Đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ mức phạt đến 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân
Nguồn ảnh: Tiền Phong
Sáng 29/9, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách cho ý kiến về nhóm dự án thuộc lĩnh vực hành chính, tư pháp, bao gồm các dự án: Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Bộ Công an muốn ...
Cân nhắc mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng
Đề cập đến dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Đoàn Ninh Bình) viện dẫn, dự thảo luật quy định mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính là 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, là 3 tỷ đồng đối với tổ chức (mức tối đa tăng 1,5 lần so với Luật hiện hành).
Đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Đoàn Ninh Bình) phát biểu. (Ảnh: QH)
Theo bà Hoa, dự thảo Bộ luật Hình sự quy định mức phạt tiền tối đa đến 12 tỷ đồng đối với cá nhân (tăng 1,2 lần), 40 tỷ đồng đối với pháp nhân thương mại (giữ nguyên). Như vậy, mức tối đa của dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính tăng cao hơn so với dự thảo Bộ luật Hình sự.
Theo đại biểu, việc tăng mức tiền xử phạt là khá cao so với khả năng tài chính và khả năng chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay.
Trong khi đó, dự thảo luật còn quy định một loạt các biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp điện nước, internet, tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, tổ chức chây ì không chấp hành quyết định xử phạt; các biện pháp khắc phục hậu quả như khôi phục tình trạng ban đầu, buộc phá dỡ công trình… và các hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động.
Do đó, đại biểu đề nghị cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng về nhiều mặt, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không ảnh hưởng quá nhiều đến đời sống, sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp, nhất là trong giai đoạn hiện nay, nhà nước đang thực hiện một loạt các biện pháp để khoan sức dân nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số.
“Đề nghị trước mắt chỉ tập trung tăng mức phạt đối với vi phạm về sức khoẻ cộng đồng, an toàn thực phẩm và môi trường...”, bà Hoa nói.
Đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long).
Cùng mối quan tâm, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cũng đề nghị chưa tăng đồng loạt mức phạt nếu chưa có đánh giá tác động theo lĩnh vực và nhóm chịu tác động. Theo ông, mức phạt cần gắn với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng khắc phục.
Ông đề nghị giữ trong luật mức phạt tối đa theo lĩnh vực đã được xác định. Trường hợp phát sinh lĩnh vực mới có thể giao Chính phủ đề xuất mức phạt sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý, kèm tiêu chí xác định lĩnh vực mới và trách nhiệm báo cáo.
Cần quy định bảo vệ người thứ ba không vi phạm
Liên quan đến giới hạn áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) thống nhất cao với mục tiêu sửa đổi nội dung này nhằm khắc phục tình trạng có quyết định xử phạt nhưng không thi hành được.
Tuy nhiên, theo đại biểu, dự thảo bổ sung những biện pháp có phạm vi tác động rất rộng, như ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ Internet, viễn thông; niêm phong địa điểm; tạm hoãn xuất cảnh.
“Tôi cho rằng đây là các biện pháp cần được thiết kế thận trọng, bởi nếu không, rất có thể hậu quả của chúng có thể vượt ra ngoài cá nhân, tổ chức phải chấp hành quyết định”, bà Nga lưu ý.
đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) phát biểu. (Ảnh: QH)
Đại biểu ví dụ, việc ngừng cung cấp điện, nước tại một địa điểm có thể ảnh hưởng đến người thuê cùng tòa nhà hoặc những người cùng sử dụng hạ tầng mà không liên quan đến vi phạm.
Việc ngừng dịch vụ viễn thông, Internet có thể làm gián đoạn giao dịch, học tập và hoạt động kinh doanh của nhiều chủ thể khác.
“Khi cân nhắc một biện pháp cưỡng chế, chúng ta phải trả lời được cả hai câu hỏi: biện pháp đó có giúp thi hành quyết định hay không và ai sẽ phải gánh chịu tác động của nó?”, bà Nga nêu.
Nữ đại biểu đoàn Hải Phòng tán thành việc nghiên cứu, xem xét các biện pháp mới để mang lại hiệu quả cao hơn nhưng cũng đề nghị dự thảo luật quy định chặt chẽ các giới hạn áp dụng.
Theo đó, cần xác định rõ loại nghĩa vụ nào có thể dùng từng biện pháp cưỡng chế; điều kiện chứng minh biện pháp ít ảnh hưởng hơn không đạt hiệu quả; phạm vi, thời hạn áp dụng; người có thẩm quyền quyết định; trách nhiệm thông báo; quyền yêu cầu dừng biện pháp và cách khôi phục quyền lợi khi áp dụng sai.
“Đặc biệt, phải có quy định bảo vệ người thứ ba không vi phạm bởi chính các giới hạn ấy quyết định mức độ tác động của quyền cưỡng chế nhà nước đối với người dân và doanh nghiệp”, bà Nga cho hay.
Đối với biện pháp ngừng dịch vụ internet, viễn thông, đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị xác định đây là biện pháp cuối cùng và không nên để biện pháp áp dụng tác động rộng đến người dùng khác hoặc bên thứ ba không có lỗi.
Tại nghị trường, dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi thu hút ý kiến về mức phạt tiền tối đa, khi đại biểu Mai Thị Phương Hoa đề nghị cân nhắc kỹ mức 1,5 tỷ đồng áp dụng với cá nhân. Theo dự thảo, mức phạt tối đa đối với tổ chức là 3 tỷ đồng, cao gấp 1,5 lần mức trần quy định trong luật hiện hành. Đại biểu Đoàn Ninh Bình cho rằng cần nhìn những con số này trong tương quan với khả năng tài chính, mức độ vi phạm và các biện pháp xử lý đi kèm.
Bà Hoa đối chiếu dự thảo với Bộ luật Hình sự, trong đó mức phạt tiền tối đa được đề xuất là 12 tỷ đồng đối với cá nhân, tăng 1,2 lần. Với pháp nhân thương mại, mức phạt tối đa trong dự thảo Bộ luật Hình sự là 40 tỷ đồng, giữ nguyên so với quy định hiện hành. Từ phép so sánh này, đại biểu lưu ý mức tối đa của dự thảo luật về xử lý vi phạm hành chính lại tăng cao hơn, xét theo tỷ lệ điều chỉnh.
Theo bà Hoa, mức tăng tiền phạt là khá lớn nếu đặt cạnh khả năng tài chính và chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay. Dự thảo còn đưa ra các biện pháp cưỡng chế với người hoặc tổ chức chây ì, gồm ngừng cung cấp điện, nước, Internet và tạm hoãn xuất cảnh. Những biện pháp ấy có thể được áp dụng bên cạnh yêu cầu khắc phục hậu quả như khôi phục hiện trạng, phá dỡ công trình, hoặc hình thức bổ sung như tước giấy phép, đình chỉ hoạt động.
Vì vậy, bà Hoa đề nghị đánh giá thận trọng nhiều khía cạnh, vừa giữ sự nghiêm minh của pháp luật, vừa hạn chế ảnh hưởng quá lớn đến đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Bà lưu ý yêu cầu này càng đáng cân nhắc trong bối cảnh Nhà nước đang triển khai nhiều biện pháp nhằm khoan sức dân, thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Trước mắt, đại biểu đề xuất ưu tiên tăng mức phạt đối với các hành vi liên quan đến sức khỏe cộng đồng, an toàn thực phẩm và môi trường.
Cùng quan tâm đến việc điều chỉnh mức phạt, đại biểu Thạch Phước Bình, đại diện tỉnh Vĩnh Long, đề nghị không tăng đồng loạt nếu chưa đánh giá tác động theo từng lĩnh vực và nhóm chịu ảnh hưởng. Theo ông, mức phạt cần căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả gây ra, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng khắc phục. Ông đề nghị luật tiếp tục quy định mức tối đa theo từng lĩnh vực đã được xác định, thay vì nâng trần áp dụng chung khi chưa có đủ đánh giá.
Với những lĩnh vực mới phát sinh, ông Bình cho rằng có thể giao Chính phủ đề xuất mức phạt, sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý. Cách làm này, theo đề xuất của ông, cần kèm tiêu chí xác định thế nào là lĩnh vực mới và quy định rõ trách nhiệm báo cáo. Chuyển sang các biện pháp cưỡng chế mới, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn Hải Phòng, nhất trí mục tiêu sửa luật nhằm khắc phục tình trạng có quyết định xử phạt nhưng không thể thi hành.
Tuy nhiên, bà Nga lưu ý dự thảo mở rộng các biện pháp có phạm vi tác động lớn, gồm ngừng cung cấp điện, nước, Internet, viễn thông, niêm phong địa điểm và tạm hoãn xuất cảnh. Bà cho rằng cần thiết kế thận trọng, bởi hậu quả của một biện pháp cưỡng chế có thể ảnh hưởng cả người không phải chấp hành quyết định xử phạt. Chẳng hạn, cắt điện, nước tại một địa điểm có thể tác động đến người thuê cùng tòa nhà hoặc những người khác dùng chung hạ tầng.
Ngừng dịch vụ Internet, viễn thông cũng có thể làm gián đoạn giao dịch, học tập và hoạt động kinh doanh của các chủ thể không liên quan đến vi phạm. Bà Nga nhấn mạnh khi lựa chọn biện pháp cưỡng chế, cần xem xét đồng thời khả năng giúp thi hành quyết định và những người có thể phải gánh chịu tác động. Đại biểu tán thành nghiên cứu biện pháp mới để tăng hiệu quả, đồng thời đề nghị luật xác định rõ nghĩa vụ nào được áp dụng từng biện pháp, điều kiện chứng minh biện pháp ít ảnh hưởng hơn không hiệu quả, phạm vi, thời hạn, thẩm quyền, việc thông báo, quyền yêu cầu dừng và cách khôi phục quyền lợi nếu áp dụng sai.
