Bà Trương Mỹ Lan - Ảnh: HỮU HẠNH
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận điều tra bổ sung, chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án xảy ra tại Công ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại (Công ty BMC), Ngân hàng SCB và các đơn vị liên quan đến Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, đề nghị truy tố 27 bị can.
Các bị can bị đề nghị truy tố về bốn tội danh gồm vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng; tham ô tài sản; đưa hối lộ và nhận hối lộ.
Trong số 27 bị can, có 18 người đang bị tạm giam, 4 người tại ngoại và 5 người bỏ trốn, bị truy nã và bị đề nghị truy tố vắng mặt.
Một trong những nội dung đáng chú ý của kết luận điều tra bổ sung lần này là việc làm rõ trách nhiệm hình sự của bà Trương Mỹ Lan, cựu Chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, liên quan đến các khoản vay hàng nghìn tỉ đồng tại Ngân hàng SCB.
Cơ quan điều tra xác định bà Lan có hành vi phạm tội, phải có trách nhiệm khắc phục hơn 7.463 tỉ đồng cho SCB. Tuy nhiên, bà không bị đề nghị truy tố thêm trong vụ án này.
Trương Mỹ Lan liên quan thế nào đến 19 hợp đồng vay hơn 4.000 tỉ?
Theo kết luận điều tra, tháng 4-2010, Công ty BMC và nhiều doanh nghiệp trong hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát đều có nhu cầu tài chính để thanh toán các khoản nợ.
Thời điểm này, ông Nguyễn Văn Ngọc, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty BMC, cùng ông Phạm Lê Hùng, Phó tổng giám đốc kiêm Kế toán trưởng, đã gặp bà Trương Mỹ Lan và bà Nguyễn Thị Thu Sương để trao đổi việc vay vốn tại Ngân hàng Tín Nghĩa và Ngân hàng SCB cũ.
Bà Lan khi đó giữ chức Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, đồng thời nắm cổ phần chi phối trên 90% tại hai ngân hàng này. Còn bà Sương là trợ lý của bà Lan, sau đó được bố trí giữ chức Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Đệ Nhất và Ngân hàng SCB.
Ông Nguyễn Văn Ngọc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty MTV Vật liệu xây dựng - Xây lắp thương mại BMC - Ảnh: Tư liệu
Theo lời khai của ông Ngọc và ông Hùng, bà Lan đồng ý tác động, giới thiệu để Công ty BMC được vay vốn ngân hàng với điều kiện khi ngân hàng giải ngân, bà được sử dụng một phần tiền vay.
Sau khi được bà Lan giới thiệu đến lãnh đạo hai ngân hàng, nhóm lãnh đạo BMC thống nhất sử dụng đất và tài sản trên đất tại 5 dự án của công ty để thế chấp, vay tổng cộng hơn 4.000 tỉ đồng.
Tuy nhiên thời điểm đó ngân hàng quy định hạn mức cho vay tối đa đối với một khách hàng doanh nghiệp là 500 tỉ đồng, khách hàng cá nhân là 300 tỉ đồng.
Để vay được số tiền lớn hơn, theo cơ quan điều tra, dưới sự hướng dẫn của bà Nguyễn Thị Thu Sương, ông Ngọc và ông Hùng đã lập hai công ty "ma" là Thiên Ngọc và Nhân Hòa.
Hai người này còn sử dụng Công ty BMC, Công ty Thiên An cùng 9 cá nhân đứng tên ký các hợp đồng vay vốn.
Bằng cách này, từ năm 2010 đến 2016, nhóm Công ty BMC đã ký 19 hợp đồng tín dụng tại Ngân hàng Tín Nghĩa và SCB, thế chấp tài sản tại 5 dự án ở Hà Tĩnh, Vinh, quận 1 (TP.HCM), Hưng Long và Cần Thơ.
Cơ quan điều tra xác định 19 hợp đồng tín dụng có phương án kinh doanh không khả thi, tài sản bảo đảm không đủ điều kiện vay vốn. Đến nay, tổng dư nợ còn hơn 4.437 tỉ đồng, không có khả năng thanh toán.
Theo kết luận điều tra, sau khi SCB giải ngân, Phạm Lê Hùng đã đưa 1.235 tỉ đồng cho Nguyễn Thị Thu Sương thông qua hai nhân viên của bà này.
Trong đó 300 tỉ đồng đã được hoàn trả, còn 935 tỉ đồng.
Số tiền còn lại được sử dụng để trả nợ tại SCB 620 tỉ đồng, đầu tư dự án Happy Land Long An 200 tỉ đồng, còn 115 tỉ đồng do bà Sương sử dụng.
Làm việc với cơ quan điều tra, bà Trương Mỹ Lan chỉ thừa nhận đã giới thiệu để Công ty BMC vay vốn và khai rằng bà Sương là người sử dụng tiền.
Tuy nhiên cơ quan điều tra xác định bà Lan đã điều hành việc sử dụng 935 tỉ đồng tiền vay, liên quan 10 trong tổng số 19 hợp đồng tín dụng.
Vì sao bà Trương Mỹ Lan không bị xử lý hình sự thêm?
Theo kết luận điều tra, tính đến ngày 3-8-2024, Trương Mỹ Lan có trách nhiệm khắc phục hơn 7.463 tỉ đồng cho SCB, gồm 935 tỉ đồng nợ gốc chưa trả cùng các khoản gốc phát sinh, lãi, phí và tiền phạt. Số tiền này liên quan đến 10 trong tổng số 19 hợp đồng tín dụng của nhóm Công ty BMC.
Dù bà Lan không thừa nhận hành vi phạm tội, cơ quan điều tra xác định có đủ căn cứ kết luận bà đồng phạm với Nguyễn Văn Ngọc và những người liên quan về tội "vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng".
Tuy nhiên theo cơ quan điều tra, hành vi của bà Lan có cùng phương thức, thủ đoạn với những sai phạm tại hơn 500 hợp đồng tín dụng đã được xét xử trong giai đoạn một vụ án Vạn Thịnh Phát - SCB.
Trong khi đó bà Lan đã bị tuyên án tù chung thân và đang chấp hành án. Cơ quan điều tra nhận định nếu tiếp tục xét xử hành vi này cũng không làm thay đổi bản chất và hình phạt đã tuyên.
Vì vậy cơ quan điều tra không xem xét xử lý hình sự thêm đối với Trương Mỹ Lan trong vụ án này, nhưng bà vẫn phải thực hiện trách nhiệm khắc phục hậu quả.
Để bảo đảm thu hồi tiền cho SCB, ngày 28-10, cơ quan điều tra đã yêu cầu ngăn chặn, tạm dừng các giao dịch làm biến động tài sản tại dự án 6A Bình Chánh của Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Vạn Thịnh Phát, đồng thời giao SCB quản lý.
Cơ quan điều tra cũng kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét kê biên tài sản dự án này trong quá trình truy tố, xét xử và thi hành án nếu đủ căn cứ theo quy định.
Vụ Vạn Thịnh Phát: Chi trả hơn 1.545 tỉ đồng cho trái chủ trong đợt 11Sáng 30-10, Thi hành án dân sự TP.HCM tiếp tục chi trả tiền thi hành án đợt 11 cho các trái chủ trong vụ án Trương Mỹ Lan và đồng phạm, với tổng số tiền hơn 1.545 tỉ đồng, theo tỉ lệ 5,1369%.