Bỏ qua điều hướng
•

4 kịch bản sau bế tắc bầu cử ở Israel

4 kịch bản sau bế tắc bầu cử ở Israel
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Sau cuộc bầu cử không có bên nào giành chiến thắng rõ ràng, Israel đang đối mặt với nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng rơi vào trạng thái lấp lửng về chính trị.

4 kịch bản sau bế tắc bầu cử ở Israel - 1

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và ông ông Gadi Eisenkot (Ảnh: X).

Sau cuộc bầu cử cuối tuần trước, cả khối chính trị do đảng Likud của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dẫn dắt và khối do đảng trung dung Yashar của ông Gadi Eisenkot lãnh đạo đều không đạt được 61 ghế tối thiểu trong quốc hội để thành lập chính phủ.

Ý tưởng về bất kỳ liên minh tưởng chừng đơn giản nào cũng trở nên gần như bất khả thi.

Nếu lãnh đạo các đảng không thể tìm ra giải pháp trong thời hạn 12 tuần cho phép, người dân Israel sẽ một lần nữa phải quay trở lại phòng bỏ phiếu.

Giới phân tích đã nêu 4 kịch bản có thể xảy ra trên chiến trường Israel trong thời gian tới

Kịch bản 1: Chính phủ do phe đối lập dẫn dắt

Về lý thuyết, con đường chắc chắn nhất để phe đối lập giành quyền lực là liên minh với các đảng đại diện cho người Ả rập tại Israel. Đây cũng là trở ngại lớn nhất.

Hai lãnh đạo cánh hữu thuộc phe đối lập là cựu Thủ tướng Naftali Bennett và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Avigdor Liberman đều phản đối phương án này. Lập trường của hai nhà lãnh đạo này càng trở nên cứng rắn hơn kể từ sau cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7/10/2023.

Tuy nhiên, ngay cả khi không thành lập được chính phủ, các đảng đối lập vẫn có thể phối hợp và tận dụng thế đa số tại quốc hội để thay thế Chủ tịch Quốc hội (Knesset) cùng các vị trí then chốt khác.

Kịch bản 2: Chính phủ đoàn kết dân tộc

Một kịch bản khác là sự tan rã của hai khối chính trị hiện tại để nhường chỗ cho một chính phủ đoàn kết. Đảng Likud của ông Netanyahu chắc chắn sẽ tham gia, cùng với một số đối tác liên minh hiện tại và ít nhất một đảng đối lập.

Tuy nhiên, ông Eisenkot đã bác bỏ khả năng ngồi cùng chính phủ với ông Netanyahu. Theo các nhà phân tích, nếu thay đổi lập trường, ông Eisenkot có nguy cơ mất sự ủng hộ của những cử tri đang mong muốn một gương mặt lãnh đạo mới.

Kịch bản 3: Ông Netanyahu lôi kéo sự ủng hộ của nghị sĩ đối lập

Một kịch bản khác là ông Netanyahu sẽ tìm cách thuyết phục nghị sĩ các đảng đối lập chuyển sang ủng hộ mình.

Tuy vậy, cả 4 nhà lãnh đạo các đảng thuộc khối đối lập đều đã tuyên bố sẽ không hợp tác với ông Netanyahu. Trong khi khối của ông Netanyahu còn thiếu tới 8 ghế, việc thuyết phục 8 nghị sĩ riêng lẻ “chuyển phe” là một thách thức lớn.

Kịch bản 4: Một cuộc bầu cử khác

Trong bối cảnh bầu cử bế tắc, Tổng thống Israel Isaac Herzog có thể tham vấn công khai với lãnh đạo các đảng đã giành được ghế trong quốc hội.

Sau khi tham khảo ý kiến của họ, Tổng thống Herzog sẽ giao nhiệm vụ cho một trong các nhà lãnh đạo tìm cách thành lập chính phủ. Các đảng người Ả rập dự kiến sẽ bày tỏ sự ủng hộ dành cho ông Eisenkot, vì vậy nhà lãnh đạo đảng Yashar có thể sẽ được chọn để thành lập chính phủ trước.

Khi được lựa chọn, lãnh đạo của khối chính trị đó sẽ có 28 ngày để hoàn tất công việc, và có thể gia hạn thêm 14 ngày nếu cần thiết.

Nếu nỗ lực đó không mang lại kết quả, Tổng thống sẽ yêu cầu một nhà lãnh đạo thứ hai thử sức. Người này sẽ chỉ có 28 ngày để thành lập chính phủ.

Sau đó, đa số thành viên quốc hội có thể yêu cầu Tổng thống giao nhiệm vụ cho ứng viên thứ ba, người sẽ chỉ có 14 ngày để xây dựng một liên minh.

Nếu tất cả các nỗ lực đều không thành, Israel sẽ phải tổ chức một cuộc bầu cử khác. Người dường như có vị thế tốt nhất để điều hướng lịch trình này là ông Netanyahu. Với tư cách là thủ tướng tạm quyền, ông có đủ khả năng để chờ đợi.

Nếu đối thủ chính Eisenkot nhận cơ hội đầu tiên và thất bại, nhiệm vụ nhiều khả năng sẽ chuyển sang cho ông.

Nếu ông cũng thất bại, sự bế tắc chính trị dường như chắc chắn sẽ đưa Israel vào một vòng bầu cử khác. Khi đó, ông Netanyahu sẽ tiếp tục làm thủ tướng tạm quyền trong nhiều tháng, cho đến khi một chính phủ mới được thành lập. Một cuộc bầu cử lại diễn ra sớm nhất là vào mùa xuân năm sau.

Kết quả bầu cử quốc hội vừa qua tiếp tục đẩy Israel vào tình trạng bế tắc chính trị sâu sắc khi cả khối cánh hữu do đảng Likud của Thủ tướng Benjamin Netanyahu dẫn dắt lẫn khối trung dung Yashar của ông Gadi Eisenkot đều không chạm mốc tối thiểu 61 ghế. Thực tế này biến các nỗ lực đàm phán thành lập nội các trở nên vô cùng mong manh, mở ra thời kỳ bất định kéo dài trên chính trường nước này. Để tháo gỡ cục diện, giới phân tích đã chỉ ra bốn kịch bản tiềm năng trong giai đoạn chuyển tiếp 12 tuần sắp tới. Phe đối lập có thể thử nghiệm phương án liên minh với các đảng đại diện người Ả Rập dù vấp phải sự phản đối gay gắt từ hai cựu lãnh đạo Naftali Bennett và Avigdor Liberman. Ngược lại, kịch bản chính phủ đoàn kết dân tộc hoặc toan tính lôi kéo tám nghị sĩ đào tẩu của ông Netanyahu cũng đối mặt rào cản lớn khi các lãnh đạo đối lập kiên quyết từ chối hợp tác. Trong trường hợp Tổng thống Isaac Herzog lần lượt ủy nhiệm quyền thành lập chính phủ cho các ứng viên nhưng đều thất bại sau thời hạn tối đa 42 ngày hoặc 28 ngày, quyền quyết định sẽ thuộc về toàn thể quốc hội. Nếu không có bất kỳ nhân vật nào tập hợp đủ đa số cần thiết trong thời hạn quy định, cử tri Israel sẽ một lần nữa phải quay trở lại phòng bỏ phiếu.
amung