Nhắc đến làng Đại An Khê (xã Hải Lăng, Quảng Trị), nhiều người thường nghĩ ngay đến món bánh tét mặt trăng nổi tiếng theo chân thực khách đến nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Thế nhưng, ít ai biết rằng, ở ngôi làng này còn có một món ăn truyền thống khá đặc biệt, không phải ngày nào cũng có mà chỉ thường xuất hiện trong những dịp giỗ chạp, kỵ lễ của các gia đình.
Đó là món bánh đúc nấu từ những hạt gạo nguyên, kết hợp với thịt heo và mỡ heo. Vẫn là món bánh đúc dân dã, quen thuộc ở nhiều vùng miền, nhưng cách chế biến của người Đại An Khê lại mang một nét riêng.
Bà Lê Thị Tuyết thức dậy từ sáng sớm để sơ chế nguyên liệu cho món bánh đúc thịt vịt
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Các nguyên liệu để nấu món bánh đúc, trong đó thịt vịt được tách xương và băm nhỏ
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Theo bà Lê Thị Tuyết (63 tuổi, quê làng Đại An Khê, hiện sống tại phường Quảng Trị), bánh đúc vốn là món ăn không xa lạ, nhưng ở quê bà, người dân thường chỉ nấu vào những dịp đặc biệt trong gia đình. Điều làm nên sự khác biệt nằm ngay từ cách chọn và chế biến nguyên liệu.
"Chúng tôi cũng nấu với một cách rất khác khi không dùng bột gạo xay nhuyễn mà để nguyên hạt gạo hầm lên như nấu cháo cho đến khi hạt gạo chín, nở bung. Ở làng tôi thường nấu món này với thịt heo để mang lại hương vị bùi, béo và đậm đà hơn", bà Tuyết chia sẻ.
Thời điểm dịch Covid-19 khiến cuộc sống người dân có nhiều xáo trộn, bà Tuyết bắt đầu nấu món bánh này để bán, phục vụ nhu cầu của mọi người. Cũng từ đó, món bánh đúc truyền thống được bà "biến tấu" theo một cách riêng, tạo nên phiên bản bánh đúc thịt vịt khá lạ như hiện nay.
Các nguyên liệu được cho vào nồi sau khi gạo đã nhừ, nở bung và sánh đặc
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Bà Tuyết sáng tạo món bánh đúc thịt vịt và được nhiều thực khách ưa chuộng
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Bánh được đổ ra khay và ép mỏng
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Thay vì sử dụng thịt heo như cách nấu truyền thống ở quê nhà, bà Tuyết chọn thịt vịt làm nguyên liệu chính cho phần nhân, kết hợp cùng đậu phộng, nấm mèo, mè và một số nguyên liệu khác.
“Bánh đúc này phải có độ béo từ mỡ thì mới đúng vị. Thay vì dùng thịt heo, tôi chọn thịt vịt vì loại thịt này cũng tiết ra khá nhiều mỡ trong quá trình chế biến, giúp món bánh có vị béo, thơm đặc trưng”, bà Tuyết chia sẻ.
Để có được một mẻ bánh đúc thịt vịt, người nấu phải dành khá nhiều thời gian cho khâu sơ chế và chế biến. Vịt sau khi luộc chín được lọc bỏ xương, lấy phần thịt đem băm nhỏ. Nấm mèo, đậu phộng cùng các nguyên liệu khác cũng được sơ chế, thái nhỏ để chuẩn bị cho công đoạn chế biến.
Sau khi để nguội, bánh được cắt thành từng khối vừa miệng
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Nguyên liệu quan trọng nhất vẫn là gạo. Gạo được vo sạch, cho vào nồi hầm trong thời gian dài, đến khi từng hạt gạo chín mềm, nở bung và quyện lại thành hỗn hợp sánh đặc. Lúc này, phần thịt vịt cùng các nguyên liệu đã chuẩn bị được cho vào, trộn đều để hòa quyện hương vị.
Khi hỗn hợp đạt độ sánh cần thiết, bánh được đổ ra khay, chờ nguội và đông lại. Do không sử dụng bột gạo xay nhuyễn nên khi còn nóng, bánh khá mềm và dễ vỡ. Chỉ khi nguội hẳn, bánh mới kết thành từng khối chắc chắn, có thể cắt thành miếng vừa ăn.
Bánh đúc thịt vịt thường được ăn kèm rau sống và nước lèo. Vị béo thơm của thịt vịt, độ bùi của đậu phộng, chút giòn sần sật của nấm mèo hòa quyện với phần bánh dẻo mềm từ hạt gạo nguyên... tạo nên hương vị vừa lạ miệng, vừa giữ được nét mộc mạc của món ăn quê nhà.
Bà Tuyết bán món bánh đúc thịt vịt phục vụ thực khách bữa sáng
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Bánh được ăn kèm với rau sống và nước lèo
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Cách đây khoảng 3 tháng, bà Tuyết quyết định mở một quán ăn nhỏ ngay tại nhà, phục vụ bữa sáng với món bánh đúc thịt vịt. Từ món ăn vốn chỉ quen thuộc trong những dịp đặc biệt của gia đình, nay bánh đúc thịt vịt đã trở thành món ăn sáng khá phổ biến.
Anh Ngô Văn Hoàng (42 tuổi, ở phường Đông Hà, tỉnh Quảng Trị) biết đến món bánh đúc thịt vịt từ lâu, nhưng đến nay mới có dịp ghé phường Quảng Trị để thưởng thức. “Hôm nay cuối tuần nên vợ chồng tôi quyết định vào đây ăn thử. Món bánh có hương vị khá độc đáo, thịt vịt thơm, béo nhưng vẫn giữ được cái chất dân dã của bánh đúc mà tôi từng ăn ở nhiều nơi khác”, anh Hoàng chia sẻ.