Báo Dân trí tổ chức tọa đàm về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030

Xây dựng nông thôn mới là một nội dung gắn trực tiếp với đời sống người dân ở khu vực nông thôn, từ hạ tầng, sản xuất, việc làm, thu nhập đến môi trường sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

Nhìn lại giai đoạn 2021-2025, Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới đã đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành các tiêu chí, mà quan trọng hơn là làm thế nào để các mục tiêu của chương trình thực sự chuyển hóa thành những thay đổi cụ thể trong đời sống người dân; từ phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập, chất lượng hạ tầng, môi trường đến tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và chuyển đổi số.

Đặc biệt, Quốc hội đã hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia thành Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. Cách tiếp cận mới đặt ra yêu cầu phối hợp nguồn lực và tổ chức thực hiện đồng bộ hơn, đồng thời hướng tới phát triển nông thôn hiện đại, giàu đẹp, bản sắc và bền vững.

Vậy giai đoạn 2026-2030 cần ưu tiên những nhiệm vụ nào? Nguồn lực sẽ được phân bổ và tổ chức thực hiện ra sao? Làm thế nào để phát huy kinh nghiệm từ thực tiễn, khắc phục những hạn chế của giai đoạn trước và bảo đảm chính sách đến được với người dân một cách thực chất?

Đó là những nội dung sẽ được trao đổi trong tọa đàm do báo Dân trí tổ chức với chủ đề “Xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030: Từ kinh nghiệm thực tiễn đến nhiệm vụ trọng tâm”.

Chương trình nhằm thông tin, truyền thông về những kết quả, kinh nghiệm trong xây dựng nông thôn mới; trao đổi về cơ chế, chính sách và cách thức tổ chức thực hiện trong giai đoạn mới.

Tham dự tọa đàm có bà Tô Thuý Nga, Trưởng phòng Nông thôn mới (Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia) và ông Nguyễn Ngọc Luân, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn Chính sách nông nghiệp (thuộc Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường).

Trao đổi với phóng viên Dân trí trước thềm diễn ra tọa đàm, bà Tô Thúy Nga, Trưởng phòng Nông thôn mới, cho biết, cuối tháng 8, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. Đây là chương trình được tích hợp từ các chương trình mục tiêu quốc gia trước đây.

Tiếp đó, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện chương trình.

Theo bà Nga, việc triển khai chương trình giai đoạn 2026-2030 có nhiều yếu tố mới, đặc biệt trong bối cảnh các chương trình mục tiêu quốc gia được tích hợp thành một chương trình thống nhất.

"Khi tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia, yêu cầu phối hợp giữa các bộ, ngành cũng phải chặt chẽ hơn. Xây dựng nông thôn mới trong bối cảnh này có nhiều thuận lợi", Trưởng phòng Nông thôn mới chia sẻ.

Bà nêu việc có thể sử dụng nguồn lực của cả chương trình để phục vụ các mục tiêu xây dựng nông thôn mới. Trước đây, xây dựng nông thôn mới chủ yếu sử dụng nguồn lực của chương trình nông thôn mới và các nguồn vốn lồng ghép khác để triển khai.

Còn hiện nay, ngoài nguồn lực của chương trình nông thôn mới trước đây, các địa phương có thêm nguồn lực từ giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong bối cảnh tích hợp thêm các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục, nguồn lực từ những chương trình này cũng có thể phục vụ các mục tiêu xây dựng nông thôn mới.

Như vậy, trong giai đoạn 2026-2030, với việc tích hợp các chương trình, nguồn lực sẽ thuận lợi hơn cho các địa phương. Đặc biệt, cơ chế của chương trình mới giao quyền chủ động khá lớn cho địa phương.

Theo bà Nga, tỉnh phân bổ kinh phí cho các xã; các xã được chủ động sử dụng nguồn kinh phí đó, thậm chí có thể điều chỉnh trong quá trình thực hiện. Đây là điểm chủ động hơn rất nhiều so với giai đoạn trước.