Arsenal - từ bậc thầy bóng chết đến thứ bóng đá quyến rũ

Mùa trước, kịch bản ghi bàn điển hình của Arsenal thường là những pha đánh đầu từ các quả phạt góc với quỹ đạo bóng đi từ ngoài vào trong. Nhưng chỉ sau vài tuần đầu tiên của mùa giải mới 2026-2027, thầy trò Mikel Arteta đã trình làng một diện mạo hoàn toàn mới. Những màn chơi ban bật, thêu hoa dệt gấm từng là thương hiệu định hình "Pháo Thủ" suốt kỷ nguyên của Arsene Wenger, đã trở lại.

Đầu năm 2026, trong cuộc trò chuyện với triết gia bóng đá Jorge Valdano trên chương trình Universo Valdano (Vũ trụ Valdano), Arteta từng đưa ra một góc nhìn về sự tiến hóa của bóng đá thời đại mới. Theo đó, khi công tác chuẩn bị trước mỗi trận đấu của các đội bóng lớn đều chi tiết và bài bản như nhau, khía cạnh làm nên sự khác biệt sẽ là việc bên nào đủ khả năng làm nên những khoảnh khắc đột biến thay đổi cục diện.

"Tôi đang muốn nói đến yếu tố truyền cảm hứng và sự táo báo cho các cầu thủ", Arteta bấy giờ chia sẻ. "Họ cần thoát khỏi tư duy đá an toàn, sợ mắc sai lầm hoặc gò mình vào những khuôn mẫu định sẵn, họ phải chơi bóng một cách thanh thoát hơn và sẵn sàng tạo ra đột biến mang tính hỗn loạn. Tư duy muốn chơi bóng đá như cờ vua giờ đã cũ".

Để rồi giờ đây, khuôn mẫu ghi bàn ưa thích của các cầu thủ Arsenal được đúc nên thông qua những pha đập nhả tốc độ và chính xác, từ đó xé toang hàng thủ đối phương, trước khi pha kết thúc lạnh lùng được tung ra.

Như những khoảnh khắc rực rỡ nhất trong suốt 22 năm dưới triều đại Wenger, Arsenal về cơ bản lúc này đang "dạo bước tới khung thành" cùng quả bóng. Tính gộp cả Ngoại hạng Anh lẫn Champions League, đoàn quân của Arteta mùa này đã ghi 5 bàn đến từ những pha phối hợp có ít nhất 10 đường chuyền liên tiếp trở lên.

Những pha dàn xếp tấn công bóng sống theo nhóm như vậy hiện chiếm tới 36% tổng số bàn thắng của Arsenal ở hai đấu trường chính. Trong khi, cả mùa 2025-2026, họ chỉ ghi được vỏn vẹn 10 bàn theo kịch bản này, tức chỉ chiếm 10%. Ở một mức độ nhất định, sự thanh thoát và sáng tạo, đặc biệt là quanh vùng 16m50 của đối phương đã được khai phóng.

Mới nhất trong chuỗi làm bàn đậm phong cách tập thể mà hứa hẹn sẽ còn tiếp diễn này là pha lập công ấn định trận thắng Lille 3-0 ở Champions League của Bukayo Saka. Ở thời điểm quyết định, quả bóng được luân chuyển liên tục giữa Martin Odegaard, Kai Havertz và Saka trong không gian hẹp bị vây kín bởi toàn bộ quân số đại diện nước Pháp. Bốn đường chuyền trong vòng 5 giây ấy được khép lại bằng cú sút chìm chéo góc lạnh lùng của tiền đạo người Anh.

Tổng cộng, tính từ thời điểm Declan Rice thu hồi bóng ở sát đường biên dọc trên phần sân Lille, Arsenal thực hiện chuỗi 12 đường chuyền liên tiếp trước khi Saka có cú vung chân thành bàn. Toàn bộ quy trình diễn ra trong vòng 35 giây của phút 71.

Trước đó nữa, ở lượt trận đầu tiên của vòng phân hạng Champions League mùa này khi làm khách tại sân Dieo Armando Maradona, Arsenal còn ghi bàn duy nhất mang về trận thắng Napoli 1-0 ấn tượng hơn nhiều. Trong tình huống Odegaard lập công ấy, tổng cộng Arsenal đã có 29 đường chuyền liên tục trước khi tiền vệ người Na Uy tung cú sút trái phá ở rìa vùng cấm. Thống kê cho thấy, đó cũng là chuỗi phối hợp dẫn tới bàn thắng dài thứ hai lịch sử Arsenal ở đấu trường Champions League.

Tuy không đạt đến mốc 10 đường chuyền liên tiếp, nhưng bàn ấn định thắng lợi 2-1 trước Leeds Utd ở Ngoại hạng Anh vòng đấu gần nhất của Arsenal cũng mang một diện mạo tương tự. Ở pha lập công đó của Bruno Guimaraes, Arsenal thực hiện 8 đường chuyền liên tiếp cũng với những dấu ấn tham gia từ Odegaard, Saka và Rice. Nếu tính cả những đường chuyền liên tiếp trước khi Guimaraes bị phạm lỗi trong tình huống phản công nhanh của đội chủ sân Emirates, tất thảy là 11 đường chuyền.

Ở vòng ba Ngoại hạng Anh mùa này, khi tiếp Chelsea trên sân nhà, Arsenal gỡ hòa 1-1 ở phút 25 từ công của Havertz. Bàn thắng này đến sau chuỗi 14 đường chuyền liên tiếp với toàn bộ 11 cầu thủ chủ nhà đều chạm bóng ít nhất một lần.

Trùng hợp ở chỗ, tỷ lệ bàn thắng từ các pha phối hợp kiểu này của Arsenal tăng vọt đúng thời điểm tỷ lệ bàn thắng từ các tình huống cố định của họ sụt giảm đáng kể. Đến nay, "Pháo Thủ" vẫn chưa ghi bàn nào từ phạt góc hay phạt trực tiếp mùa này. Nói vui thì chuyên gia bóng chết Nicolas Jover của Arsenal có lẽ lần đầu tiên sau nhiều năm mới lại cảm thấy áp lực.

Arteta thì nhìn nhận ở một góc độ tích cực. "Chúng tôi cần những pha phối hợp như vậy vì không thể chỉ dựa dẫm vào một vài phương án nhất định. Khi các phương án khác không hiệu quả, chúng tôi phải đảm bảo mình có đa dạng phương pháp để giành chiến thắng", ông cho biết.

Nếu việc cuối cùng cũng vô địch Ngoại hạng Anh sau nhiều năm miệt mài nỗ lực đã cởi bỏ áp lực lên đôi chân các cầu thủ, thì trạng thái sẵn sàng về mặt thể chất của những ngôi sao hàng công cũng là một tác nhân. Bộ ba Saka, Havertz và Odegaard đều hoàn toàn khỏe mạnh ở mùa giải này, và sự ăn ý giữa họ trên sân được chứng minh qua các bàn thắng. Trong khi mùa trước, quãng thời gian sát cánh trên sân của cả ba bị giới hạn và mất đi tính liên tục bởi các chấn thương.

Dĩ nhiên, tham vọng của Arteta vẫn luôn là sở hữu một tập thể toàn năng, có thể làm tốt mọi khâu trong trận đấu. Nghĩa là những bàn thắng từ bóng chết cũng nên xuất hiện trở lại, góp phần đa dạng hóa kho tàng tấn công của đội bóng.

Song nếu đặt câu hỏi với chính các CĐV Arsenal lúc này rằng họ thích thưởng thức kịch bản ghi bàn nào hơn, câu trả lời có lẽ sẽ là những chuỗi ban bật, đập nhả một - hai như dạo bước quanh khối phòng ngự đối phương, trước khi cú kết liễu được tung ra.

Hoàng Thông (theo Telegraph)