Bỏ qua điều hướng
•

Ăn gì tốt cho khớp người cao tuổi?

Ăn gì tốt cho khớp người cao tuổi?
Nguồn ảnh: VnExpress

Cá béo giàu omega 3, dâu tây, việt quất chứa chống oxy hóa có thể giúp giảm viêm, làm chậm quá trình tổn thương sụn cho người lớn tuổi thoái hóa khớp.

Bác sĩ Nguyễn Thị Diệu Hiền, Khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thoái hóa khớp phần lớn do lão hóa tự nhiên. Theo thời gian, sụn khớp mất dần collagen nên bị mỏng, khô và bào mòn dưới áp lực vận động. Dịch khớp suy giảm làm tăng ma sát giữa các đầu xương, gây đau nhức, cứng khớp và phát ra tiếng lạo xạo khi di chuyển.

Sụn mòn còn khiến phần xương bên dưới xơ hóa và mọc gai, cọ xát vào mô mềm gây viêm đau kéo dài. Đồng thời, cơ và dây chằng suy yếu làm khớp mất ổn định, dồn thêm áp lực lên bề mặt khớp và đẩy nhanh tốc độ thoái hóa.

Để hỗ trợ cải thiện tình trạng sưng đau và làm chậm quá trình thoái hóa, bác sĩ Diệu Hiền cho biết người cao tuổi nên tăng cường bổ sung thực phẩm dưới đây.

Cá béo

Cá hồi, cá thu, cá trích và cá ngừ chứa hai loại axit béo omega 3 là EPA và DHA. Các hợp chất này tham gia vào quá trình ức chế tổng hợp chất trung gian gây viêm, hỗ trợ giảm áp lực nội khớp và tình trạng sưng cứng khớp vào buổi sáng. Người cao tuổi nên ăn từ 2 đến 3 bữa mỗi tuần, với 100-150 g cá mỗi khẩu phần.

Cá hồi tốt cho sức khỏe xương khớp. Ảnh: Ly Nguyễn

Cá hồi tốt cho sức khỏe xương khớp. Ảnh: Ly Nguyễn

Bông cải xanh

Bông cải xanh chứa hợp chất sulforaphane, có khả năng trung hòa các enzyme gây thoái hóa sụn và làm chậm quá trình tổn thương tế bào sụn. Thực phẩm này cũng bổ sung canxi và vitamin K hỗ trợ duy trì mật độ xương. Ăn 100-150 g bông cải xanh mỗi ngày, ưu tiên hấp hoặc luộc sơ để hạn chế thất thoát dưỡng chất.

Nghệ

Nghệ tươi và tinh bột nghệ chứa hoạt chất curcumin, hỗ trợ làm giảm nồng độ các cytokine gây viêm tại vùng khớp tổn thương. Kết hợp nghệ với tiêu đen và chất béo trong chế biến giúp tăng khả năng hấp thu curcumin của cơ thể. Mỗi người chỉ nên dùng 1-2 thìa cà phê tinh bột nghệ hoặc vài lát nghệ tươi mỗi ngày.

Gừng

Gừng chứa nhóm hợp chất gingerol có đặc tính kháng viêm, hỗ trợ giãn mạch và tăng cường lưu thông máu đến vùng khớp. Người cao tuổi có thể sử dụng 2-4 g gừng tươi mỗi ngày dưới dạng gia vị chế biến món ăn hoặc pha nước ấm.

Dầu ô liu

Dầu ô liu chứa oleocanthal, có khả năng hỗ trợ kháng viêm tự nhiên, giúp giảm cảm giác khó chịu tại các khớp tổn thương. Có thể thêm 1-2 thìa canh dầu ô liu mỗi ngày vào các món trộn hoặc vào thức ăn sau khi nấu chín.

Dâu tây, việt quất

Dâu tây và việt quất chứa chất chống oxy hóa anthocyanin, hỗ trợ trung hòa các gốc do tự do, góp phần bảo vệ màng tế bào sụn và giảm chỉ số viêm toàn thân. Người bị thoái hóa khớp ăn 100-180 g dâu tây, việt quất có thể hỗ trợ giảm viêm.

Hạt óc chó, hạt chia

Hạt óc chó và hạt chia cung cấp axit alpha-linolenic, một dạng omega-3 nguồn gốc thực vật hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm tại mô liên kết. Người bị thoái hóa khớp nên ăn 3-4 hạt óc chó hoặc 1-2 thìa cà phê hạt chia ngâm nở mỗi ngày.

Người cao tuổi có thể bổ sung những dưỡng chất sinh học từ thiên nhiên như collagen type II không biến tính, collagen peptide, cùng các chiết xuất từ màng vỏ trứng, nghệ và chondroitin culfate. Các dưỡng chất này hỗ trợ bảo vệ màng bao khớp, thúc đẩy quá trình tái tạo sụn khớp từ bên trong.

Bác sĩ Diệu Hiền lưu ý chế độ ăn uống và giải pháp bổ sung dưỡng chất chỉ mang tính chất hỗ trợ, không thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị y khoa đối với bệnh lý cơ xương khớp. Khi xuất hiện các triệu chứng như đau kéo dài, sưng nóng đỏ khớp, biến dạng khớp hoặc hạn chế vận động rõ rệt, người bệnh cần đi khám.

Bùi Đức

Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp
Thoái hóa khớp ở người cao tuổi chủ yếu xuất phát từ quá trình lão hóa tự nhiên, khi sụn khớp mất dần collagen dẫn đến mỏng, khô và tăng ma sát giữa các đầu xương. Tình trạng suy giảm dịch khớp cùng sự suy yếu của hệ thống dây chằng khiến cấu trúc khớp mất ổn định, dễ hình thành gai xương và gây ra những cơn viêm đau kéo dài. Theo Bác sĩ Nguyễn Thị Diệu Hiền thuộc Khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát phản ứng viêm và làm chậm tốc độ thoái hóa. Nhóm thực phẩm giàu axit béo omega 3 như cá hồi, cá thu, cá trích giúp ức chế chất trung gian gây viêm và giảm sưng cứng khớp buổi sáng hiệu quả khi duy trì 2 đến 3 bữa mỗi tuần với 100-150 g mỗi khẩu phần. Bên cạnh đó, các loại gia vị tự nhiên gồm nghệ chứa curcumin và gừng chứa gingerol mang lại tác dụng kháng viêm, thúc đẩy tuần hoàn máu đến vùng tổn thương nếu dùng đúng liều lượng hàng ngày. Bổ sung thêm 1-2 thìa canh dầu ô liu chứa hoạt chất oleocanthal vào khẩu phần ăn cũng hỗ trợ xoa dịu cảm giác khó chịu tại các ổ khớp. Thực đơn bảo vệ sụn khớp còn được củng cố bởi bông cải xanh giàu sulforaphane, canxi và vitamin K giúp trung hòa các enzyme gây thoái hóa và duy trì mật độ xương. Khẩu phần 100-180 g dâu tây hoặc việt quất cung cấp chất chống oxy hóa anthocyanin nhằm hạn chế gốc tự do gây hại màng tế bào. Ngoài ra, việc kết hợp hạt óc chó, hạt chia cùng các dưỡng chất sinh học như collagen type II không biến tính hay chondroitin sulfate sẽ hỗ trợ tái tạo mô sụn và bảo vệ màng bao khớp bền vững từ bên trong.
amung