[Ảnh] Đập Đồng Cam: Kỳ công trị thủy trăm năm bên dòng Ba Hạ

Nguồn ảnh: Nhân Dân

Nằm bên dòng sông Ba hùng vĩ, đập Đồng Cam không chỉ là công trình thủy lợi có quy mô lớn mà còn là một di tích lịch sử độc đáo vùng Đông Đắk Lắk . Vượt qua thăng trầm của thời gian, công trình vẫn hiên ngang điều tiết dòng nước, bồi đắp phù sa cho những vựa lúa trù phú xứ sở "hoa vàng trên cỏ xanh"...

Được khởi công xây dựng từ những năm đầu thập niên 20 của thế kỷ trước và hoàn thành vào năm 1932, đập Đồng Cam là công trình thủy lợi lớn nhất Phú Yên (cũ), minh chứng cho ý chí, khát vọng chinh phục thiên nhiên và kỹ thuật xây dựng tiên tiến thời bấy giờ để đem nguồn nước ngọt hồi sinh những vùng đất khô cằn.

Toàn cảnh đập Đồng Cam nhìn từ trên cao, uy nghi vắt ngang qua dòng sông Ba giữa không gian núi non thanh bình của vùng đất Phú Yên (cũ).

Trải qua gần một thế kỷ tồn tại với bao thăng trầm lịch sử, hệ thống đập đá thủ công kết hợp kiên cố hóa vẫn hiên ngang đứng vững bên dòng sông Ba.

Công trình không chỉ đóng vai trò huyết mạch cung cấp nước tưới cho toàn bộ vùng đồng bằng Tuy Hòa mà còn là một di sản kiến trúc thủy lợi độc đáo của miền trung.

Dòng nước cuồn cuộn chảy qua đập tràn, tạo nên khung cảnh thiên nhiên vừa hùng vĩ vừa nên thơ.

Bức tranh địa chất độc đáo với những khối đá lớn nhô lên giữa dòng chảy xiết, minh chứng cho sức mạnh kiến tạo của tự nhiên và dấu ấn của thời gian.

Dưới lòng sông, những khối đá tự nhiên với hình thù kỳ vĩ, sừng sững nhô lên giữa dòng chảy xiết, tạo nên một bức tranh thủy mặc vừa hoang sơ, vừa mạnh mẽ.

Khối lượng nước khổng lồ đổ qua mặt đập, tạo nên những dải bọt trắng xóa dưới ánh nắng rực rỡ.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật được duy trì và vận hành ổn định, bảo đảm nguồn nước tưới tiêu quanh năm cho vựa lúa miền trung.

Sự hòa quyện giữa công trình do con người kiến tạo và thiên nhiên hoang sơ tạo nên giá trị cảnh quan đặc sắc cho khu vực.

Dòng nước xiết chảy qua các khe đá tạo nên bản giao hưởng của tự nhiên giữa đại ngàn.

Tại khuôn viên tham quan đập Đồng Cam có một khu đền thờ cổ kính nằm ẩn mình dưới tán cây xanh mát bên bờ đập, là nơi linh thiêng để tri ân những bậc tiền nhân và các kỹ sư, công nhân đã đổ mồ hôi, xương máu trong công cuộc kiến thiết công trình thế kỷ này.

Nơi chốn tâm linh trầm mặc bên dòng sông Ba, nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau luôn khắc ghi công ơn to lớn của những người đi trước đã khai phá, dựng xây nguồn nước nuôi dưỡng cả vựa lúa Đông Đắk Lắk.

Phan Hải Tùng Lâm

Được khởi công từ đầu thập niên 1920 và hoàn thành vào năm 1932, đập Đồng Cam là công trình thủy lợi quy mô lớn nhất vùng Phú Yên cũ. Trải qua gần một thế kỷ vận hành, hệ thống đập đá kiên cố vắt ngang dòng sông Ba vẫn đứng vững, minh chứng cho trình độ kỹ thuật và khát vọng chinh phục tự nhiên của con người thời bấy giờ. Công trình giữ vai trò huyết mạch trong việc điều tiết dòng chảy, bảo đảm nguồn nước ngọt tưới tiêu quanh năm cho đồng bằng Tuy Hòa và các vùng canh tác trù phú. Cùng với giá trị sản xuất nông nghiệp, kiến trúc đập tràn kết hợp những khối đá tự nhiên kỳ vĩ giữa dòng xiết đã tạo nên một di sản cảnh quan đặc sắc của khu vực miền Trung. Bên cạnh giá trị kỹ thuật, khu đền thờ cổ kính ẩn dưới tán cây bên bờ đập là không gian tưởng niệm linh thiêng dành cho các kỹ sư và công nhân đã hy sinh trong quá trình thi công. Nơi đây nhắc nhở các thế hệ tiếp nối về công lao của tiền nhân trong công cuộc khai phá nguồn nước, kiến thiết nên nền tảng phát triển bền vững cho xứ sở Đông Đắk Lắk.