Ngày 28/9, tin từ Thanh tra tỉnh An Giang cho biết, Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Như Anh vừa ký ban hành Kết luận thanh tra số 26/KL-TTT về việc thực hiện chính sách pháp luật về phát triển, quản lý nhà ở xã hội và việc chấp hành pháp luật trong thực hiện đầu tư dự án nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh An Giang.
Nhiều hạn chế, vi phạm của cơ quan quản lý nhà nước
Theo Kết luận thanh tra, trong thời gian qua, công tác quản lý và phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh An Giang đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo. Sở Xây dựng đã tham mưu ban hành nhiều văn bản cụ thể hóa quy định pháp luật, tạo điều kiện thu hút nguồn lực xã hội đầu tư. Hiện toàn tỉnh có 13 dự án nhà ở xã hội, từng bước giải quyết nhu cầu bức thiết về chỗ ở cho các đối tượng chính sách, bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương.
Bên cạnh kết quả đạt được, Thanh tra tỉnh đã chỉ ra hàng loạt hạn chế, vi phạm của cơ quan quản lý nhà nước qua các thời kỳ. Đối với giai đoạn trước khi sáp nhập đơn vị hành chính (từ ngày 1/1/2023 đến ngày 31/7/2024), cả hai Sở Xây dựng cũ (Sở Xây dựng tỉnh An Giang và Sở Xây dựng tỉnh Kiên Giang) đều chưa kịp thời tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành các cơ chế khuyến khích, ưu đãi bổ sung của địa phương để thu hút dòng vốn kinh tế đầu tư vào nhà ở xã hội.
Riêng Sở Xây dựng tỉnh Kiên Giang (cũ) bị xác định có nhiều chậm trễ trong công tác lập kế hoạch. Cụ thể, Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2025 ban hành chậm tới 42 tháng; đơn vị này cũng không tham mưu ban hành kế hoạch hằng năm cho các năm 2021, 2022, 2023, còn kế hoạch năm 2024 thì trễ hạn 6 tháng.
Sau khi sáp nhập thành Sở Xây dựng tỉnh An Giang mới, đơn vị này tiếp tục để xảy ra các thiếu sót chuyên môn. Cơ quan quản lý đã chậm trễ trong việc phản hồi văn bản thẩm định điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai cho các doanh nghiệp (như tại Dự án Khu đô thị Tây Bắc trễ từ 22 đến 24 ngày, Dự án chợ nông hải sản Trung tâm thương mại Rạch Giá chậm 8 ngày).
Ngoài ra, Sở Xây dựng đã phê duyệt phương án giá bán tạm tính tại Dự án Tuyến dân cư Đường số 2 bao gồm cả lệ phí trước bạ 0,5% là không đúng quy định. Công tác thanh tra, giám sát bị buông lỏng khi cơ quan này không tiến hành kiểm tra danh sách đối tượng sau khi ký hợp đồng chính thức, dẫn đến tình trạng có hàng loạt trường hợp trục lợi chính sách.
Nâng giá bán, thu tiền giữ chỗ trái luật
Thanh tra tỉnh An Giang chỉ ra tại các dự án do Công ty Cổ phần Tập đoàn CIC làm chủ đầu tư phát hiện nhiều sai phạm nghiêm trọng trong hoạt động kinh doanh bất động sản. Tại Dự án Khu đô thị Tây Bắc, doanh nghiệp đã tự ý bán 121 căn nhà ở xã hội với mức giá cao hơn giá trần tạm tính do Sở Xây dựng thẩm định, thu chênh lệch bất chính hơn 631 triệu đồng, vi phạm điểm a khoản 1 Điều 27 Nghị định số 100/2015/ND-CP; điểm b khoản 3 Điều 21a Nghị định số 100/2015/NÐ-CP được bổ sung tại khoản 15 Điều 1 Nghị định số 49/2021/NÐ-CP. Doanh nghiệp này cũng tự ý ký 823 biên bản thanh lý hợp đồng khi chưa thực hiện kiểm toán, quyết toán vốn đầu tư theo quy định.
Tại Dự án Tuyến dân cư Đường số 2 và Dự án Khu dân cư chợ nông, hải sản trung tâm thương mại Rạch Giá. Chủ đầu tư đã ký văn bản thỏa thuận giữ chỗ và thu tiền của 86 khách hàng (tổng số tiền lên tới 5,19 tỷ đồng) trước khi có thông báo đủ điều kiện bán nhà từ cơ quan quản lý. Doanh nghiệp còn đưa cả khoản lệ phí trước bạ vào hợp đồng mua bán để thu trái phép của 121 đối tượng với tổng số tiền hơn 1,08 tỷ đồng. Sau khi bán nhà, công ty hoàn toàn không lập danh sách người mua gửi Sở Xây dựng công bố công khai công tác hậu kiểm.
Bên cạnh đó, dự án do Chi nhánh Công ty Cổ phần Tổ chức nhà Quốc gia Bình Dương tại An Giang làm chủ đầu tư cũng sai phạm khi tự ý nâng giá bán thực tế của 269 căn nhà ở xã hội cao hơn giá tạm tính, thu vượt mức số tiền hơn 16,2 tỷ đồng. Đơn vị này cũng chưa nộp tiền sử dụng đất đối với một thửa đất (căn L19-2) bán theo giá thương mại và bỏ hoang 252 căn chung cư đã quá hạn thực hiện.
Hàng chục đối tượng khai gian để trục lợi chính sách
Kết luận thanh tra cho biết, không chỉ các cơ quan, doanh nghiệp sai phạm, kết quả xác minh ngẫu nhiên hồ sơ khách hàng tại các dự án nhà ở xã hội cho thấy đối tượng thụ hưởng không đúng quy định. Qua kiểm tra, phát hiện có tới 40 đối tượng kê khai không đúng thực tế để được mua nhà ở xã hội. Trong đó, 13 trường hợp đã có nhà ở, đất ở thuộc sở hữu (có người đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thời điểm làm đơn) và 27 trường hợp thuộc diện phải nộp thuế thu nhập thường xuyên (thu nhập vượt mức quy định để hưởng chính sách nhà ở xã hội).
Trong đó, có 2 trường hợp là công chức và người lao động dù có thu nhập ổn định vẫn cố tình khai là người thu nhập thấp tại khu vực đô thị. Sau khi mua được nhà ưu đãi, có 11 đối tượng không có nhu cầu ở thực tế mà lập tức đem cho người khác mượn hoặc cho thuê lại để kiếm lời. Hệ thống xác nhận từ cơ sở cũng lỏng lẻo khi có tới 17 cơ quan, tổ chức ký xác nhận điều kiện sai thực tế cho 24 trường hợp.
Trước những sai phạm trên, Thanh tra tỉnh An Giang đã chuyển toàn bộ thông tin vụ việc các đối tượng kê khai không trung thực, có dấu hiệu gây thất thoát ngân sách nhà nước về tiền sử dụng đất sang Công an tỉnh An Giang để điều tra, xử lý theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự. Đồng thời, chuyển làm rõ hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng của các công chức Sở Xây dựng liên quan theo Điều 360 Bộ luật Hình sự.
Về biện pháp xử lý hành chính, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh giao Sở Nội vụ và Sở Xây dựng tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm, làm rõ trách nhiệm đối với tập thể Ban Giám đốc Sở Xây dựng (sau sáp nhập) và các cá nhân nguyên lãnh đạo qua các thời kỳ.
Đối với xử lý kinh tế và khắc phục hậu quả, Thanh tra tỉnh yêu cầu Công ty Cổ phần Tập đoàn CIC phải khẩn trương hoàn trả toàn bộ số tiền hơn 1,08 tỷ đồng lệ phí trước bạ đã thu sai của người dân. Các chủ đầu tư vi phạm buộc phải phối hợp Sở Xây dựng thực hiện rà soát, lập thủ tục thu hồi triệt để nhà ở đối với các trường hợp mua sai đối tượng, khai không đúng hoặc sử dụng sai mục đích.
QUỐC TRINH