Ông Lê Ngọc Hưng khi đương chức Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai - Ảnh: TTXVN
Trước khi rời trụ sở UBND tỉnh Lào Cai, ông Nguyễn Ngọc Khiêm (nguyên phó giám đốc một doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh) đưa cho ông Lê Ngọc Hưng, khi đó là Phó chủ tịch UBND tỉnh, 100 triệu đồng.
Trong cuộc gặp, ông Khiêm nói đã trực tiếp báo cáo Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Vịnh và được đồng ý về chủ trương cho Công ty An Bình xuất khẩu quặng sắt. Ông Khiêm nhờ ông Hưng chỉ đạo, sớm ký văn bản để doanh nghiệp được xuất khẩu.
Sau đó, ông Khiêm tiếp tục đến gặp ông Đỗ Trường Giang, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai. Tại đây, ông cũng nói việc xin xuất khẩu quặng đã được báo cáo với bí thư và phó chủ tịch tỉnh.
Trước khi ra về, ông Khiêm đưa ông Giang 50 triệu đồng.
Đây là hai trong số những cuộc gặp, đưa tiền được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao làm rõ trong cáo trạng truy tố 31 bị can liên quan các sai phạm tại Công ty TNHH khoáng sản và luyện kim Việt Trung (VTM) và những đơn vị liên quan.
Nhờ quan hệ lãnh đạo tỉnh để xin xuất khẩu quặng, đưa 150 triệu đồng
Theo cáo trạng, từ năm 2015 đến 2020, có 11 doanh nghiệp trong nước mua quặng sắt của VTM rồi tìm cách xuất khẩu để bán với giá cao hơn.
Tuy nhiên, quặng sắt không nằm trong danh mục khoáng sản được phép xuất khẩu thông thường. Để được xem xét, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện và UBND tỉnh có văn bản đề nghị Bộ Công Thương.
Cuối năm 2019, ông Nguyễn Duy Nghiệp, giám đốc Công ty An Bình, đã nhờ Lê Xuân Định (42 tuổi, làm lao động tự do) tìm người giúp doanh nghiệp xin xuất khẩu quặng sắt.
Do biết Nguyễn Ngọc Khiêm có quan hệ thân quen với lãnh đạo tỉnh Lào Cai, ông Định tìm gặp, nhờ Khiêm tác động và thỏa thuận đưa tiền để lo thủ tục.
Ông Khiêm đồng ý giúp và yêu cầu đưa tiền để lo thủ tục. Sau đó, ông Định nhiều lần gặp, đưa cho ông Khiêm tổng cộng 4 tỉ đồng và 100.000 USD.
Nhận lời giúp doanh nghiệp, ông Khiêm tìm gặp ông Nguyễn Văn Vịnh, đề nghị hỗ trợ việc xuất khẩu quặng cho Công ty An Bình.
Cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH khoáng sản và luyện kim Việt Trung Bùi Thanh Bình (hàng trên, bìa trái) và một số bị can trong vụ án - Ảnh: Bộ Công an
Theo cáo trạng, ông Vịnh nói ông Khiêm đến gặp Phó chủ tịch UBND tỉnh Lê Ngọc Hưng và Giám đốc Sở Công Thương Đỗ Trường Giang để làm thủ tục. Ông Vịnh cũng trao đổi việc hỗ trợ An Bình và các doanh nghiệp khác theo chủ trương của Chính phủ, Bộ Công Thương.
Sau cuộc gặp này, ông Khiêm đến trụ sở UBND tỉnh gặp ông Hưng, nói đã báo cáo và được bí thư tỉnh đồng ý về chủ trương.
Biết ông Khiêm có quan hệ thân quen với bí thư tỉnh, ông Hưng đồng ý và hướng dẫn liên hệ với ông Đỗ Trường Giang. Ông Hưng cho biết khi Sở Công Thương trình văn bản thì ông sẽ ký, cáo trạng nêu.
Trước khi ra về, ông Khiêm đưa ông Hưng 100 triệu đồng.
Tiếp đó, ông Khiêm tìm đến phòng làm việc của ông Giang tại Sở Công Thương, nhắc lại việc đã được bí thư và phó chủ tịch tỉnh đồng ý về chủ trương.
Ông Giang đồng ý hướng dẫn doanh nghiệp nộp hồ sơ để sở xem xét đề xuất cùng các đơn vị khác. Trước khi rời phòng làm việc, ông Khiêm đưa ông Giang 50 triệu đồng.
Sau những cuộc gặp này, UBND tỉnh Lào Cai có văn bản đề xuất Bộ Công Thương cho phép Công ty An Bình xuất khẩu quặng sắt.
Đầu năm 2020, Công ty An Bình bất ngờ bị UBND tỉnh Lào Cai tạm dừng xuất khẩu quặng. Không rõ nguyên nhân, ông Nguyễn Duy Nghiệp tiếp tục nhờ ông Lê Xuân Định tìm gặp ông Khiêm để giúp đỡ.
Trong cuộc gặp, trước khi ra về, ông Định đưa cho ông Khiêm 250 triệu đồng và nói “gửi chút tiền cho Khiêm uống nước”.
Sau khi nhận tiền, ông Khiêm tìm hiểu và biết An Bình bị tạm dừng xuất khẩu do còn thiếu phương án vận chuyển quặng và phương án bảo vệ môi trường.
Ông Khiêm thông báo lại cho ông Định, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục còn thiếu. Sau đó, An Bình được xuất khẩu quặng trở lại.
Kết quả điều tra xác định ông Khiêm đã hưởng lợi tổng cộng 4,1 tỉ đồng và 100.000 USD từ việc giúp Công ty An Bình.
Trong đó, khoản 250 triệu đồng “uống nước” không đủ căn cứ để xử lý hình sự riêng nhưng ông Khiêm vẫn phải nộp lại do hưởng lợi bất chính.
Viện kiểm sát truy tố ông Khiêm về tội lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi, với khoản hưởng lợi bị xem xét trách nhiệm hình sự là 3,85 tỉ đồng và 100.000 USD, tương đương khoảng 6,1 tỉ đồng.
Đối với ông Nguyễn Văn Vịnh, cơ quan điều tra xác định cựu bí thư tỉnh không thỏa thuận nhận tiền từ Nguyễn Ngọc Khiêm, không chỉ đạo hay tác động đến Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang nên không có căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự.
Hai cựu lãnh đạo Lào Cai nhận hơn 850 triệu đồng
Không riêng Công ty An Bình, nhiều doanh nghiệp mua quặng sắt của VTM cũng tìm đến lãnh đạo tỉnh Lào Cai để xin xuất khẩu.
Theo cáo trạng, đại diện các doanh nghiệp như Minh Đức, Thùy Linh, Hoàng Lan, Ngọc Sơn, Tây Giang Bắc Kạn, Tố Như, Thành Đạt đã nhờ Trần Bích Long (Phó giám đốc Công ty Hoàng Lan, em vợ một nguyên bí thư tỉnh) tác động đến ông Lê Ngọc Hưng và ông Đỗ Trường Giang.
Một số người khác có quan hệ từ trước với hai lãnh đạo cũng trực tiếp tìm gặp để nhờ giúp đỡ.
Chẳng hạn, ông Đỗ Thanh Hiệp tìm gặp hai lãnh đạo để xin xuất khẩu quặng cho Công ty Lan Anh và Công ty Chế biến khoáng sản Lào Cai. Bà Hoàng Thị Kim Lan cũng trực tiếp nhờ giúp Công ty Tố Như và Công ty Thành Đạt.
Riêng Công ty Việt Phát, ông Nguyễn Văn Đức được Tổng giám đốc VTM Bùi Thanh Bình giới thiệu làm quen với ông Đỗ Trường Giang. Sau đó, ông Đức đến gặp, nhờ giám đốc sở thực hiện thủ tục để tỉnh đề xuất Bộ Công Thương cho doanh nghiệp xuất khẩu quặng.
Theo viện kiểm sát, sau khi đại diện doanh nghiệp và những người trung gian đặt vấn đề nhờ giúp đỡ, ông Hưng và ông Giang đã đồng ý tạo điều kiện.
Hai người bị cáo buộc "vì nể nang" và "vụ lợi" đã không chỉ đạo kiểm tra thực tế nhu cầu, điều kiện xuất khẩu quặng của doanh nghiệp nhưng vẫn tham gia việc tham mưu, ký văn bản đề nghị Bộ Công Thương cho xuất khẩu.
Trong quá trình này, các doanh nghiệp và những người trung gian đã đưa tiền cho hai lãnh đạo.
Cáo trạng xác định ông Lê Ngọc Hưng hưởng lợi bất chính 355 triệu đồng, còn ông Đỗ Trường Giang hưởng lợi 500 triệu đồng.
Cơ quan tố tụng không xem xét trách nhiệm hình sự đối với đại diện 11 doanh nghiệp về việc đưa tiền “cảm ơn” sau khi được xuất khẩu quặng.
Theo kết quả điều tra, những khoản tiền này được đưa sau khi doanh nghiệp đã được xuất khẩu, số tiền không lớn và không có thỏa thuận từ trước nên không đủ căn cứ xử lý hình sự.
Viện Kiểm sát nhân dân tối cao truy tố ông Lê Ngọc Hưng và ông Đỗ Trường Giang về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Cựu tổng giám đốc VTM nhận hơn 78 tỉ: Một ông chủ doanh nghiệp 20 lần đưa 54 tỉTừ bán quặng sắt giá rẻ đến mua than cốc, cựu Tổng giám đốc Công ty Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) Bùi Thanh Bình đã nhận tổng cộng hơn 78 tỉ đồng từ các doanh nghiệp. Riêng một chủ doanh nghiệp 20 lần đưa 54 tỉ đồng để được ký và thực hiện các hợp đồng mua bán với VTM.