Ngày 18/9, tại Bangkok (Thái Lan), ông Tony Fernandes - đồng sáng lập kiêm cố vấn AirAsia Group - lên tiếng trước những lo ngại về tình hình tài chính của hãng, bác thông tin hãng đang tìm kiếm gói giải cứu.
“Chúng tôi không cần được giải cứu hay cứu trợ dưới bất kỳ hình thức nào. Đây là tuyên bố vô lý nhất tôi từng thấy trong 25 năm qua”, ông Fernandes nói khi được hỏi về khả năng AirAsia cần Chính phủ Malaysia hỗ trợ.
Kế hoạch huy động hơn 1 tỷ USD
Phát biểu được đưa ra hai ngày sau khi Reuters dẫn hai nguồn tin cho biết Chính phủ Malaysia đã trao đổi với Malaysia Airlines và Batik Air về khả năng tiếp nhận một phần thị trường nội địa của AirAsia.
Đây là một phần trong kịch bản dự phòng khi giới chức theo dõi tình hình tài chính của hãng. Trước đó, Bộ Tài chính Malaysia thuê Alton Aviation Consultancy đánh giá nhu cầu vốn của AirAsia.
Fernandes phủ nhận thông tin về việc hãng cần hỗ trợ từ nhà nước, đồng thời khẳng định AirAsia vẫn có thanh khoản tốt.
“Covid-19 còn tồi tệ hơn rất nhiều so với những gì chúng tôi đối mặt hiện nay. Trong dịch, máy bay gần như không thể hoạt động, trong khi hiện tại AirAsia vẫn khai thác bình thường và nhu cầu đi lại còn cao”, ông nói.
Ông của AirAsia nhìn nhận quý II là giai đoạn khó khăn nhất trong năm, chủ yếu do chi phí nhiên liệu tăng mạnh. Tuy nhiên, tình hình được kỳ vọng cải thiện sau khi hãng điều chỉnh giá vé và cắt giảm chi phí.
Áp lực lớn nhất hiện nay nằm ở nhu cầu vốn. Reuters ước tính AirAsia có thể cần ít nhất 3 tỷ USD vốn mới. Hãng không xác nhận con số này, cho rằng các phương án huy động đang triển khai đủ đáp ứng nhu cầu.
Ông Fernandes cho biết AirAsia dự kiến huy động hơn 1 tỷ USD vào tháng 12/2026 hoặc tháng 1/2027. Phần lớn khoản tiền nhằm tái cấp vốn cho nợ hiện hữu, thay vì bù đắp trực tiếp cho hoạt động kinh doanh.
AirAsia đang làm việc với một ngân hàng quốc tế về phương án phát hành trái phiếu. Hãng cũng nhận đề nghị cấp vốn 1 tỷ USD từ một nhà đầu tư Trung Đông. Hai bên đã ký bảng điều khoản và đang tiến hành thẩm định, nhưng AirAsia chưa chốt giao dịch vì muốn đạt điều kiện tài chính tốt hơn.
Fernandes cho biết mục tiêu của kế hoạch tái cấp vốn là giảm chi phí vốn và củng cố bảng cân đối kế toán. Ông cũng cho rằng quy mô của AirAsia tại Malaysia khó được thay thế trong thời gian ngắn.
“Không ai có thể thay thế AirAsia”, Fernandes nói, đề cập đội bay khoảng 100 máy bay, mạng đường bay và thị phần lớn của hãng tại Malaysia.
Theo AirAsia, hệ số sử dụng ghế trong quý III đạt khoảng 80%, trong khi lượng đặt chỗ quý IV vẫn tích cực. Fernandes cũng kỳ vọng hoạt động tại Indonesia, Philippines và Thái Lan cải thiện trong những tháng cuối năm.
Phương án đối phó thua lỗ, cổ phiếu lao dốc
Những phát biểu trấn an được đưa ra trong bối cảnh bảng cân đối kế toán của AirAsia chịu sức ép lớn. Tính đến ngày 30/6, hãng có 18,4 tỷ ringgit (khoảng 4,5 tỷ USD) nợ phải trả ngắn hạn, trong khi tiền mặt và tiền gửi ngân hàng ở mức 954 triệu ringgit. AirAsia lỗ ròng 831 triệu ringgit trong quý II, trong đó lỗ tỷ giá chiếm 331 triệu ringgit.
Chi phí nhiên liệu là một trong những nguyên nhân chính. Giá nhiên liệu máy bay bình quân trong quý II tăng 66% so với quý trước, lên khoảng 183 USD/thùng. AirAsia không phòng hộ giá nhiên liệu trong giai đoạn này.
Áp lực tài chính nhanh chóng phản ánh lên thị trường. Ngày 17/9, cổ phiếu AirAsia có thời điểm giảm 21%, xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2022. Đến ngày 18/9, mã này đã mất hơn 70% giá trị từ đầu năm.
Trong thông cáo cùng ngày, Tổng giám đốc AirAsia Group Bo Lingam cho rằng tình hình hiện tại chưa thể so với cuộc khủng hoảng trong đại dịch.
“Điểm khác biệt hiện nay là mọi người vẫn có thể bay và hoạt động đi lại vẫn tiếp diễn”, ông nói.
Để giảm áp lực chi phí, AirAsia bù đắp khoảng 70% tác động từ giá nhiên liệu tăng trong quý II thông qua tăng giá vé và cắt giảm chi phí ngoài nhiên liệu. Hãng cũng giảm 20-25% năng lực vận chuyển trong quý III, trước khi dự kiến nâng trở lại công suất vào mùa cao điểm cuối năm.
Một biện pháp khác là trả lại 25 máy bay cũ, tiêu hao nhiều nhiên liệu hơn, qua đó giảm chi phí thuê cố định. Hãng tiếp tục rà soát đội bay và các đường bay có hiệu quả thấp.
Trong khi AirAsia triển khai kế hoạch tái cơ cấu, Chính phủ Malaysia chuẩn bị kịch bản dự phòng do hãng giữ thị phần lớn trên thị trường hàng không nội địa. Theo số liệu AirAsia công bố, hãng chiếm khoảng 40% tổng thị trường hàng không Malaysia và khoảng 60% thị trường nội địa.
Reuters cho biết Malaysia Airlines và Batik Air được hỏi về khả năng mở rộng để tiếp nhận thêm đường bay và hành khách nếu cần. Phương án được đề cập là hấp thụ thị phần, không phải mua lại toàn bộ AirAsia.
Điều kiện quan trọng là hai hãng phải được bổ sung máy bay hoặc tiếp quản một phần hợp đồng thuê tàu bay để có đủ năng lực khai thác.
Giám đốc điều hành Batik Air Malaysia Chandran Rama Muthy cho biết hãng “có thể nhanh chóng bổ sung máy bay để tiếp nhận hoặc hỗ trợ thị phần nội địa nếu cần”.
Malaysia Airports Holdings Berhad nhận định doanh nghiệp thường xuyên trao đổi với các hãng về mạng lưới và năng lực vận chuyển, nhưng từ chối bình luận về tình hình tài chính của AirAsia. Bộ Tài chính Malaysia và Malaysia Airlines không bình luận thêm.