39 dự án điện tái tạo vướng đàm phán giá: Bộ Công Thương lấy ý kiến 4 bộ
Nguồn ảnh: Tiền Phong
Nhiều dự án năng lượng tái tạo đã ký hợp đồng mua bán điện từ nhiều năm trước nhưng đến nay vẫn chưa hoàn tất đàm phán giá. Các nhà đầu tư kiến nghị được áp dụng khung giá mới cho các dự án triển khai muộn. Không để mọi rủi ro, chi phí đầu tư điện chuyển sang người dân Khuyến khích phát triển điện ...
Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng văn bản lấy ý kiến về kiến nghị tháo gỡ vướng mắc giá điện cho các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp.
Đây là những dự án đã ký hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nhưng không đáp ứng điều kiện để hưởng giá ưu đãi cố định (giá FIT). Chủ đầu tư phải đàm phán giá bán điện với EVN theo khung giá chuyển tiếp do Bộ Công Thương ban hành năm 2023. Vấn đề đang được đặt ra là liệu những dự án đến nay mới có thể triển khai có tiếp tục phải áp dụng mức giá trần được tính từ nhiều năm trước.
Đây là diễn biến mới nhất trong quá trình tháo gỡ vướng mắc kéo dài nhiều năm của các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp sau khi hết thời hạn hưởng giá FIT.
Theo Bộ Công Thương, cả nước có 85 dự án hoặc phần dự án điện gió, điện mặt trời thuộc diện chuyển tiếp, với tổng công suất 4.735,4 MW. Đến tháng 9/2026, 53 dự án đã gửi hồ sơ đàm phán giá điện. Trong đó, 39 dự án thống nhất giá chính thức và ký hợp đồng sửa đổi, bổ sung với EVN; 7 dự án đang đàm phán; 7 dự án đã đàm phán nhưng chủ đầu tư đề nghị tạm dừng để rà soát thêm thông số. Còn 32 dự án chưa gửi hồ sơ.
Lý giải việc này, đại diện các nhà đầu tư cho rằng, thời điểm ký hợp đồng mua bán điện chỉ phản ánh bước chuẩn bị, chưa nói lên chi phí thực tế khi dự án được triển khai. Có dự án ký hợp đồng từ nhiều năm trước nhưng vẫn chưa được giao đất, chưa thể khởi công. Nhiều dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, tổng mức đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc thiết kế kỹ thuật.
Việc gỡ vướng cho các dự án điện tái tạo đến nay được đánh giá còn chậm. Ảnh minh họa.
Các doanh nghiệp nêu tác động của dịch COVID-19 cùng những vướng mắc về quy hoạch, thủ tục pháp lý khiến tiến độ kéo dài. Trong thời gian đó, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng và xây dựng thay đổi. Theo các doanh nghiệp, việc dùng hồ sơ lập từ năm 2020-2021 cùng khung giá ban hành năm 2023 để tính giá cho dự án thực hiện từ năm 2026 sẽ không phản ánh đúng vốn đầu tư, khiến doanh nghiệp khó thu xếp tài chính.
Từ thực tế này, nhà đầu tư đề xuất sửa quy định theo hướng những dự án chuyển tiếp chưa được giao hoặc cho thuê đất tại thời điểm quy định có hiệu lực được ký lại hợp đồng mua bán điện theo khung giá trần hằng năm do Bộ Công Thương ban hành tại thời điểm ký lại.
Nếu phương án này không được chấp thuận, các doanh nghiệp đề nghị xây dựng khung giá mới thay khung giá năm 2023 cho những dự án đến nay chưa có quyết định giao đất.
Ở chiều ngược lại, Công ty Mua bán điện (EPTC), đơn vị thuộc EVN trực tiếp đàm phán với các chủ đầu tư, cho thấy quá trình chốt giá còn vướng ở hồ sơ dự án.
Trong 32 dự án chưa nộp hồ sơ đàm phán, 17 dự án có văn bản đề nghị chưa đàm phán để tiếp tục hoàn thiện tài liệu; 15 dự án chưa xác nhận hoặc chưa phản hồi đề nghị của EPTC. Đơn vị này cho biết đã gửi văn bản lần thứ sáu đề nghị nhóm 15 dự án cung cấp hồ sơ.
Với 7 dự án đang đàm phán, các chủ đầu tư vẫn rà soát những thông số quan trọng để tính giá, như sản lượng điện hằng năm và tổng mức đầu tư được phê duyệt. Theo EPTC, việc một số dự án chuyển qua nhiều nhà đầu tư cũng khiến hồ sơ từ giai đoạn đầu thiếu đồng bộ. Đơn vị này dự kiến hoàn tất đàm phán nhóm 7 dự án trong quý IV năm nay.
EPTC đề nghị các chủ đầu tư khẩn trương gửi đủ hồ sơ, đồng thời kiến nghị cơ quan quản lý hỗ trợ đối chiếu tài liệu và thiết kế đã được thẩm định để có căn cứ tính giá. EPTC cũng đề nghị tiếp tục đàm phán theo khung giá chuyển tiếp hiện hành.
Bộ Công Thương vừa gửi văn bản xin ý kiến Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng về cách tháo gỡ vướng mắc giá điện cho các dự án gió, mặt trời chuyển tiếp. Đây là nhóm dự án đã ký hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam, gọi tắt là EVN, nhưng không đủ điều kiện hưởng giá ưu đãi cố định FIT. Chủ đầu tư phải thương lượng giá bán điện với EVN theo khung giá chuyển tiếp do Bộ Công Thương ban hành năm 2023, khiến câu hỏi về mức giá áp dụng vẫn chưa có lời giải.
Điểm gây tranh luận là các dự án chỉ có thể triển khai sau nhiều năm có phải tiếp tục chịu mức giá trần được tính từ những dữ liệu cũ hay không. Theo Bộ Công Thương, cả nước có 85 dự án hoặc phần dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp, với tổng công suất lên tới 4.735,4 MW. Đến tháng 9/2026, có 53 dự án gửi hồ sơ đàm phán giá điện, trong khi 32 dự án còn lại chưa nộp hồ sơ cho đơn vị mua điện.
Trong số 53 dự án đã gửi hồ sơ, 39 dự án thống nhất giá chính thức và ký hợp đồng sửa đổi, bổ sung với EVN, còn 7 dự án vẫn đang đàm phán. Bảy dự án khác đã thương lượng nhưng chủ đầu tư đề nghị tạm dừng, nhằm rà soát thêm các thông số quan trọng trước khi chốt mức giá. Con số này cho thấy quá trình xử lý đã có tiến triển, nhưng một phần đáng kể dự án vẫn chưa thể hoàn tất thủ tục hoặc chưa bắt đầu đàm phán.
Các nhà đầu tư cho rằng ngày ký hợp đồng mua bán điện chỉ phản ánh bước chuẩn bị ban đầu, chứ không thể hiện đầy đủ thời điểm dự án thực sự triển khai và phát sinh chi phí. Có dự án ký hợp đồng từ nhiều năm trước nhưng chưa được giao đất, vì vậy vẫn chưa thể khởi công như kế hoạch ban đầu. Nhiều dự án còn phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, tổng mức đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc thiết kế kỹ thuật, kéo theo tiến độ và chi phí thay đổi.
Doanh nghiệp cũng nêu tác động của dịch COVID-19 cùng những vướng mắc về quy hoạch và thủ tục pháp lý, khiến nhiều dự án kéo dài hơn dự kiến. Trong thời gian chờ đợi, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng và xây dựng đều thay đổi, làm hồ sơ cũ khó phản ánh tình hình đầu tư thực tế. Theo các nhà đầu tư, dùng tài liệu lập từ năm 2020 đến 2021 cùng khung giá ban hành năm 2023 để tính giá cho dự án thực hiện năm 2026 có thể khiến việc thu xếp vốn thêm khó khăn.
Để xử lý, nhà đầu tư đề xuất cho những dự án chuyển tiếp chưa được giao hoặc cho thuê đất khi quy định có hiệu lực được ký lại hợp đồng mua bán điện. Mức giá khi ký lại, theo đề xuất, sẽ căn cứ vào khung giá trần hằng năm do Bộ Công Thương ban hành tại thời điểm hợp đồng mới được ký. Nếu phương án đó không được chấp thuận, doanh nghiệp muốn cơ quan quản lý xây dựng khung giá mới thay khung năm 2023 cho các dự án chưa có quyết định giao đất.
Ở phía EVN, Công ty Mua bán điện, đơn vị trực tiếp đàm phán với chủ đầu tư, cho biết việc chốt giá còn phụ thuộc vào tình trạng hồ sơ của từng dự án. Trong 32 dự án chưa nộp hồ sơ, có 17 dự án đề nghị chưa đàm phán để tiếp tục hoàn thiện tài liệu, còn 15 dự án chưa xác nhận hoặc chưa phản hồi đề nghị từ EPTC. Đơn vị này cho biết đã gửi văn bản lần thứ sáu, yêu cầu nhóm 15 dự án cung cấp hồ sơ phục vụ quá trình thương lượng giá.
Với 7 dự án đang đàm phán, chủ đầu tư vẫn rà soát sản lượng điện hằng năm và tổng mức đầu tư được phê duyệt, những dữ liệu quan trọng để tính giá. EPTC cho biết một số dự án đổi chủ qua nhiều nhà đầu tư, khiến tài liệu từ giai đoạn đầu thiếu đồng bộ và việc đối chiếu trở nên phức tạp hơn. Đơn vị dự kiến hoàn tất đàm phán nhóm 7 dự án trong quý IV năm nay, đồng thời đề nghị doanh nghiệp gửi đủ hồ sơ và cơ quan quản lý hỗ trợ đối chiếu tài liệu, thiết kế đã thẩm định; EPTC cũng kiến nghị tiếp tục áp dụng khung giá chuyển tiếp hiện hành.
Theo Tiền Phong, kiến nghị Bộ Công Thương gửi bốn bộ là diễn biến mới trong nỗ lực tháo gỡ vướng mắc kéo dài nhiều năm đối với các dự án điện tái tạo chuyển tiếp. Hai phía đang nêu những trọng tâm khác nhau: nhà đầu tư muốn giá phản ánh thời điểm triển khai thực tế, còn EPTC đề nghị tiếp tục đàm phán theo khung hiện hành. Việc cơ quan quản lý lấy ý kiến các bộ sẽ góp thêm căn cứ xem xét đề xuất, trong bối cảnh hàng chục dự án vẫn chưa hoàn tất hồ sơ hoặc thống nhất giá điện.
