Trước khi mùa giải mới khởi tranh, HLV Mikel Arteta có cuộc trao đổi riêng với Declan Rice. Chủ đề là vai trò của tiền vệ người Anh trong đội hình Arsenal.
"Tôi gặp cậu ấy và nói: 'Cậu không còn là ngọn hải đăng nữa. Cậu sẽ trở thành một điều gì đó khác'", Arteta tiết lộ sau trận Arsenal thắng Leeds 2-1 ở vòng 6 Ngoại hạng Anh, khi Rice kiến tạo để Bruno Guimaraes ghi bàn quyết định. "Cuối mùa, tôi sẽ nói rõ mình muốn đưa cậu ấy đến đâu và trở thành mẫu cầu thủ như thế nào. Nhưng hiện tại, Rice không còn là ngọn hải đăng nữa. Cậu ấy phải chứng minh điều đó trên sân".
Declan Rice (áo đỏ) đi bóng trong trận Arsenal thắng Chelsea 2-1 ở vòng ba Ngoại hạng Anh trên sân Emirates, London, Anh ngày 6/9/2026. Ảnh: AFP
"Ngọn hải đăng" là hình ảnh Arteta từng dùng để mô tả tầm ảnh hưởng của Rice trong đội hình Arsenal. Mùa trước, ông giải thích đó là cầu thủ mang đến điểm tựa, sự rõ ràng và định hướng - người mà khi đồng đội nhìn vào sẽ biết mình phải đi đâu.
Biệt danh này gắn liền với Rice kể từ khi anh gia nhập Arsenal năm 2023. Trước đó, Pep Guardiola cũng sử dụng hình ảnh tương tự để mô tả Rodri tại Man City. "Guardiola muốn tôi trở thành HLV trên sân. Ông ấy ví vị trí của tôi như ngọn hải đăng", Rodri, hiện khoác áo Barca, từng chia sẻ. "Đừng di chuyển, hãy để mọi thứ xoay quanh bạn".
Đó là cách mô tả điển hình về một tiền vệ phòng ngự truyền thống, người giữ vị trí, duy trì cấu trúc và tạo điểm tựa cho toàn đội ngay cả khi không có bóng. Nhưng Arteta giờ muốn Rice vượt ra khỏi khuôn mẫu ấy.
Thay đổi rõ rệt nhất của Rice mùa này nằm ở khả năng chuyền bóng trong các tình huống bóng sống. Qua 6 trận đầu Ngoại hạng Anh, tiền vệ người Anh có ba pha kiến tạo từ bóng sống, nhiều hơn thành tích của anh trong cả mùa 2025-2026. Cả ba đều có điểm chung: những đường chuyền mở ra khoảng trống cho đồng đội dứt điểm từ ngoài vòng cấm.
Hai trong số đó giúp Guimaraes ghi bàn trước Sunderland và Leeds. Cả hai đều là những cú sút xa đưa Arsenal vượt lên trong thời điểm trận đấu diễn ra khó khăn. Pha kiến tạo còn lại đến từ đường chuyền nhanh xuyên tuyến để Kai Havertz ghi bàn vào lưới Chelsea.
Ba tình huống này cho thấy sự tiến bộ của Rice trong việc xử lý bóng, đặc biệt ở khả năng tạo cơ hội từ các pha phối hợp thay vì chỉ đóng góp ở khâu phòng ngự.
Đồ họa: Hồng Duy (AI hỗ trợ)
Mùa này, Rice tham gia tích cực hơn vào các tình huống triển khai bóng ở khu vực một phần ba cuối sân đối phương. Số lần đưa bóng vào khu vực này trung bình mỗi trận tăng 25% so với mùa trước, đồng thời gấp đôi mùa 2024-2025.
Số đường chuyền ở một phần ba cuối sân của anh cũng tăng đáng kể. Đặc biệt, lượng đường chuyền xuyên tuyến trung bình gần gấp đôi mùa trước.
Rice ngày càng giỏi tìm kiếm khoảng trống giữa các cầu thủ đối phương và đưa bóng qua những tuyến phòng ngự. Anh hiện là cầu thủ thực hiện nhiều đường chuyền xuyên tuyến nhất Ngoại hạng Anh mùa này (trung bình 21,1 đường mỗi 90 phút).
Đây là bước tiến quan trọng với một tiền vệ từng bị chỉ trích vì quá thường xuyên chuyền ngang hoặc chuyền về, khiến nhịp độ tấn công của Arsenal chậm lại. Không chỉ tăng số đường chuyền hướng lên phía trước, Rice còn giảm tới 50% số lần chuyền về trung bình mỗi trận. Điều đó phản ánh sự thay đổi cả về tư duy lẫn vai trò chiến thuật.
Điều thú vị là Rice không chơi cao hơn trên sân, dù đóng góp tấn công tăng mạnh. Trái lại, anh giờ thường xuyên đảm nhiệm vị trí thấp nhất hàng tiền vệ Arsenal, tạo điều kiện để Myles Lewis-Skelly hay Guimaraes dâng cao. Đây là thay đổi đáng kể so với vai trò tiền vệ lệch trái trong bộ ba tuyến giữa mà Rice từng đảm nhiệm.
Từ vị trí mới, anh không chỉ giữ nhịp và bảo vệ hàng thủ, mà còn trực tiếp khởi phát những pha tấn công bằng các đường chuyền xuyên tuyến.
Đồ họa: Hồng Duy (AI hỗ trợ)
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa Rice đánh mất những phẩm chất từng làm nên tên tuổi. Pha đánh gót kiến tạo cho Guimaraes ghi bàn quyết định trước Leeds là minh chứng. Dù thường xuyên đá thấp hơn, tiền vệ người Anh vẫn biết cách xuất hiện trong vòng cấm và tạo khác biệt ở những thời điểm quan trọng.
Rice vẫn thực hiện những pha băng lên gây xáo trộn hệ thống phòng ngự đối phương. Anh vẫn có thể kéo bóng hàng chục mét bằng những bước chạy mạnh mẽ, đồng thời duy trì khả năng tạo đột biến từ các tình huống cố định, đặc biệt là phạt góc.
Khác biệt nằm ở chỗ Rice giờ bổ sung thêm khả năng kiến thiết từ bóng sống, yếu tố giúp anh trở nên toàn diện hơn. Anh có thể xâm nhập vòng cấm như một tiền vệ tấn công, nhưng cũng đủ khả năng đứng trước hàng thủ bốn người để tổ chức lối chơi. Anh vừa nguy hiểm ở các pha bóng chết, vừa có thể tạo khác biệt trong những tình huống phối hợp thông thường.
Sự chuyển mình của Rice cũng phản ánh quá trình thay đổi ở Arsenal. Sau chức vô địch Ngoại hạng Anh mùa 2025-2026, đội bóng của Arteta từng được xem là tập thể đề cao hiệu quả, phòng ngự chắc chắn và tận dụng tốt các tình huống cố định. Tuy nhiên, nhiều người kỳ vọng Arsenal có thể trình diễn lối chơi tấn công đa dạng hơn thay vì phụ thuộc quá nhiều vào bóng chết.
Những gì diễn ra đầu mùa này cho thấy sự điều chỉnh ấy đang phát huy tác dụng. Giống như ba pha kiến tạo của Rice, toàn bộ bàn thắng của Arsenal từ đầu mùa đều đến từ bóng sống. Đội bóng thành London chưa ghi bàn từ tình huống cố định nào kể từ tháng 3.
Arsenal đang thay đổi, và Rice là một trong những nhân tố tiêu biểu cho quá trình ấy. Từ "ngọn hải đăng" chuyên giữ vị trí và định hướng đồng đội, tiền vệ 27 tuổi giờ trở thành cầu thủ có thể điều tiết, sáng tạo và trực tiếp quyết định trận đấu. Arteta chưa tiết lộ đích đến cuối cùng của sự chuyển đổi này, nhưng những gì Rice thể hiện cho thấy anh không còn bị giới hạn trong vai trò của một tiền vệ phòng ngự truyền thống.
Hồng Duy (theo Sky Sports)