Bà Thái Hương: Muốn nâng tầm thương hiệu Việt, phải làm chủ công nghệ

Tại cuộc gặp mặt doanh nghiệp tiêu biểu với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 12-10 ở Hà Nội, Anh hùng Lao động Thái Hương, nhà sáng lập Tập đoàn TH, Tổng giám đốc BAC A BANK, cho rằng thương hiệu quốc gia cần gắn với năng lực cạnh tranh và khả năng làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam.

Trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng tích cực, thu hút FDI khởi sắc và vị thế quốc tế của Việt Nam được nâng cao, theo bà chúng ta không còn ở thế phòng ngự mà đang chủ động bứt phá.

AI phát triển nhanh, tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG) ngày càng khắt khe, trong khi kinh tế tuần hoàn trở thành xu hướng quan trọng. Đây là những thay đổi buộc doanh nghiệp phải đổi mới để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

"Đây không phải là rào cản, mà là cuộc đua giành thị phần toàn cầu", bà Thái Hương nhận định.

Theo bà thương hiệu quốc gia không chỉ là danh hiệu mà cần trở thành đòn bẩy thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao giá trị sản phẩm Việt Nam.

Chuyển từ gia công sang làm chủ công nghệ

Để hiện thực hóa khát vọng phát triển thịnh vượng, bà Thái Hương đề xuất định vị lại thương hiệu quốc gia.

Theo đó, thương hiệu quốc gia thế kỷ 21 phải chuyển từ gia công sang làm chủ công nghệ, thiết kế và sở hữu trí tuệ; từ cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng giá trị.

Việt Nam cần phát triển kinh tế tri thức, kinh tế số, tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), ứng dụng công nghệ cao và giải pháp xanh. Doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực sáng tạo, thay vì chỉ đảm nhận những công đoạn có giá trị gia tăng thấp.

Bà đề xuất tầm nhìn đưa Việt Nam trở thành "Trung tâm tri thức bản địa, công nghệ sinh học xanh và an lành của thế giới", trong đó ứng dụng AI để nghiên cứu, khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên.

Theo bà, Việt Nam cần phát huy lợi thế về nông nghiệp, dược liệu và tri thức bản địa, kết hợp nghiên cứu khoa học với công nghệ hiện đại để phát triển sản phẩm có giá trị cao. Việc bảo hộ sở hữu trí tuệ và đẩy mạnh chế biến sâu sẽ giúp giảm phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.

Nhà nước mở đường, doanh nghiệp nâng tầm thương hiệu Việt

Để thực hiện mục tiêu này, bà Thái Hương cho rằng Nhà nước cần hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi; doanh nghiệp phải chủ động đầu tư, đổi mới công nghệ và phát triển sản phẩm.

Về phía Nhà nước, bà đề xuất ba nhiệm vụ. Trước hết là hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).

Thứ hai, bảo vệ và khai thác hiệu quả tri thức bản địa, nhất là trong nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và dược liệu. Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển sản phẩm và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các nguồn tài nguyên này.

Bà Thái Hương cho biết doanh nghiệp định hướng ứng dụng khoa học công nghệ để số hóa dữ liệu nguồn gen dược liệu, phát triển chế biến sâu và nâng giá trị sản phẩm. Bà cũng đề cập việc kết hợp sản xuất với công nghiệp tuần hoàn và du lịch sinh thái.

"Chúng tôi quyết tâm đưa dược liệu Việt Nam ra thế giới thông qua mô hình sản xuất tuần hoàn, gắn với phát triển du lịch chữa lành theo tiêu chuẩn ESG. Doanh nghiệp sẽ ứng dụng khoa học công nghệ, số hóa dữ liệu gen dược liệu và đẩy mạnh chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị, đưa dược liệu thô trở thành tài sản trí tuệ quốc gia", bà Thái Hương nhấn mạnh.

Thứ ba, đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật tại những thị trường như EU, Mỹ, Nhật Bản.

Về phía doanh nghiệp, bà cho rằng thương hiệu quốc gia phải được khẳng định bằng chất lượng sản phẩm, năng lực cạnh tranh và uy tín. Doanh nghiệp không chỉ đưa hàng hóa Việt Nam ra thế giới mà còn góp phần xây dựng hình ảnh quốc gia.

Bà Thái Hương nêu ba nhiệm vụ trọng tâm của cộng đồng doanh nghiệp.

Một là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Doanh nghiệp nhà nước có thể phát huy vai trò trong phát triển hạ tầng, còn doanh nghiệp tư nhân cần chủ động ứng dụng AI và quản trị số để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Trong lĩnh vực dược liệu, công nghệ có thể hỗ trợ nghiên cứu đặc tính thảo dược, tối ưu quy trình sản xuất và phát triển sản phẩm mới. Muốn tạo lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp cần đầu tư nghiên cứu và làm chủ công nghệ.

Hai là, thực hiện các tiêu chuẩn ESG, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng. Doanh nghiệp cần sử dụng tài nguyên hiệu quả, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và tạo sinh kế cho nông dân. Người sản xuất cần được kết nối với doanh nghiệp từ vùng nguyên liệu đến khâu chế biến, tiêu thụ.

Ba là, tăng cường liên kết đa ngành để mở rộng thị trường. Bà Thái Hương đề xuất kết hợp sản xuất xanh với du lịch sinh thái, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa các doanh nghiệp để nâng cao sức cạnh tranh quốc tế.

Theo bà, sự phối hợp giữa doanh nghiệp và việc cùng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế sẽ góp phần nâng cao vị thế hàng hóa, dịch vụ Việt Nam.

Bà Thái Hương khẳng định cộng đồng doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường quốc tế.

"Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam xin dốc hết tâm lực, trí lực và tài lực, quyết tâm đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên vươn mình, khẳng định một Thương hiệu Quốc gia thịnh vượng, văn minh và trường tồn", bà phát biểu.

Sáng 13-6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát động Phong trào thi đua 'Quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số giai đoạn 2026-2030' tại TP.HCM.