Biến đổi khí hậu cần được coi là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe toàn cầu nhằm thúc đẩy các chính phủ hành động, trong bối cảnh nắng nóng đã gây khoảng 3 triệu ca tử vong trong giai đoạn 2016-2023.
Khuyến nghị trên được đưa ra trong báo cáo thường niên lần thứ 10 của tạp chí y khoa The Lancet, công bố ngày 28/10 trước Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) vào tháng 11 tới.
Báo cáo tập hợp nghiên cứu của 146 nhà khoa học đến từ 30 quốc gia đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe con người.
Theo báo cáo, năm 2023 ghi nhận kỷ lục khoảng 710.000 ca tử vong liên quan đến nắng nóng, trong đó hơn 70% có liên quan đến biến đổi khí hậu do con người gây ra.
Bà Marina Romanello, Giám đốc điều hành dự án nghiên cứu Lancet Countdown về sức khỏe và khí hậu, cho biết khoảng 68% số ca tử vong do nắng nóng trong giai đoạn 8 năm kể từ khi Hiệp định Paris về khí hậu được thông qua năm 2015 có thể trực tiếp quy cho biến đổi khí hậu.
Giáo sư Ollie Jay thuộc Đại học Sydney (Australia) cho biết các nhà nghiên cứu ước tính số ca tử vong do nắng nóng có liên quan đến biến đổi khí hậu bằng cách so sánh số liệu thực tế với số trường hợp có thể xảy ra nếu không có hiện tượng này. Biến đổi khí hậu làm gia tăng cường độ và tần suất các đợt nắng nóng cực đoan.
Bà Romanello kêu gọi cách tiếp cận tổng thể, dài hạn nhằm nâng cao khả năng chống chịu và năng lực ứng phó của các quốc gia, thay vì chỉ xử lý từng cuộc khủng hoảng riêng lẻ.
Báo cáo cũng cảnh báo biến đổi khí hậu gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng.
Trong 3 năm qua, tình trạng suy giảm năng suất lao động do nhiệt độ tăng đã khiến kinh tế toàn cầu thiệt hại hơn 1.000 tỷ USD mỗi năm. Đông Nam Á và châu Phi chịu tác động nặng nề nhất, với mức tổn thất lần lượt tương đương 3,9% và 3,2% GDP.
Một số tiến bộ đã được ghi nhận 56 trong số 194 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế thế giới đã điều chỉnh hệ thống y tế và cảnh báo sớm để ứng phó với các hiện tượng cực đoan. Năm 2025, đầu tư vào năng lượng sạch đạt 2.100 tỷ USD, gấp đôi vốn đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm 80% nguồn cung năng lượng toàn cầu và gây ô nhiễm không khí, dẫn đến khoảng 2,73 triệu ca tử vong mỗi năm.
Báo cáo nhấn mạnh nguồn lực nghiên cứu y tế liên quan đến khí hậu vẫn phân bổ bất bình đẳng: dù kinh phí đã tăng lên 316 triệu USD năm 2024, khoảng 84% vẫn dành cho các nhà nghiên cứu tại những nước giàu, trong khi các quốc gia kém phát triển chịu nhiều rủi ro nhất./.
(TTXVN/Vietnam+)