Theo BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, nhu cầu tiêm vaccine tăng trong bối cảnh số người bệnh cúm đến bệnh viện khám và nhập viện tăng những ngày qua. Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM ghi nhận chủng A/H1N1 chiếm khoảng 77% trong số các mẫu dương tính với virus cúm được giám sát gần đây. Ngày 20/10, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, khuyến cáo người dân tăng cường phòng cúm trong thời điểm giao mùa và các tháng lạnh.
Người cao tuổi được bác sĩ khám sàng lọc trước khi tiêm vaccine cúm tại VNVC. Ảnh: Bình An
So với cùng kỳ năm trước và các thời điểm cao điểm cúm của năm, số lượt tiêm trên toàn hệ thống VNVC hiện tăng 30%, trong đó nhiều người tiêm mũi đầu tiên.
"Cúm không chỉ là bệnh gây sốt, ho thông thường mà có thể biến chứng, dễ tái nhiễm", bác sĩ Đạo nói.
Bà Đỗ Thị Lan, 92 tuổi, TP HCM, tiêm ngừa cúm hàng năm. Bà cho biết mỗi lần bệnh cúm sức khỏe suy giảm rõ rệt, như mệt mỏi kéo dài, chân tay yếu, không đứng vững. "Ở tuổi này, tôi mong đủ sức khỏe để tự phục vụ bản thân và không làm phiền con cháu, nên luôn tiêm vaccine đầy đủ", bà Lan giải thích.
Bà Đỗ Thị Lan, 92 tuổi, phường An Hội Đông, TP HCM, được tư vấn và kiểm tra vaccine trước khi tiêm vaccine cúm. Ảnh: Huỳnh Thơ
Còn ông Nguyễn Trung Dũng, 73 tuổi, ở Đà Nẵng, lần đầu tiêm vaccine cúm. Ông có tiền sử lao phổi và thường xuyên ho, khó thở khi thời tiết thay đổi nên "tiêm vaccine chủ động phòng bệnh". Kể từ khi chủng ngừa, mỗi năm ông ít khi bị ho, sốt đột ngột như trước.
Hiện các vaccine cúm mùa tại Việt Nam phòng những chủng lưu hành phổ biến như A/H1N1, A/H3N2 và cúm B. Vaccine được tiêm từ 6 tháng tuổi; lịch tiêm phụ thuộc độ tuổi và tiền sử tiêm chủng, nhắc lại mỗi năm một lần. Thai phụ có thể tiêm vào bất cứ giai đoạn nào của thai kỳ, tốt nhất vào 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối thai kỳ.
Hiện bên cạnh vaccine cúm liều tiêu chuẩn, có loại vaccine cúm được phát triển dành riêng cho người cao tuổi sắp được triển khai nhằm tăng đáp ứng miễn dịch ở nhóm này. Người tiêm nên trao đổi với bác sĩ để lựa chọn loại phù hợp.
Cơ thể thường cần khoảng hai tuần sau tiêm để hình thành đáp ứng miễn dịch. Vì vậy, bác sĩ Đạo khuyến cáo chủ động tiêm theo lịch thay vì chờ số ca mắc tăng mới tiêm phòng.
Cụ ông 72 tuổi mắc cúm A biến chứng viêm phổi nặng điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương
Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm gây ra. Bệnh lây lan chủ yếu qua các giọt bắn chứa virus khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc chạm tay bề mặt nhiễm virus sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Phần lớn người mắc cúm có thể hồi phục sau một thời gian chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, người trên 65 tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi hoặc bệnh thận mạn có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn.
Virus cúm có thể gây viêm phổi trực tiếp hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn bội nhiễm, dẫn đến suy hô hấp, nhiễm trùng nặng. Cúm cũng có thể làm bệnh nền mất kiểm soát, khởi phát đợt cấp COPD, hen phế quản, rối loạn đường huyết, ảnh hưởng hệ tim mạch, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ...
Khi mắc cúm, người bệnh nên nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi các biểu hiện hô hấp. Người cao tuổi và người có bệnh nền cần đi khám nếu khó thở tăng, đau tức ngực, lú lẫn, mệt nhiều hoặc triệu chứng đã giảm rồi đột ngột nặng lên.
Để phòng cúm, bên cạnh tiêm vaccine, người dân nên rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang ở nơi đông người, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng hô hấp.
Hải Linh