Bỏ qua điều hướng

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Nhà Long Hiệp ở xã Mỹ Yên (Tây Ninh) là nơi ghi dấu sự kiện thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn. Ngôi nhà mang kiến trúc truyền thống, được phục nguyên và xếp hạng Di tích quốc gia năm 2025.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 1

Nhà Long Hiệp nằm sâu trong khu dân cư ở xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh, được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống 3 gian, 2 chái. Căn nhà ghi dấu sự ra đời của Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn vào tháng 11/1930.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 2

Trước đây, ngôi nhà do ông Nguyễn Văn Triều (Cai tổng Chèo) xây dựng vào giữa thế kỷ XIX. Sau khi ông Triều qua đời, ông Nguyễn Tấn Tảo (Xã Tảo) thừa kế ngôi nhà. Nhà Long Hiệp là kiểu nhà tiêu biểu cho kiến trúc nhà dân dụng của tầng lớp khá giả ở nông thôn tỉnh Chợ Lớn lúc bấy giờ.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 3

Tháng 11/1930, căn nhà của ông Tảo được Xứ ủy Nam Kỳ chọn làm địa điểm tổ chức hội nghị thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn. Ông Ung Văn Khiêm thay mặt Xứ ủy chủ trì hội nghị. Tại đây, 5 người được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Chợ Lớn, ông Lê Quang Sung làm Bí thư.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 4

Năm 2021, địa phương đầu tư kinh phí phục nguyên Nhà Long Hiệp theo kết cấu, kiến trúc và diện tích của ngôi nhà xưa. Nội thất, các chi tiết trang trí được phục dựng tương đồng với nguyên bản. Công trình hoàn thành năm 2022.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 5
Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 6

Bộ liễn và các khung gỗ trong nhà được chạm khắc tinh xảo với nhiều hoa văn cầu kỳ. Ngôi nhà vừa được trùng tu nên kết cấu còn mới, vững chắc.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 7

Chiếc đèn dầu treo tường là một trong những vật dụng cổ được lưu giữ nguyên bản trong Nhà Long Hiệp. Sau khi trùng tu, những đồ vật này góp phần giữ lại nét sinh hoạt xưa của ngôi nhà.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 8

Căn nhà được lát bằng gạch tàu lục giác nung từ đất sét theo phương pháp truyền thống. Loại vật liệu này từng được sử dụng phổ biến để lát nền các công trình kiến trúc truyền thống, nhà điền chủ, dinh thự từ hàng chục đến hàng trăm năm trước.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 9

Mái Nhà Long Hiệp được lợp bằng ngói âm dương, loại ngói truyền thống làm từ đất sét nung, gồm viên âm và viên dương xếp đan xen. Kiểu ngói này tạo nên nét đặc trưng cho kiến trúc nhà truyền thống, từng được sử dụng phổ biến trong các công trình xưa.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 10

Ngày 15/5/2025, địa điểm thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn (tháng 11/1930) - Nhà Long Hiệp, nay thuộc xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích quốc gia.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 11

Việc thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn được xem là một trong những sự kiện quan trọng, góp phần thống nhất tổ chức Đảng từ tỉnh đến cơ sở, thúc đẩy phong trào cách mạng ở tỉnh Chợ Lớn và Nam Kỳ phát triển, tiến tới thắng lợi trong công cuộc giải phóng dân tộc.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 12

Tấm bia ghi lại lịch sử hình thành ngôi nhà và quá trình thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn được đặt trước sân khu di tích. Nhà Long Hiệp trở thành một trong những công trình lịch sử - văn hóa trọng điểm của tỉnh, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng và phục vụ nhu cầu tham quan, du lịch.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 13

Con đường bê tông dài khoảng 200m dẫn vào di tích lịch sử Nhà Long Hiệp - nơi thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn.

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh - 14

Vị trí di tích Nhà Long Hiệp - nơi thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn, tại xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh (Đồ họa: An Huy).

Nhà Long Hiệp tại xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh là công trình kiến trúc truyền thống 3 gian 2 chái, từng là nơi diễn ra sự kiện thành lập Tỉnh ủy đầu tiên của tỉnh Chợ Lớn vào tháng 11/1930. Ngôi nhà do ông Nguyễn Văn Triều xây dựng vào giữa thế kỷ XIX, sau đó được ông Nguyễn Tấn Tảo thừa kế và trở thành biểu tượng cho nhà ở dân dụng của tầng lớp khá giả ở nông thôn thời bấy giờ. Tại hội nghị lịch sử do ông Ung Văn Khiêm thay mặt Xứ ủy Nam Kỳ chủ trì, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Chợ Lớn gồm 5 thành viên đã được bầu ra, với ông Lê Quang Sung đảm nhiệm vị trí Bí thư Tỉnh ủy. Nhằm bảo tồn giá trị lịch sử, địa phương đã đầu tư phục nguyên di tích vào năm 2021 và hoàn thành năm 2022 dựa trên đúng kết cấu, diện tích cùng hoa văn chạm khắc nguyên bản. Công trình nổi bật với nền lát gạch tàu lục giác nung đất sét truyền thống, mái lợp ngói âm dương đặc trưng và khung gỗ chạm khắc tinh xảo. Nhiều vật dụng cổ như đèn dầu treo tường và bộ liễn gỗ vẫn được lưu giữ trọn vẹn, góp phần tái hiện sinh động không gian sinh hoạt của một thời kỳ đã qua. Ngày 15/5/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức xếp hạng di tích Nhà Long Hiệp là Di tích quốc gia. Sự kiện thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn năm 1930 đóng vai trò then chốt trong việc thống nhất hệ thống tổ chức Đảng, tạo động lực thúc đẩy phong trào cách mạng tại Nam Kỳ phát triển. Ngày nay, cùng với tấm bia lịch sử được đặt trước sân và lối vào bê tông hóa sạch đẹp, di tích trở thành địa điểm trọng điểm trong công tác giáo dục truyền thống và phát triển du lịch lịch sử - văn hóa của địa phương.