Liều lĩnh trồng sầu riêng giữa vùng đất nắng gió
Anh Nguyễn Hữu Quýnh (44 tuổi, trú tại thôn Vĩnh Trung, xã Vĩnh Hoàng, tỉnh Quảng Trị) là người tiên phong phát triển kinh tế bằng cây sầu riêng ở địa phương. Vượt qua nhiều thách thức bằng sự kiên trì của bản thân, sau 7 năm, vườn sầu riêng trên vùng đất vốn quen với nắng gió, bão lũ của anh Quýnh đã cho những trái ngọt đầu tiên.
Anh Quýnh kể trước đây gia đình chủ yếu trồng cao su để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, trận bão năm 2017 khiến nhiều diện tích bị gãy đổ. Nhận thấy cần tìm hướng đi mới, anh Quýnh bắt đầu tìm hiểu về những loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, trong đó có sầu riêng.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Dãy sầu riêng xanh tốt trong khu vườn của anh Quýnh (Ảnh: Tiến Thành).
Năm 2019, anh Quýnh chặt bỏ cao su trên diện tích 0,5ha, đầu tư khoảng 100 triệu đồng để cải tạo đất, mua 69 cây sầu riêng giống về trồng thử. Quyết định này khiến không ít người trong vùng ngạc nhiên, thậm chí cho rằng anh quá liều lĩnh. Bởi Vĩnh Hoàng là vùng đất thường xuyên chịu ảnh hưởng của nắng nóng, gió biển và bão lũ, trong khi sầu riêng là loại cây "khó tính".
"Có người nói tôi điên mới trồng sầu riêng, khuyên chặt bỏ làm củi để chuyển sang cây khác. Nhưng tôi nghĩ đất quê mình vẫn có tiềm năng, quan trọng là phải tìm được cách chăm sóc phù hợp", anh Quýnh chia sẻ.
Với loại cây vốn đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc khắt khe và chưa được người dân địa phương trồng phổ biến, hành trình trồng sầu riêng của anh Quýnh trải qua muôn vàn khó khăn và nhiều cung bậc cảm xúc.
Anh Quýnh là người tiên phong phát triển kinh tế bằng cây sầu riêng ở xã Vĩnh Hoàng (Ảnh: Tiến Thành).
Hai năm đầu, vườn sầu riêng phát triển xanh tốt, mang đến nhiều hy vọng cho anh Quýnh. Thế nhưng, bước sang năm thứ 3, thời tiết khắc nghiệt cùng việc thiếu kinh nghiệm chăm sóc khiến gần một nửa số cây bị chết. Sang năm tiếp theo dù cây cho quả nhưng dần rụng non. Thành quả đầu tư có nguy cơ mất trắng, nhưng anh Quýnh vẫn quyết tâm tìm cách khắc phục.
Anh Quýnh chủ động che chắn cho cây vào những đợt nắng nóng, trồng keo làm vành đai chắn gió, đồng thời sử dụng dây néo để giữ thân, cành khi có bão. Anh cũng tìm đến những người có kinh nghiệm trồng sầu riêng để học hỏi, tham gia các diễn đàn về nông nghiệp nhằm cập nhật kiến thức, kỹ thuật chăm sóc.
Trái ngọt sau 7 năm kiên trì
Từ những thất bại ban đầu, anh Quýnh dần tích lũy được kinh nghiệm, điều chỉnh cách chăm sóc để cây thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương. Anh chú trọng theo dõi sự phát triển của cây, duy trì độ ẩm phù hợp, bổ sung dinh dưỡng và thường xuyên kiểm tra tình trạng sâu bệnh.
Theo anh Quýnh, trồng sầu riêng không chỉ dừng lại ở việc giúp cây sinh trưởng, ra hoa, đậu quả mà còn phải bảo đảm trái phát triển khỏe mạnh đến khi thu hoạch. Nếu chăm sóc không đúng kỹ thuật, cây có thể bị suy kiệt, quả non rụng hoặc phát triển không đồng đều, ảnh hưởng đến chất lượng và năng suất.
Đặc biệt, với điều kiện thời tiết nắng nóng, mưa bão thất thường ở Quảng Trị, người trồng cần chủ động bảo vệ cây, tránh tình trạng thiếu hoặc thừa nước. Đây cũng là những kinh nghiệm anh Quýnh đúc rút trong quá trình gắn bó với loài cây được ví như "cây tỷ đô".
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Những quả sầu riêng thu hoạch trong vườn của anh Quýnh (Ảnh: Tiến Thành).
Sau 7 năm kiên trì, tháng 9, vườn sầu riêng của anh Quýnh cho thu hoạch hơn 100 quả, mỗi quả nặng 2-4kg, có quả nặng hơn 6kg.
Điều khiến anh Quýnh vui mừng không chỉ là vụ thu hoạch sầu riêng đầu tiên mà còn chất lượng quả được đánh giá tốt. Sầu riêng có hình thức đẹp, múi thơm, vị ngọt, được nhiều người thưởng thức khen ngon. Bà con trong vùng bất ngờ khi biết sầu riêng có thể cho quả trên đất Vĩnh Hoàng, thậm chí tranh nhau đặt mua để thưởng thức.
"Không chỉ tôi mà nhiều người ăn cũng khen có vị khác và thơm. Vụ này, tôi chủ yếu tặng bạn bè, xóm làng để mọi người cùng thưởng thức thành quả và chung vui với mình", anh Quýnh cho hay.
Bước đầu đạt kết quả khả quan, anh Quýnh dự định tiếp tục học hỏi kinh nghiệm, cải thiện kỹ thuật chăm sóc và từng bước mở rộng diện tích sầu riêng. Tuy nhiên, anh xác định cần thận trọng, bởi kết quả của một vụ thu hoạch chưa đủ để khẳng định hiệu quả kinh tế lâu dài của loại cây này tại địa phương.
Ngoài sầu riêng, trên diện tích đất vườn hơn 2ha, anh Quýnh còn trồng tiêu, cam, ổi và làm công việc tiếp thị sữa để có thêm thu nhập. Những công việc này giúp gia đình duy trì nguồn tài chính ổn định, trang trải cuộc sống và có điều kiện tiếp tục đầu tư cho vườn sầu riêng.
Quả sầu riêng thu hoạch từ vườn của anh Quýnh có hình thức đẹp, múi thơm, vị ngọt, được nhiều người thưởng thức khen ngon (Ảnh: Tiến Thành).
Từ những lời khuyên nên chặt bỏ vườn cây đến niềm vui khi những trái sầu riêng đầu tiên được người dân đón nhận, hành trình của anh Quýnh là câu chuyện về sự kiên trì, dám thử nghiệm và không ngừng học hỏi. Người đàn ông từng bị gọi là "gã điên" vẫn đang ấp ủ khát vọng đưa cây sầu riêng bén rễ, đơm hoa, kết trái trên chính mảnh đất quê hương, mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho gia đình.
Bà Lê Thị Thúy Kiều, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Vĩnh Hoàng, cho biết vườn sầu riêng của anh Quýnh bước đầu cho quả, chất lượng tốt là tín hiệu khởi sắc, cho thấy loại cây này có khả năng thích nghi với điều kiện đất đai tại địa phương nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật.
Theo bà Kiều, địa phương đang hướng dẫn để anh Quýnh có thể tiếp cận các chương trình hỗ trợ sản xuất. Nếu mô hình phát huy hiệu quả, đây có thể là hướng để người dân tham khảo trong quá trình chuyển đổi cây trồng, nâng cao giá trị kinh tế.
Sầu riêng đã vươn lên vị thế "vua trái cây" của Việt Nam, gia nhập nhóm nông sản "tỷ đô" khi mang lại giá trị xuất khẩu khoảng 4 tỷ USD trong năm 2025.