Bác sĩ ơi: Cảnh báo nguy cơ đột quỵ - Nguy hiểm khôn lường từ bụi mịn
Nguồn ảnh: Thanh Niên
Bụi mịn - một "nhân tố" khó nhìn thấy hay nhận biết nhưng khi hít vào phổi lại gây ra tắc nghẽn cấp và mạn tính. Nguy hiểm hơn, khi vượt qua hàng rào mao mạch vào hệ tuần hoàn, bụi mịn kích hoạt phản ứng viêm và hình thành các cục máu đông, dẫn đến nhồi máu cơ tim, bùng phát nguy cơ đột quỵ đe dọa t...
Chương trình "Bác sĩ ơi!" do Báo Thanh Niên thực hiện với sự tham gia của PGS-TS-BS Nguyễn Như Vinh - Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, sẽ mang đến cho người xem những thông tin y khoa thiết thực, dễ hiểu xoay quanh chủ đề "Cảnh báo nguy cơ đột quỵ - Nguy hiểm khôn lường từ bụi mịn".
Bụi mịn (PM) là các hạt vật chất cực nhỏ lơ lửng trong không khí, nguy hiểm nhất là bụi siêu mịn PM2.5 với kích thước chỉ bằng 1/30 sợi tóc. Trong đời sống, bụi mịn phát thải chủ yếu từ khí thải xe cộ, công trình xây dựng, nhà máy công nghiệp và việc đốt rác, đốt nhiên liệu. Ngay trong nhà, chúng cũng xuất hiện từ khói thuốc, đun nấu hay đốt nhang trầm.
Cảnh báo nguy cơ đột quỵ - Nguy hiểm khôn lường từ bụi mịn
Được mệnh danh là "sát thủ thầm lặng", bụi mịn có kích thước siêu nhỏ nên khi hít vào cơ thể, chúng dễ dàng vượt qua các hàng rào bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp để lắng đọng sâu trong phế nang. Sự tích tụ kéo dài này không chỉ gây tổn thương niêm mạc phổi, làm khởi phát hoặc trầm trọng thêm các đợt tắc nghẽn phổi cấp và mạn tính, mà còn trở thành nguyên nhân dẫn đến chuỗi biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Khi xâm nhập vào mạch máu, các hạt bụi siêu nhỏ kích hoạt chuỗi phản ứng viêm toàn thân và làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch diễn ra nhanh chóng. Nghiêm trọng hơn, sự xuất hiện của bụi mịn trong dòng máu làm tăng độ quánh của máu, kích thích các tiểu cầu co cụm bất thường và hình thành nên các cục máu đông. Đây chính là "ngòi nổ" trực tiếp dẫn đến nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim gây nguy hiểm đến tính mạng.
Bụi mịn, đặc biệt là bụi siêu mịn PM2.5 với kích thước chỉ bằng 1/30 sợi tóc, đang trở thành tác nhân đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Phát thải chủ yếu từ khí thải phương tiện giao thông, công trình xây dựng, nhà máy công nghiệp và các hoạt động đốt nhiên liệu, loại hạt vật chất này dễ dàng len lỏi vào môi trường sống thường nhật. Trong chương trình "Bác sĩ ơi!" do Báo Thanh Niên tổ chức, PGS-TS-BS Nguyễn Như Vinh từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đã đưa ra cảnh báo chuyên sâu về cơ chế tàn phá cơ thể của loại ô nhiễm này.
Do kích thước cực nhỏ, các hạt bụi siêu mịn dễ dàng vượt qua hàng rào bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp để lắng đọng sâu trong phế nang. Sự tích tụ kéo dài này không chỉ phá hủy niêm mạc phổi mà còn khởi phát hoặc làm trầm trọng thêm các đợt tắc nghẽn phổi cấp tính và mạn tính. Tình trạng tổn thương đường thở diễn tiến âm thầm, tạo tiền đề cho hàng loạt biến chứng phức tạp đe dọa tính mạng người bệnh.
Nguy hiểm hơn, bụi mịn khi vượt qua hàng rào mao mạch vào máu sẽ kích hoạt phản ứng viêm toàn thân và phá hủy lớp nội mạc mạch máu. Hiện tượng này thúc đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch, đồng thời làm tăng độ quánh của máu và kích thích tiểu cầu co cụm bất thường. Chuỗi phản ứng bệnh lý trên trực tiếp hình thành các cục máu đông, châm ngòi cho những cơn đột quỵ và nhồi máu cơ tim cấp tính.
