Chiều 30/10, đại diện VKSND Hà Nội dành nhiều thời gian thẩm vấn Phó Đức Nam (tức Mr Pips) để làm rõ hơn về tổ tư vấn bí mật quy tụ những người am hiểu pháp luật, có quan hệ để có thể giúp Nam xử lý các sự cố.
Quá trình xét hỏi công khai tại tòa cũng làm rõ chiêu trò của sàn chứng khoán giả do Nam điều hành. Nam từ sinh viên giỏi công nghệ, vào đời từ công việc phiên dịch rồi làm quản lý cho một người Thổ Nhĩ Kỳ tại sàn chứng khoán GKFX ở TP HCM.
Năm 2018, Nam sang Thổ Nhĩ Kỳ học nghề từ người tên Isik Uran, về nước lập hàng loạt sàn chứng khoán có tên giống với sàn giao dịch chứng khoán quốc tế. Nhà đầu tư thực chất là "đánh" với chủ sàn nên khi thua thì nhóm của Nam sẽ hưởng hết số tiền đó.
Các nhóm đặt ở Việt Nam nhưng bộ phận quan trọng nhất như IT, vận hành trang, kế toán tài vụ đều ở Thổ Nhĩ Kỳ và do Uran trực tiếp quản lý.
Lập quy tắc để răn đe nhân viên, đối phó khách hàng
Theo lời khai tại phiên tòa, Nam cùng hai trợ thủ đắc lực là Mr Hunter Lê Khắc Ngọ và Bùi Trung Đức không được hưởng toàn bộ tiền lừa đảo. Bộ ba chỉ được Uran trả từ 3 đến 5% tiền lãi sau khi đã trừ các chi phí vận hành. Hệ thống của Nam không có các giao dịch chứng khoán, ngoại hối như quảng cáo. Tất cả đều là lừa đảo.
Nam khai, lúc đầu "không nghĩ gì về việc cần có tổ tư vấn" mà chỉ nhờ cán bộ công an Nguyễn Thanh Phong (anh trai của người yêu) xem có thể giúp "hợp thức hóa" sàn forex ở Việt Nam hay không.
Toàn cảnh phiên tòa. Ảnh: Hoàng Giang
Thông qua Phong, Nam gặp gỡ rồi kết nối với Phạm Trường Sơn khi đó là phó phòng của một đơn vị thuộc Bộ Công an và luật sư Nguyễn Bá Sơn.
Trong buổi gặp gỡ đầu tiên của bốn người vào cuối năm 2020, Nam kể một loạt lỗ hổng của hệ thống, như sàn forex chưa được cấp phép tại Việt Nam, thường xuyên bị lộ lọt thông tin ra ngoài, bị khiếu kiện do khách hàng thua lỗ.
"Ba vấn đề lớn bị cáo muốn nhờ là có mở được sàn forex ở Việt Nam hay không, làm sao để thoái thác trách nhiệm khi bị khách hàng khiếu kiện và cách xử lý khi nhân viên bị công an triệu tập", Nam khai khi trả lời câu hỏi của đại diện VKS vào chiều 30/10.
Ý tưởng về bộ phận pháp chế hoặc quản trị rủi ro ra đời, nhưng quyền quyết định không nằm ở phía Nam. Sau khi xin ý kiến, Uran đồng ý cho lập "tổ tư vấn" với sự tham gia của Trường Sơn, Bá Sơn và Phong. Đây là một bộ phận trong hệ thống ở Việt Nam.
Nam trả cho tổ tư vấn 350 triệu đồng một tháng và sẽ trả thêm sau mỗi vụ tư vấn thành công. Việc trao đổi thực hiện qua nhóm chat ở Telegram, đặt tên "đầu tư rượu vang", theo cáo trạng.
Nhưng trước tòa, Nam khai lập nhóm này chỉ để "nói chuyện ăn chơi, rủ nhau đi uống rượu". "Năm 2021, bị cáo lại ra Hà Nội gặp tổ tư vấn kể về việc nhân viên thường xuyên bị khiếu kiện. Bị cáo cũng hỏi hai công an, luật sư là nhân viên như thế thì mình có bị cho là vi phạm không và cần làm gì để răn đe đừng làm gì khiến bị hại bức xúc", Nam khai.
Cả nhóm chốt cần xây dựng quy tắc ứng xử bằng văn bản để hàng nghìn nhân viên cấp dưới áp dụng. Trong đó quy định những điều cấm với nhân viên khi tư vấn và hình thức xử lý nội bộ với người vi phạm. "Công của anh Phong ở việc này là giới thiệu cho bị cáo được một người để soạn thảo quy tắc", Nam khai.
Nhóm này cũng đặt ra nguyên tắc là cuộc gọi đầu tiên và cuộc gọi tư vấn cho khách hàng đặt lệnh phải ghi âm lại. Làm như vậy để lúc khách hàng khiếu kiện do thua lỗ sẽ đưa ra cho họ nghe lại.
Theo Nam, Trường Sơn và Phong chịu trách nhiệm tìm hiểu vụ việc để tư vấn "có nên bảo nhân viên đến cơ quan công an làm việc hay không". Nếu nhân viên của Nam bị bắt giữ, Bá Sơn sẽ là luật sư đứng ra bào chữa.
Không giúp được gì vẫn đưa tiền vì muốn giữ quan hệ
"Thế nhóm này giúp được gì cho bị cáo?", VKS truy vấn. Nam đáp có, lần nhân viên bị Công an thành phố Cần Thơ bắt giữ và lần Bùi Trung Đức bị bắt đều nhờ Trường Sơn hỏi giúp. Nhưng sau đó, Trường Sơn báo lại không hỏi được gì.
Trước câu hỏi "không được việc mà vẫn trả tiền", Nam khai vì "muốn giữ quan hệ".
Cáo trạng xác định, tổ tư vấn này được trả công tổng cộng 6,4 tỷ đồng trong 2 năm. Riêng Phong được Nam đưa tiền mua ôtô Volvo XC90 trị giá 4 tỷ đồng và cho vay tiền mua nhà.
Bị cáo buộc đồng phạm lừa đảo, ba bị cáo Phong, Trường Sơn, Bá Sơn đều khai không thể ngờ Nam điều hành cả một "đế chế làm ăn phi pháp".
Khai trước tòa, Nam đồng tình với điều này, nói: "Không ai tự thừa nhận rằng mình đi lừa đảo với công an để rồi lại nhờ họ giúp đỡ cả".
Về việc cho tiền Phong, bị cáo Nam giải thích đã mua nhiều xe sang nên tặng anh trai của người yêu một chiếc cũng là bình thường, đặc biệt lúc thấy "hứng lên".
Bị cáo Lê Khắc Ngọ (hàng dưới, Phó Đức Nam (hàng trên cùng) và đồng phạm bị dẫn giải rời tòa. Ảnh: Hoàng Giang
'Nghe bị hại chia sẻ mới thấy Nam thực sự rất quá đáng'
Trong vụ án này, Phong bị cáo buộc Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Rửa tiền, còn Bá Sơn và Trường Sơn về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Trả lời VKS, Trường Sơn trăn trở về "sự ngây thơ" của mình khi quá tin tưởng Nam - người em từng hết lòng yêu mến, thân cận. Sơn kể là bạn thân của Phong, và em gái Phong đang yêu Nam nên dẫn anh ta đến gặp các anh. Khi đó, Sơn chỉ biết Nam "đang kinh doanh chứng khoán", trông "hiền lành chân chất, rất thông minh, khôn ngoan và khiêm tốn".
"Nam lúc ấy khác hẳn hình ảnh Mr Pips trên mạng và sau này", Trường Sơn khai tại phiên tòa.
Nam nêu nguyện vọng duy nhất là tìm hiểu chính sách của Việt Nam với thị trường ngoại hối forex để được phép hoạt động. "Văn phòng Thổ Nhĩ Kỳ đã được cấp phép và cử em làm văn phòng đại diện ở đây", Trường Sơn thuật lại lời Nam.
Theo lời khai, cả tổ tư vấn khi đó đều tin tưởng đây là mô hình đầu tư chính đáng sẽ được nhiều người tham dự, nên giúp Nam hoạt động, tiến tới việc được cấp phép trong tương lai.
"Nhóm đầu tư rượu vang" theo Sơn không phải là hội nhóm bí mật mà ban đầu chỉ lập ra để nói chuyện ăn nhậu, liên hoan. Nam sau đó tham gia nhóm, thi thoảng rủ đi chơi cùng, không bao giờ nói chuyện công việc. "Người bận rộn như Nam thì càng chẳng bao giờ có thời gian nhắn tin", Trường Sơn nói.
Lời khai này của bị cáo Sơn phù hợp với lời khai của Nam trước tòa. Nhưng lại ngược với cáo buộc của nhà chức trách rằng nhiều công việc được trao đổi trong đây.
Khi VKS hỏi về nhận thức phạm tội, Trường Sơn nói sai lầm của mình là quá tin tưởng việc Nam nói làm ăn chân chính. "Đáng lẽ tôi phải tỉnh táo hơn, phải xem xét tìm hiểu kỹ lưỡng, chứ không tin rồi giúp ngay", bị cáo trình bày.
Bị cáo này nói những ngày qua ngồi nghe các bị hại chia sẻ thấy rất đau xót cho họ. "Tôi thấy Nam thực sự rất quá đáng", Trường Sơn khai và xin HĐXX vài giây trấn tĩnh do "xúc động quá".
Cựu công an sau đó thừa nhận nếu tỉnh táo, bớt lơ là mất cảnh giác có lẽ vụ lừa đảo của Nam sẽ được ngăn chặn sớm hơn.
Theo cáo buộc, Trường Sơn được nhận lương trải dài 21 tháng, tổng 2,2 tỷ đồng qua tài khoản của vợ. "Liệu có sự che giấu gì ở đây không?", VKS hỏi.
Sơn khẳng định "không", cho biết vợ chồng nhiều năm hợp tác kinh doanh rượu vang, xì gà với Phong. Mọi khoản tiền làm ăn đều đổ về tài khoản vợ nên việc này cũng thế.
"Bị cáo nói Sơn cứ chuyển cho chị dâu chú (tức vợ bị cáo) để cho chị chú vui, anh em dễ đi nhậu. Hoàn toàn không nhằm mục đích che giấu mấy đồng bạc".
Hôm nay tòa bước sang ngày làm việc thứ 6
Thanh Lam - Phạm Dự