Danh sách Most Powerful Women Asia 2026 ghi nhận bà Mai Kiều Liên ở vị trí 71, tăng hai bậc so với năm 2025 và 4 bậc so với lần đầu được vinh danh năm 2024. Fortune nhấn mạnh hành trình của bà: từ một kỹ sư ngành sữa đến một trong những CEO có thời gian điều hành lâu năm nhất Việt Nam, dẫn dắt Vinamilk qua quá trình cổ phần hóa, niêm yết và mở rộng ra thị trường quốc tế.
Bà Mai Kiều Liên, CEO Vinamilk. Ảnh: Vi Nam
Năm 1976, bà Mai Kiều Liên tốt nghiệp ngành chế biến sữa tại Liên Xô, trở về Việt Nam và bắt đầu công việc tại Nhà máy Sữa Trường Thọ. Thời điểm này, ngành sữa trong nước gần như phải bắt đầu lại trong điều kiện thiếu nguyên liệu, thiết bị, phụ tùng và nhân lực kỹ thuật. Từ vị trí kỹ sư, bà lần lượt đảm nhiệm các công việc quản lý và trở thành Tổng giám đốc Vinamilk năm 1992.
Ba thập niên điều hành, bà cùng ông lớn ngành sữa Việt đi qua nhiều giai đoạn của nền kinh tế từ bao cấp sang cơ chế thị trường, mở cửa và hội nhập, cổ phần hóa, niêm yết, cạnh tranh trực tiếp với những tập đoàn quốc tế.
Qua 50 năm, lãnh đạo Vinamilk giữ quy tắc nhất quán - muốn đi đường dài, doanh nghiệp phải có năng lực làm chủ. Thời kỳ đầu, làm chủ là khả năng tự sửa chữa, phục hồi thiết bị để duy trì sản xuất. Khi thị trường mở cửa, yêu cầu được nâng lên thành làm chủ công nghệ, nguồn nguyên liệu, hệ thống sản xuất và quản trị. Dưới sự dẫn dắt của bà Mai Kiều Liên, Vinamilk từng bước đầu tư những dây chuyền hiện đại, phát triển vùng nguyên liệu bò sữa và xây dựng năng lực nội tại đủ sức cạnh tranh khi những tập đoàn sữa quốc tế hiện diện ngày càng sâu tại Việt Nam.
Đi cùng với năng lực làm chủ là yêu cầu chất lượng. Bà Mai Kiều Liên nhiều lần khẳng định quan điểm "thực phẩm đã vào người thì không có cơ hội sửa sai". Với doanh nghiệp thực phẩm, chất lượng vì thế không dừng ở việc đáp ứng tiêu chuẩn. Vinamilk kiểm soát từ nguyên liệu, công nghệ, sản xuất đến sản phẩm cuối cùng. Đơn vị cũng liên tục đầu tư vào hệ thống nhà máy, trang trại, quản trị chất lượng và nghiên cứu sản phẩm ngay cả khi đã giữ vị trí dẫn đầu thị trường.
Bà Mai Kiều Liên cùng đội ngũ tìm cách khôi phục dây chuyền sản xuất thời kỳ đầu. Ảnh tư liệu: Vinamilk
Thị trường thay đổi, Vinamilk tái định vị thương hiệu vào năm 2023. Doanh nghiệp chủ động điều chỉnh để đáp ứng những yêu cầu mới của thị trường. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, đơn vị luôn sẵn sàng đổi mới nhưng những nguyên tắc cốt lõi về chất lượng, hiệu quả và năng lực làm chủ được giữ vững.
50 năm sau ngày bước vào Nhà máy sữa Trường Thọ với vị trí của một kỹ sư, bà Mai Kiều Liên hiện vẫn trực tiếp tham gia vào những bước chuyển của doanh nghiệp. Bài toán của nửa thế kỷ khác nhau - từ những nhà máy phải tìm cách duy trì sản xuất trong điều kiện thiếu thốn, doanh nghiệp hiện tại tập trung vào khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Từ điểm xuất phát năm 1976, sản phẩm Vinamilk hiện đã có mặt tại 67 quốc gia và vùng lãnh thổ, với kim ngạch xuất khẩu lũy kế hơn 3,9 tỷ USD. Doanh nghiệp hiện đứng thứ 36 thế giới về doanh thu trong ngành sữa và được định giá thương hiệu 2,6 tỷ USD.
Trong nhiều lần nói về Vinamilk, bà Mai Kiều Liên hiếm khi đặt cá nhân mình ở trung tâm. Bà nói nhiều về đội ngũ, về những thế hệ đã cùng xây dựng doanh nghiệp và trách nhiệm chuẩn bị lớp người kế cận. Tại lễ kỷ niệm 50 năm vào tháng 7, bà nhấn mạnh Vinamilk được sinh ra bởi đất nước Việt Nam, được nuôi dưỡng bởi con người Việt Nam.
Bà Mai Kiều Liên cùng thế hệ trẻ Vinamilk. Ảnh: Vi Nam
Sau 50 năm gắn bó với Vinamilk và hơn ba thập niên ở vị trí điều hành cao nhất, bà Mai Kiều Liên vẫn nói về những việc phải làm phía trước nhiều hơn những thành tựu đã ở lại phía sau. Trong các buổi chia sẻ, phỏng vấn, bà đào sâu định hướng làm chủ công nghệ, chất lượng, đổi mới và những chuẩn mực phải tiếp tục được nâng lên.
Những quyết định, lựa chọn của bà Mai Kiều Liên, hiện tại trở thành cách doanh nghiệp vận hành - làm chủ để không phụ thuộc; giữ chuẩn chất lượng để bảo vệ niềm tin của người tiêu dùng; không ngừng thay đổi để tiến về phía trước.
Fortune là một trong những tạp chí kinh doanh có ảnh hưởng hàng đầu thế giới, ra đời tại Mỹ năm 1930 và được biết đến với các bảng xếp hạng như Fortune 500, Global 500 và Most Powerful Women. Most Powerful Women Asia 2026 vinh danh 100 nữ lãnh đạo tại 14 thị trường châu Á - Thái Bình Dương, quy tụ các CEO, chủ tịch và lãnh đạo cấp cao của nhiều doanh nghiệp lớn, cùng các nhà sáng lập doanh nghiệp tăng trưởng cao.
Bảng xếp hạng được ban biên tập Fortune đánh giá dựa trên dữ liệu, với các tiêu chí gồm quy mô và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, năng lực đổi mới, tầm ảnh hưởng của người lãnh đạo, quỹ đạo sự nghiệp và những tác động tích cực rộng hơn đối với xã hội. Thứ hạng cuối cùng phản ánh cả sức ảnh hưởng ở hiện tại và triển vọng tiếp tục tạo ảnh hưởng trong tương lai.
Hoài Phương