Kể từ thập niên 1990, hầu hết các ca nhiễm bệnh dịch hạch ở người được ghi nhận tại châu Phi, đặc biệt là ở CHDC Congo và Madagascar, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Ngoài ra, trung bình mỗi năm có khoảng 7 người mắc bệnh dịch hạch được ghi nhận ở Mỹ, chủ yếu tập trung ở các vùng nông thôn thuộc miền tây nước này, theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ.
Hôm 2.10, trang tin People of Baikal ở Nga đưa tin một phụ nữ 28 tuổi làm việc tại Viện Nghiên cứu chống dịch hạch Irkutsk tại thành phố Shelekhov thuộc vùng Siberia đã tử vong vì căn bệnh này. Giới chức Nga đã hạ thấp mức độ nghiêm trọng của các thông tin này, khẳng định người phụ nữ tử vong do viêm phổi và nhấn mạnh rằng không có nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Một nhân viên an ninh đeo khẩu trang ngày 7.10 nhìn ra từ cửa bệnh viện truyền nhiễm tại thị trấn Shelekhov, nơi một nhân viên của Viện Nghiên cứu chống dịch hạch Irkutsk đã qua đời
Ảnh: AFP
"Mọi người thường nghĩ rằng bệnh dịch hạch đã biến mất, và đó là chuyện của 500 năm trước. Thực tế không phải thế. Bệnh này vẫn tồn tại. Nếu không loại bỏ được các loài động vật hoang dã, điều tất nhiên là không thể, thì chúng ta cũng không thể loại bỏ được loại vi khuẩn này", tiến sĩ Simon Clarke, giáo sư về vi sinh học tế bào thuộc Đại học Reading (Anh), khẳng định.
Dịch hạch có thể tấn công hạch bạch huyết và phổi
Người dân tại Siberia đã tử vong vì bệnh dịch hạch từ ít nhất 5.500 năm trước. Bằng chứng sớm nhất về một dạng của căn bệnh này được tìm thấy trong mẫu răng của những người săn bắt, hái lượm thời cổ đại sống ở phía bắc hồ Baikal thuộc vùng này.
Nga cảnh báo thông tin 'sai lệch' về dịch hạch, ông Trump nói 'không phải vũ khí sinh học'
Bệnh dịch hạch thể phổi và thể hạch (loại phổ biến hơn và còn được gọi là cái chết đen) đều do cùng một loại vi khuẩn gây ra. Đó là Yersinia pestis. Loại vi khuẩn này lây lan tự nhiên giữa các loài gặm nhấm như dúi đồng cỏ và chuột. Bọ chét, loài côn trùng nhảy từ động vật nhiễm bệnh sang cắn người, có thể làm lây truyền bệnh dịch hạch.
Bệnh dịch hạch thể hạch là dạng nhiễm bệnh phổ biến nhất. Bệnh gây sưng đau các hạch bạch huyết, thường ở vùng bẹn, nách và cổ. Những triệu chứng khác bao gồm sốt cao đột ngột kèm ớn lạnh, đau đầu, cũng như đau bụng, đau chân và tay, theo hệ thống y tế hàn lâm phi lợi nhuận Cleveland Clinic (Mỹ).
Có hai thể bệnh khác của dịch hạch: thể phổi (có thể lây qua đường hô hấp khi hít phải vi khuẩn gây bệnh tại phổi) và thể nhiễm khuẩn huyết (nhiễm trùng trong máu). Cả hai thể này đều có thể gây tử vong nếu không được điều trị sớm, theo WHO.
Nếu không được điều trị, thể hạch thường sẽ tiến triển thành hai thể bệnh còn lại.
Dịch hạch có thể lây lan qua bọ chét hoặc dịch cơ thể
Ngoài việc bị bọ chét nhiễm bệnh cắn, con người còn có thể mắc bệnh khi tiếp xúc với dịch cơ thể của vật chủ nhiễm bệnh. Do đó, các chuyên gia y tế khuyến cáo cần đặc biệt cẩn trọng khi xử lý động vật chết hoặc bị bệnh.
Dịch hạch cũng có thể lây lan qua các giọt bắn trong đường hô hấp từ người mắc thể phổi.
"Khi ho, bạn có thể lây bệnh cho người khác, nhưng mầm bệnh không phát tán đi quá xa. Theo đó, tiếp xúc trực tiếp mặt đối mặt với người bệnh thì mới có nguy cơ lây nhiễm bệnh dịch hạch thể phổi", bác sĩ Glenn Wortmann từ Trung tâm Bệnh viện MedStar Washington cho hay.
Đó là lý do "khả năng dịch bệnh lây lan rộng ở Nga rồi lan sang Mỹ là điều sẽ không xảy ra", theo ông Wortmann.
Có thể điều trị dịch hạch bằng thuốc kháng sinh
Dịch hạch chưa bao giờ bị xóa sổ hoàn toàn, nhưng chúng ta đã cải thiện đáng kể khả năng ngăn chặn sự lây lan cũng như điều trị bệnh này ở người.
Nếu được điều trị sớm bằng thuốc kháng sinh, bệnh dịch hạch có thể chữa khỏi. Điều quan trọng là phải đến gặp bác sĩ kịp thời, nếu không, bệnh có thể dẫn đến tử vong.
Hiện đã có vắc xin phòng bệnh dịch hạch, nhưng WHO khuyến nghị chỉ sử dụng cho những người có nguy cơ lây nhiễm cao, chẳng hạn như nhân viên phòng thí nghiệm và nhân viên y tế. Chưa có bằng chứng thuyết phục cho thấy vắc xin có hiệu quả đối với bệnh dịch hạch thể phổi.