Ca khúc "Người từng trải" do AI tạo ra ở Trung Quốc đã vượt mốc 100 triệu lượt xem trên các nền tảng trong hơn một tuần nhờ ca từ đánh trúng vào những trăn trở, gánh nặng của cuộc sống hiện đại.
Bài hát quy tụ 10 nhân vật mang tính biểu tượng trong lịch sử và truyền thuyết Trung Quốc, từ thi sĩ, chính trị gia cho đến Tôn Ngộ Không. Thay vì ngâm thơ cổ hay giáo huấn người nghe, họ rap về chính những cay đắng lịch sử mà bản thân từng trải qua để mang đến sự đồng cảm, an ủi và động viên cho thế hệ bây giờ.
Bài rap AI hút trăm triệu view vì chạm đúng nỗi đau của thế hệ kiệt sức
Mở đầu của ca khúc "Người từng trải" với phần rap của nhà thơ Đỗ Phủ. Video: YouTube/Zhe Film
Mở đầu ca khúc là đoạn rap của Đỗ Phủ, một trong những thi sĩ vĩ đại nhất thời nhà Đường, về nỗi khổ của người 40 tuổi vẫn phải đi thuê nhà ở kinh thành Trường An và bất lực trước cảnh chủ nhà liên tục tăng giá. Trong bài thơ "Bài ca nhà tranh bị gió thu tốc mái", ông từng viết: "Ước được nhà rộng muôn ngàn gian, che khắp sĩ nghèo đều hớn hở!".
Sau đó, ông bày tỏ: "Bạn cũng đang trải qua điều tương tự đúng không?". Câu hát chạm đúng vào nỗi đau của tệp khán giả hiện đại đang vật lộn với các khoản vay mua nhà và hóa đơn chi tiêu.
Ở đoạn sau của bài hát, đại văn hào thời Tống Tô Thức, người mà sự nghiệp quan trường liên tục trải qua nhiều lần giáng chức và lưu đày, đã cất lời về áp lực vô tận chốn công sở.
Những vần điệu của ông chạm đến "lời nguyền tuổi 35" - ranh giới tuổi tác ngầm tại Trung Quốc nơi người lao động trên 35 tuổi phải đối mặt với định kiến tuyển dụng gay gắt cùng rủi ro mất việc gia tăng. Ông cũng nhắc tới thuật ngữ "tối ưu hóa"- từ ngữ giảm nhẹ phổ biến mà giới doanh nghiệp dùng để chỉ việc cắt giảm nhân sự.
Tôn Ngộ Không cất lời: "Ta từng bị đè suốt 500 năm, sau này trên đầu vẫn siết chặt chiếc vòng kim cô. Còn vòng kim cô của các bạn ngày nay mang tên nợ mua nhà, KPI và ánh nhìn của miệng đời".
Gia Cát Lượng kể lại bi kịch làm việc lao lực rồi qua đời ở tuổi 54, từ đó nhắn nhủ người trẻ hiện đại "đừng cố một mình gánh vác mọi chuyện".
Tào Tháo nhắc đến bài thơ trứ danh từng sáng tác ở tuổi 53 để khích lệ người nghe: "Lão ký phục lịch, chí tại thiên lý/ Liệt sĩ mộ niên, tráng tâm bất dĩ" (Ngựa già nằm bên máng cỏ, chí vẫn ở ngàn dặm/ Bậc hào kiệt dẫu tuổi xế chiều, hùng tâm tráng chí không hề suy chuyển). Khép lại bản rap, Tư Mã Ý nhắc về 40 năm nhẫn nhịn chờ thời trước khi nắm trọn đại quyền cùng lời động viên: "Điều gì phải đến rồi cũng sẽ đến".
Vương Côn Triết tại văn phòng làm việc. Ảnh: Beijing News
Trên Douyin, phần bình luận video đã biến thành một nơi giải tỏa cảm xúc, nơi người dùng giãi bày những thất bại trong sự nghiệp, gánh nặng nợ nần mua nhà, nỗi đau mất đi người thân, cũng như cùng suy ngẫm về ý nghĩa rộng lớn hơn của cuộc sống.
Tác giả ca khúc gây sốt này là Vương Côn Triết, người sáng tạo hình ảnh với hơn 10 năm kinh nghiệm đã chuyển sang sản xuất các sản phẩm nghệ thuật nhờ công nghệ AI từ đầu năm. Vương cho biết việc sản xuất ca khúc này mất 3-4 ngày và tốn vài nghìn nhân dân tệ chi phí đăng ký các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), con số này chỉ bằng một phần nhỏ so với chi phí sản xuất các video âm nhạc truyền thống.
Vương là người trực tiếp định hình tác phẩm, từ chọn thể loại, cấu trúc, nhịp điệu cho đến viết lời thô. Sau đó, anh dùng các công cụ AI để phối khí và thử nghiệm nhiều bản phối khác nhau. Dù AI đang khiến ngành phim ảnh, truyền hình đảo lộn, Vương coi đây là công cụ giúp trao cơ hội bình đẳng cho mọi người chứ không phải mối đe dọa.
Anh gọi đây là quá trình "bình dân hóa công nghệ", giúp mọi nhà sáng tạo đứng chung một vạch xuất phát. Theo Vương, khi ai cũng có thể dễ dàng tạo ra một sản phẩm đạt chuẩn bằng AI, thì gu thẩm mỹ, góc nhìn và sự tinh tế trong cảm xúc của người làm sản phẩm mới là yếu tố quyết định.
"AI có thể sản xuất hàng loạt nội dung, nhưng nó không thể sản xuất hàng loạt sự đồng cảm và kết nối tâm hồn", Vương nói.
Bài rap AI hút trăm triệu view vì chạm đúng nỗi đau của thế hệ kiệt sức
Phần rap của Hạng Vũ, Câu Tiễn, Tôn Ngộ Không, Tào Tháo, Lý Bạch, Gia Cát Lượng, Tư Mã Ý. Video: YouTube/Zhe Film
Theo tác giả, bài hát nhằm nhắc nhở mọi người rằng ai cũng phải trải qua khó khăn. Thông điệp chính của tác phẩm được lặp đi lặp lại qua đoạn điệp khúc: "Bạn không hề đơn độc".
Hồng Hạnh (Theo SCMP, Beijing News)