Đây là kết quả bước đầu của khảo sát về thói quen sử dụng AI, diễn ra trên VnExpress từ ngày 28/9 đến 4/10. Gần 7 trên 10 người tham gia cho biết họ sử dụng AI ít nhất vài lần mỗi tuần. Các mục đích phổ biến nhất là tìm kiếm thông tin, giải đáp câu hỏi, học tập, nghiên cứu và xử lý văn bản, dữ liệu. Một độc giả mô tả AI như "một người thầy", có thể trao đổi về những vấn đề mình chưa biết.
Khảo sát người dùng AI diễn ra đến hết 4/10. Ảnh: Nhật Lệ
Đáng chú ý, khoảng 76% người tham gia khảo sát nằm trong nhóm 35 - 54 tuổi. Cơ cấu người tham gia cùng với các mục đích sử dụng nêu trên cho thấy AI đang được dùng cho nhiều nhu cầu gắn với học tập và công việc, thay vì chỉ để trải nghiệm công nghệ.
Khi AI xuất hiện nhiều trong công việc hàng ngày, nhu cầu sử dụng cũng không còn giới hạn trong cộng đồng công nghệ. Người có chuyên môn ở các lĩnh vực khác có thể tiếp cận AI như một công cụ hỗ trợ giải quyết bài toán của chính ngành mình. Đây cũng là tiền đề để lực lượng tham gia ứng dụng và phát triển AI có thể mở rộng ra ngoài nhóm kỹ sư công nghệ.
Dùng nhiều nhưng vẫn dè dặt
Tần suất sử dụng cao đi kèm những băn khoăn về độ tin cậy và an toàn dữ liệu. Ba vấn đề được nhắc đến nhiều nhất là thông tin chưa chính xác hoặc không cập nhật, khó kiểm chứng thông tin đưa ra và lo ngại dữ liệu cá nhân bị sử dụng.
Một độc giả cho biết từng sử dụng một công cụ AI quốc tế, tuy nhiên công cụ này chưa kịp cập nhật và hiểu bối cảnh Việt Nam. Cụ thể, dù đã trả phí cho bản quốc tế, AI vẫn chưa cập nhật việc chuyển sang mô hình chính quyền hai cấp. Trong khi đó, nhiều người nhấn mạnh AI chỉ là công cụ tham khảo, người dùng vẫn cần tự đánh giá và quyết định.
Những phản hồi này cho thấy trải nghiệm thực tế đã khiến độc giả dùng AI thận trọng hơn. Khả năng tạo câu trả lời nhanh hoặc văn bản trôi chảy chưa đủ để tạo niềm tin nếu thông tin khó kiểm chứng, chưa cập nhật hoặc không phù hợp với bối cảnh sử dụng. Đây cũng chính là những tiêu chí quan trọng khi người tham gia được hỏi họ kỳ vọng gì ở một sản phẩm AI Việt.
Người dùng chờ gì ở AI Việt?
Các yếu tố được lựa chọn nhiều nhất gồm khả năng hiểu tiếng Việt và bối cảnh Việt Nam, chất lượng và độ chính xác cao, giải quyết đúng nhu cầu của người Việt và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Những yêu cầu này cho thấy sản phẩm trong nước có thể có lợi thế ở các bài toán đặc thù mà nền tảng toàn cầu chưa ưu tiên. Đơn cử, một hệ thống hiểu cách sử dụng tiếng Việt trong từng ngành, cập nhật quy định trong nước hoặc xử lý đúng quy trình của doanh nghiệp Việt có thể phù hợp hơn với một số nhu cầu cụ thể.
Dù vậy, phần lớn người tham gia chưa đưa ra đánh giá rõ ràng về mức độ tin tưởng sản phẩm trong nước. Có 36,8% chọn phương án "chưa chắc, cần trải nghiệm thực tế" và 30,9% chưa đủ thông tin để đánh giá. Sự thận trọng thể hiện cả ở mức độ sẵn sàng sử dụng và trả phí. Có 45% người tham gia cho biết sẽ dùng sản phẩm AI Việt nếu miễn phí, 38,8% muốn xem hiệu quả thực tế trước. Chỉ 11,7% sẵn sàng trả phí.
Khoảng cách giữa tỷ lệ từng sử dụng AI và tỷ lệ nhận biết sản phẩm AI Việt cũng đặt ra một câu hỏi rộng hơn: Việt Nam sẽ chỉ có thêm nhiều người sử dụng các công cụ AI có sẵn, hay có thể hình thành thêm một lực lượng tham gia tạo ra những sản phẩm mới?
Các kết quả trên phản ánh ý kiến của nhóm tự nguyện tham gia khảo sát trên VnExpress, không đại diện cho toàn bộ độc giả hay người dùng AI tại Việt Nam.
Độc giả tham gia khảo sát tại đây
Nguyễn Phượng