Khi người biểu tình Pháp xuống đường để phản đối cuộc khủng hoảng nợ công, điều kiện trường học xuống cấp và tình trạng bế tắc chính trị, các nhà bán lẻ trở thành nạn nhân bị cuốn vào làn sóng bất ổn.
Theo Bộ trưởng Thương mại Pháp Serge Papin, hơn 3.000 doanh nghiệp bị cướp phá hoặc phá hoại cuối tuần trước, bao gồm các cửa hàng tại khu Les Halles (Paris) như Hermès, The North Face và Louis Vuitton.
"Ngay cả trên phố Saint-Honoré vào Chủ nhật (18/10), ngay cạnh Bộ Tư pháp, các cửa hàng Dior, Goyard, Saint Laurent đều bị cướp phá. Thật không thể tin nổi", Đại diện Liên đoàn doanh nghiệp thời trang, bình luận.
Một số đối tượng tấn công điểm bán lẻ, hôi của và rao bán lại hàng loạt mỹ phẩm, túi xách ngay trên phố hoặc online. Tổ chức Morningstar DBRS ước tính tổn thất từ mất mát hàng hóa và hư hỏng cửa hàng được bảo hiểm có thể lên tới 1,2 tỷ euro (1,3 tỷ USD), với giả định không xảy ra thêm bạo lực.
Liên đoàn Thương mại và Phân phối Pháp ước tính thiệt hại trực tiếp vài trăm triệu euro. Hôm 20/10, tập đoàn bán lẻ thực phẩm Carrefour đã hạ mạnh triển vọng lợi nhuận năm tài chính 2026, nguyên nhân bởi tổn thất từ bạo loạn. Thông báo khiến cổ phiếu Carrefour mất 15% giá trị, tương đương khoảng 1,7 tỷ euro vốn hóa.
"Khoảng 50 cửa hàng của chúng tôi bị tấn công ngay trong ngày đầu tiên. Nhiều cơ sở bị cướp phá và thiệt hại rất đáng kể", Tổng giám đốc Alexandre Bompard, cho biết. Carrefour ước tính tác động tiêu cực đến lợi nhuận khoảng 80-200 triệu euro. Tính chung cả tuần qua, cổ phiếu nhà bán lẻ này giảm 15,64%.
Một cửa hàng sau khi bị cướp phá trong biểu tình ở Paris hôm 18/10. Ảnh: AP
Hôm 22/10, Sở Cảnh sát Paris khuyến nghị các cơ sở kinh doanh nằm trên tuyến đường đoàn biểu tình đi qua "tăng cường an ninh", bằng cách tăng nhân viên bảo vệ, kiểm tra hệ thống báo động và điều chỉnh giờ mở cửa.
Hermès đã chuẩn bị "kế hoạch tăng cường an ninh" cho 22 cửa hàng còn lại, huy động thêm bảo vệ túc trực. Hôm 17/10, cửa hàng Hermès tại Marseille đã bị cướp sạch và sẽ tiếp tục đóng cửa.
Công ty an ninh tư nhân Union Access Security nhận được nhiều yêu cầu thuê người từ một số chuỗi nhà thuốc và cửa hàng trang sức tại các quận 7, 11 hoặc 20. "Tất cả đều lo ngại bị phá hoại", người đứng đầu công ty cho biết.
Một số còn muốn thuê kèm chó nghiệp vụ nhưng Union Access Security từ chối. "Chúng tôi cung cấp nhân viên theo mô hình 'hòa giải viên', nghĩa là không mang vũ khí hay trang bị hỗ trợ. Mục đích là sự hiện diện của họ không kích động đám đông hoặc khiến những kẻ cướp phá đối đầu. Họ có vai trò răn đe và ưu tiên đối thoại", đại diện công ty, giải thích.
Giá thuê không dưới 20 euro mỗi giờ vào cuối tuần và ít nhất hai người để bảo vệ lẫn nhau. Vì thế, không phải cửa hàng nào cũng trả nổi. Bà Solenn Amiel, chủ tiệm tóc tại quận 11, kiêm Chủ tịch Hiệp hội các chủ cửa hàng Village Popincourt, nói không đủ khả năng vì chi phí còn cao hơn doanh thu một ngày.
Bà cũng không thể dừng kinh doanh, nhất là thời điểm đông khách cuối tuần, vì sẽ thiếu tiền trả lương nhân viên. "Tôi định nhờ vài người hàng xóm vóc dáng lực lưỡng ghé qua tiệm. Nếu không, tôi chẳng còn cách nào khác ngoài việc treo tấm biển ghi: 'Xin hãy thương chúng tôi'", bà nói.
Trên đại lộ Daumesnil, quận 12, ông Attik Jawid quyết định đóng cửa cuối tuần này. Ông là chủ cửa hàng điện thoại nhỏ, thuộc nhóm cơ sở thường xuyên bị nhắm đến nhất trong đợt cướp phá. Nhiều chủ cửa hàng khác cũng có hoàn cảnh tương tự. Họ vừa gặp khó về tài chính, vừa thuộc nhóm dễ bị tổn thương nhất.
Quản lý quán bar Le Campus trên đại lộ Saint-Mandé nói sẽ dựng rào chắn hoặc tiếp tục mở cửa, tùy tình hình đông khách đến đâu. "Có thể tôi còn phải huy động mấy người anh em họ đến bảo vệ giúp", người này cho biết.
Cách đó vài mét, nhân viên siêu thị Carrefour giải thích công ty mẹ "chi trả chi phí lắp đặt rào chắn" trước các cửa hàng nhượng quyền, nhưng không thanh toán tiền thuê nhân viên bảo vệ.
Vào 23/10, Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez cho biết 70.000 cảnh sát, với sự hỗ trợ của các đơn vị chuyên trách, sẽ được triển khai nhằm ngăn chặn nguy cơ tái diễn bạo lực cuối tuần này.
Đến 24/10, nhiều cửa hàng xa xỉ tại Pháp đã dùng ván che kín những mặt tiền vốn được trang trí lộng lẫy. Nhân viên một cửa hàng Rolex và cửa hàng De Beers gần quảng trường Vendôme ở Paris sẽ tiếp tục đóng cửa. Trong khi, quản lý cửa hàng đồng hồ IWC cho biết sẽ quyết định tùy theo quy mô biểu tình.
Trên đại lộ Champs-Élysées, Adidas và Boss đóng cửa. Các cửa hàng thuộc Swatch Group rút ngắn thời gian kinh doanh. Một cửa hàng Lacoste được bọc bằng khung chắn kim loại sau khi thiệt hại "rất nghiêm trọng" tuần trước.
Trong lúc này, chính quyền tìm cách ngăn chặn tiêu thụ hàng hóa từ hôi của. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuần này cảnh báo những kẻ trộm cắp sẽ bị bắt giữ. Hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có sẽ bị phạt tới 5 năm tù và 375.000 euro. "Những kẻ cướp phá sẽ phải bồi thường", ông tuyên bố.
Bộ trưởng Thương mại Serge Papin và Bộ trưởng phụ trách lĩnh vực số Anne Le Hénanff đã triệu tập đại diện Vinted, Amazon, eBay, Meta và TikTok họp trực tuyến, yêu cầu gỡ bỏ các tin rao bán đáng ngờ.
Vinted - sở hữu nền tảng mua bán đồ cũ lớn nhất châu Âu Leboncoin, cho biết đang tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng, đồng thời liên tục điều chỉnh quy trình phát hiện, ngăn chặn những rủi ro, hành vi có chủ đích xấu phát sinh.
Phiên An (theo Reuters, Le Monde, Fortune)