Nút giao An Phú là một trong những dự án trọng điểm được TP.HCM phấn đấu hoàn thành trong năm tạo tăng trưởng - Ảnh: CHÂU TUẤN
Với đầu tư công, TP.HCM yêu cầu không chỉ giải ngân hết số vốn còn lại mà còn phải đưa các dự án đã tháo gỡ vướng mắc vào thi công, khai thác để tạo thêm hoạt động kinh tế.
Tăng tốc đưa vốn ra công trường
Theo Sở Tài chính TP.HCM, đến cuối tháng 9, thành phố đã giải ngân 111.494 tỉ đồng, đạt 75,5% kế hoạch đầu tư công năm 2026. Với khoảng 36.100 tỉ đồng còn lại, quý 4 sẽ là giai đoạn quyết định để thành phố hoàn thành kế hoạch vốn cả năm. Tiến độ giải ngân này đã cải thiện rõ so với những tháng đầu năm.
Trước đó tại hội nghị giao ban kinh tế - xã hội 5 tháng, tỉ lệ giải ngân mới đạt 16-17%, thấp hơn nhiều so với yêu cầu 30% trong quý 1.
Sau đó thành phố liên tục thúc tiến độ, rà từng dự án và xử lý những nơi vốn bị chậm.
Cùng với việc đẩy nhanh giải ngân, TP.HCM nhiều lần điều chuyển vốn từ các dự án chậm sang những dự án đã có khối lượng thực tế và khả năng giải ngân tốt hơn.
Hơn 45.000 tỉ đồng được điều chuyển theo hướng này, giúp nguồn vốn tập trung hơn vào những công trình đang có khả năng triển khai.
Với chặng cuối năm, UBND TP.HCM yêu cầu tiếp tục rà từng dự án, xử lý những vướng mắc từ chuẩn bị đầu tư, đấu thầu, bồi thường, giải phóng mặt bằng đến nghiệm thu, thanh toán. Có 669 dự án còn tồn đọng được yêu cầu phân loại, xử lý trong quý 4 theo từng mức độ vướng mắc.
Điểm quan trọng, khi một dự án đủ điều kiện được đưa vào thi công, nguồn vốn bắt đầu tạo ra khối lượng xây dựng và kéo theo nhu cầu vật liệu, nhân công, dịch vụ. Với mục tiêu tăng trưởng trong một quý còn lại, đây là phần việc có thể tạo ra kết quả nhanh.
Vấn đề này cũng được Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh một lần nữa tại hội nghị sơ kết tình hình phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm ngày 15-10: "Các sở ngành, đơn vị phải phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công. Đồng thời trên 50% các dự án vướng mắc đã được giải quyết phải đi vào hoạt động, khai thác thực tế để tạo nguồn thu, tăng trưởng".
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được phát biểu tại hội nghị sơ kết tình hình phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2026, gắn với thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số ngày 15-10 - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Kéo sản xuất theo đơn hàng
Sản xuất công nghiệp 9 tháng của TP.HCM tăng 10,9%, trong đó ba ngành công nghiệp trọng điểm tăng trên 10%. Để cả năm đạt mục tiêu tăng 12,2%, quý 4 cần tăng 15-16% - báo cáo của Sở Tài chính TP.HCM nêu rõ.
Theo UBND TP.HCM, trọng tâm những tháng cuối năm là theo sát đơn hàng và năng lực sản xuất của doanh nghiệp, đồng thời tháo gỡ các vấn đề về vốn, nguyên liệu, lao động, logistics và năng lượng. Thành phố cũng thúc đẩy kết nối doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp đầu chuỗi, doanh nghiệp FDI để mở rộng đầu ra.
Cách tiếp cận này nối phần đầu tư với khu vực sản xuất, công trình có thể tạo thêm nhu cầu trong ngắn hạn, nhưng để tăng trưởng lan rộng hơn, doanh nghiệp phải có đơn hàng để tăng công suất và đưa sản phẩm ra thị trường.
Bên cạnh đó, 9 tháng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của TP.HCM tăng 13,8%, xuất khẩu tăng 10,6%, doanh thu du lịch tăng 43,4%. Đây là những nguồn cầu mà thành phố tiếp tục tập trung khai thác trong quý cuối thông qua các chương trình kích cầu, xúc tiến thương mại, du lịch và tiêu dùng cuối năm.
Thực tế phần việc của quý 4 không chỉ là làm cho sản xuất tăng lên, mà còn phải tạo đầu ra cho sản phẩm. Khi doanh nghiệp có đơn hàng, vốn và điều kiện sản xuất, năng lực hiện có mới được chuyển thành doanh thu và đóng góp vào tăng trưởng.
Sau 9 tháng, tổng vốn đầu tư toàn xã hội của TP.HCM tăng 10,2%, tín dụng tăng 11,4% so với cuối năm 2025, còn vốn FDI đạt hơn 17,8 tỉ USD. Nguồn lực cho tăng trưởng vì vậy đang hiện hữu, vấn đề của chặng nước rút là đưa nguồn lực vào đúng nơi có thể tạo ra kết quả sớm.
Từ mức tăng 9,06% sau 9 tháng đến mục tiêu từ 10% trở lên, TP.HCM còn một quý với yêu cầu tăng 13,23%. Chặng cuối năm vì thế sẽ quyết định phần lớn bằng việc chuyển những nỗ lực đang được triển khai thành mức tăng trưởng thực tế.
Để khích lệ các địa phương đẩy nhanh giải ngân, ngày 15-10, TP.HCM đã trao 4 công trình trị giá tổng cộng 500 tỉ đồng cho 4 phường có kết quả giải ngân tốt trong quý 3. Công an TP.HCM và 9 phường, xã cũng được tặng bằng khen vì thành tích trong bồi thường, giải phóng mặt bằng và giải ngân vốn.
Mở rộng, nâng cấp quốc lộ 22 là một trong những dự án trọng điểm của TP.HCM phấn đấu khởi công trong quý 4 - Ảnh: CHÂU TUẤN
Tập trung các dự án trọng điểm
Trong quý 4-2026, TP.HCM dự kiến khởi công 9 công trình, dự án hạ tầng trọng điểm gồm nâng cấp đường trục Bắc - Nam; nâng cấp, mở rộng quốc lộ 22; cầu Thủ Thiêm 4; cầu Cần Giờ; cầu Phú Mỹ 2; đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu; nút giao Gò Công và nhánh nối đến đường xa lộ Hà Nội; cải tạo rạch Văn Thánh; cải tạo rạch Ông Bé và rạch Bà Lớn.
‘Đánh thức’ quỹ đất quanh các ga metro ở TP.HCMTP.HCM đang đẩy nhanh quy hoạch TOD quanh các nhà ga metro, đường sắt để khai thác quỹ đất và tạo nguồn lực đầu tư hạ tầng. Luật Phát triển đô thị đã có hiệu lực, mở thêm cơ chế để thành phố chủ động tạo quỹ đất, đấu giá và tái đầu tư.