Báo Telegraph của Anh ngày 16/10 dẫn lời 4 nguồn tin am hiểu tình hình cho biết tỷ phú Elon Musk đã tiếp cận Tổng thống Donald Trump nhằm đề xuất áp đặt giới hạn tốc độ đối với các bộ thu phát Starlink ở Ukraine, gây ảnh hưởng tới hoạt động phòng thủ bằng phương tiện bay không người lái (drone) của nước này.
Một nguồn tin nói rằng ông Trump đã "nhất trí" với gợi ý của Musk, mở đường cho Lầu Năm Góc áp đặt hạn chế với Starshield, hệ thống liên lạc bảo mật cao dành cho quân sự dựa trên nền tảng Starlink.
Elon Musk (trái) và Tổng thống Trump tại Nhà Trắng tháng 5/2025. Ảnh: AP
Tỷ phú Elon Musk hôm 14/10 phủ nhận liên quan đến tình trạng Starshield bị áp hạn chế ở Ukraine. Ông viết trên mạng xã hội rằng mọi giới hạn về tốc độ hoặc mức độ sử dụng dịch vụ này đều do quân đội và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định.
Một nguồn tin cấp cao nói với Telegraph rằng Elon Musk đưa ra tuyên bố sau khi đòn tập kích của Nga khiến thủ đô Kiev trải qua đêm hỗn loạn vì mất điện, khiến ông chủ SpaceX lo ngại khả năng người dùng châu Âu phản ứng tiêu cực. "Ông ấy viết trên mạng xã hội rằng mình vô tội và chính phủ Mỹ là bên làm điều đó. Sự thật là cả hai bên đều liên quan", nguồn tin cho hay.
Một quan chức châu Âu cấp cao và hai nguồn tin Ukraine cũng xác nhận các thông tin trên, theo Telegraph.
Nhà Trắng và Elon Musk chưa bình luận về thông tin.
Giới chức Ukraine cho biết một số thiết bị đầu cuối Starlink và Starshield ngừng hoạt động nếu di chuyển quá tốc độ 160 km/h kể từ đêm 13/10, gây gián đoạn tác chiến của quân đội và buộc nhiều đơn vị đình chỉ nhiệm vụ.
Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 16/10 mô tả tình trạng này là "rất khó chịu và nguy hiểm". Ông nhấn mạnh giới hạn tốc độ với Starlink và Starshield đồng nghĩa lực lượng Ukraine "không thể bắn hạ số lượng nhất định" máy bay không người lái (UAV) đối phương.
"Bộ Quốc phòng Ukraine đã liên hệ và các đối tác của chúng tôi cho biết Nhà Trắng phát đi tín hiệu rằng họ sẽ trả lại những năng lực đó. Giới hạn về tốc độ đã quay trở lại mức trước đây chưa? Chưa. Nhưng nó có đang quay trở lại không? Có", ông nói.
Ăng-ten của thiết bị đầu cuối Starlink tại Izyum, Kharkov tháng 9/2022. Ảnh: AFP
Tổng thống Trump cùng ngày nói không rõ ai ra lệnh hạn chế Starshield ở Ukraine, khẳng định dịch vụ "vẫn như trước". "Tôi không biết có ai ra lệnh đó hay không, nhưng chắc chắn không phải tôi. Tôi cũng không nghĩ ông ấy làm vậy", ông cho biết khi đề cập Elon Musk.
Đây không phải lần đầu tiên Elon Musk bị cáo buộc áp đặt hạn chế với hệ thống liên quan Starlink ở Ukraine. Năm 2023, tỷ phú Mỹ xác nhận đã bác bỏ đề nghị cho phép Ukraine dùng hệ thống này trong các cuộc tập kích bằng UAV nhằm vào bán đảo Crimea, với lý do không muốn liên quan đến "hành động gây chiến lớn".
Kiev hồi đầu năm ca ngợi Elon Musk vì áp hạn chế với thiết bị Starlink được Moskva sử dụng, sau khi hàng loạt UAV Nga trang bị đầu thu phát Starlink tập kích mục tiêu nằm sâu trong hậu phương Ukraine.
Phạm Giang (Theo Telegraph, AFP, Reuters)