được tính toán bổ sung từ đất đào dự án metro số 2 TP.HCM; cát vẫn là điểm nghẽn cần theo dõi.

Kết nối mỏ, tìm vật liệu thay thế

Để bảo đảm tiến độ, Ban Giao thông cập nhật nhu cầu vật liệu theo thực tế thi công, phối hợp Sở Xây dựng TP.HCM và Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM lập kế hoạch điều phối. Ban cũng làm đầu mối kết nối nhà thầu với các mỏ, đôn đốc ký hợp đồng và tiếp nhận vật liệu đã được điều phối.

Với cát san lấp, nhà thầu được yêu cầu chủ động tìm nguồn hợp pháp từ các địa phương lân cận và nguồn nhập khẩu theo định hướng của thành phố. Ban cũng cho biết đang mở rộng sử dụng cát nghiền; nghiên cứu cát biển, cát nhiễm mặn, vật liệu nạo vét và đất đào cho những hạng mục phù hợp, khi được cơ quan có thẩm quyền xác định nguồn và cho phép.

Ở khâu thiết kế dự án mới, ban đề xuất ưu tiên giải pháp giảm sử dụng cát, đá truyền thống. Các nhà thầu đồng thời được yêu cầu bố trí điểm tập kết, kế hoạch tiếp nhận vật liệu theo tháng, quý để hạn chế tình trạng nhiều dự án cùng tăng tốc, dồn nhu cầu vào một thời điểm.

Áp lực nguồn cung vật liệu phục vụ 20 dự án hạ tầng trọng điểm do Ban Giao thông TP.HCM quản lý đang bước vào giai đoạn căng thẳng nhất vào bốn tháng cuối năm 2026. Trong tổng khối lượng đăng ký gồm 1,91 triệu m³ đá xây dựng, 550.000 m³ cát xây dựng, 1,85 triệu m³ cát san lấp và 3,7 triệu m³ đất đắp, nhu cầu tập trung lớn nhất tại dự án Vành đai 3 cùng cao tốc TP.HCM đi Mộc Bài. Khối lượng vật liệu này chiếm xấp xỉ 28% nhu cầu đất đắp và 17% nhu cầu đá của toàn đô thị trong cùng kỳ. Nguồn cung cát hiện là điểm nghẽn nghiêm trọng nhất khi công suất khai thác thực tế mới đáp ứng khoảng 50% cát xây dựng và 38% cát san lấp. Nguồn đá xây dựng còn thiếu khoảng 900.000 m³ nhưng cơ bản có thể cân đối nếu các mỏ giữ đúng cam kết cung ứng. Đối với đất đắp, dù tổng công suất toàn vùng đủ đáp ứng, việc tìm kiếm nguồn đất đạt tiêu chuẩn kỹ thuật đi kèm cự ly vận chuyển kinh tế vẫn gặp nhiều trở ngại. Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, cơ quan quản lý đang phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường để điều phối liên vùng và hỗ trợ nhà thầu kết nối trực tiếp với các mỏ khai thác. Thành phố cũng tính toán tận dụng đất đào từ tuyến metro số 2, đồng thời định hướng nhà thầu tìm kiếm nguồn cát san lấp nhập khẩu hợp pháp. Về dài hạn, các đơn vị thi công được khuyến khích mở rộng dùng cát nghiền, nghiên cứu thử nghiệm cát biển và tối ưu hóa thiết kế nhằm giảm tải phụ thuộc vào tài nguyên khoáng sản tự nhiên.