Gần nửa năm thay dầu Kuwait
Ngày 2/10, ông Lê Nguyễn Quốc Vinh - Giám đốc Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn - cho biết phần lớn dầu thô của NSRP được cung cấp theo hợp đồng dài hạn với Kuwait. Khi xung đột tại Trung Đông xảy ra làm gián đoạn tuyến hàng hải, NSRP đứng trước nguy cơ thiếu nguyên liệu, trong khi nhà máy đang đáp ứng khoảng 35-40% nhu cầu xăng dầu trong nước.
Từ cuối tháng 3 đến hết tháng 8, nhà máy phải chuyển sang chế biến gần như hoàn toàn dầu thô ngoài Kuwait. Đến tháng 9, nguồn dầu từ Kuwait mới được nối lại với 3 chuyến tàu, tương đương khoảng 6 triệu thùng.
Trong thời điểm khó khăn nhất, công suất nhà máy giảm xuống khoảng 75-80% trong gần một tháng. Để hạn chế ảnh hưởng tới thị trường, NSRP giảm sản xuất hóa dầu - nhóm chiếm khoảng 15-16% tổng sản lượng và chuyển nguyên liệu sang tối đa hóa sản lượng xăng, dầu diesel cùng các nhiên liệu thiết yếu. Nhờ đó, nguồn xăng dầu cung ứng trong nước cơ bản được duy trì. Từ tháng 5, công suất nhà máy từng bước phục hồi và hiện đạt khoảng 125% công suất thiết kế.
Theo ông Vinh, việc tìm dầu thay thế không phải giải pháp được triển khai sau khi khủng hoảng xảy ra. NSRP đã bắt đầu đa dạng hóa nguyên liệu từ cuối năm ngoái. Đầu năm nay, trước khi nguồn Kuwait bị gián đoạn, nhà máy đã chế biến thành công khoảng 1 triệu thùng dầu thô từ nguồn khác.
Sự chuẩn bị này giúp doanh nghiệp nhanh chóng ứng phó khi tuyến vận chuyển qua Hormuz gặp sự cố. Đến nay, nhà máy có khả năng chế biến khoảng 10 loại dầu thô ngoài Kuwait. Nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất trong tháng 10 và tháng 11 đã được chuẩn bị; kế hoạch cho tháng 12 và những tháng đầu năm sau đang tiếp tục hoàn thiện.
Từ khủng hoảng vừa qua, NSRP xác định không trở lại trạng thái phụ thuộc gần như hoàn toàn vào một nguồn nguyên liệu. Doanh nghiệp cho biết sẽ tiếp tục duy trì hợp đồng dài hạn với Kuwait, đồng thời mua dầu trên thị trường giao ngay và thử nghiệm thêm các loại dầu mới.
Theo hợp đồng dài hạn, dầu Kuwait đáp ứng khoảng 85% nhu cầu nguyên liệu của nhà máy ở mức công suất thiết kế; 15% còn lại có thể mua từ nguồn khác. Khi vận hành trên 100% công suất, phần nhu cầu tăng thêm cũng có thể được đáp ứng bằng dầu ngoài Kuwait nếu phù hợp về kỹ thuật, giá và điều kiện thương mại.
Lãi kỷ lục nhưng áp lực tài chính còn lớn
Theo ông Lê Nguyễn Quốc Vinh - Giám đốc Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, trong 8 tháng đầu năm, NSRP đạt doanh thu khoảng 185.000 tỷ đồng và lợi nhuận khoảng 14.000 tỷ đồng. Công ty dự kiến ghi nhận thêm khoảng 11.000 tỷ đồng lợi nhuận trong bốn tháng cuối năm, nâng mức lãi cả năm lên khoảng 25.000 tỷ đồng - cao nhất kể từ khi nhà máy đi vào hoạt động.
Trả lời câu hỏi của PV Tiền Phong về tác động của kết quả kinh doanh năm nay đối với NSRP - doanh nghiệp từng có thời điểm ghi nhận lỗ lũy kế khoảng 3 tỷ USD, ông Yamato - Tổng Giám đốc NSRP - thừa nhận áp lực tài chính vẫn rất lớn.
Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn có tổng mức đầu tư khoảng 9,2 tỷ USD. Trong giai đoạn đầu vận hành chưa ổn định, đại dịch COVID-19 khiến nhu cầu và giá các sản phẩm lọc dầu giảm sâu, đẩy doanh nghiệp vào tình trạng khó khăn.
Sau đó, xung đột Nga - Ukraine cùng những biến động trên thị trường năng lượng thế giới khiến giá và biên lợi nhuận của các sản phẩm lọc dầu tăng lên. NSRP được hưởng lợi nhất định từ diễn biến này và từng bước cải thiện hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
“Với quy mô đầu tư 9,2 tỷ USD, việc xử lý các nghĩa vụ tài chính không thể hoàn thành trong 5 hay 10 năm mà phải đặt trong một lộ trình dài hạn. Hiện công ty vẫn chưa hết lỗ luỹ kế và đang làm việc với phía Việt Nam, các nhà tài trợ và những bên liên quan để rà soát cơ cấu tài chính, lãi suất, tìm giải pháp giảm áp lực cho doanh nghiệp”, Tổng Giám đốc NSRP nói.
Ngày 28/2, Mỹ và Israel mở đợt tấn công vào Iran, kéo theo phản ứng quân sự của Tehran và việc gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz, khiến vận chuyển dầu thô, xăng dầu và LNG qua tuyến hàng hải chiến lược này bị ảnh hưởng nghiêm trọng, tác động đến toàn cầu.