BMC viện công văn của nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương để vay vốn vượt quy định

Bộ Công an mới ban hành kết luận điều tra và đề nghị truy tố 27 bị can liên quan đến sai phạm gây thiệt hại gần 20.000 tỉ đồng xảy ra tại Ngân hàng SCB.

Trong đó, kết luận điều tra xác định ông Nguyễn Văn Ngọc (Chủ tịch Công ty BMC, công ty 100% vốn nhà nước thuộc Bộ Công Thương, hoạt động trong lĩnh vực buôn bán vật liệu xây dựng, san lấp mặt bằng, kinh doanh khách sạn...) có hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng SCB từ tháng 10-2010 đến ngày 31-12-2016.

Trong các sai phạm xảy ra tại BMC liên quan đến các khoản vay tại ngân hàng SCB, Kết luận điều tra nêu, ông Nguyễn Cẩm Tú (nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương) ký văn bản trả lời BMC về việc vay vốn ngân hàng. Văn bản này được BMC sử dụng làm căn cứ liên hệ SCB vay vốn vượt quá 3 lần vốn điều lệ. 

Cơ quan điều tra xác định hành vi của những cá nhân liên quan tại Bộ Công Thương có vi phạm nhưng chưa đến mức xử lý hình sự.

BMC viện công văn của nguyên thứ trưởng để vay vốn SCB

Theo kết luận điều tra, Công ty BMC được thành lập ngày 30-3-1996. Đến năm 2010, sau khi sáp nhập một số đơn vị kinh tế, công ty có vốn điều lệ hơn 38,7 tỉ đồng, do Bộ Công Thương đại diện chủ sở hữu 100% vốn điều lệ.

Ông Nguyễn Văn Ngọc là Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc, Phạm Lê Hùng là Kế toán trưởng, Trần Thị Mỹ Ngọc là Thủ quỹ. Bà Trần Diệu Oanh được Bộ trưởng Bộ Công Thương bổ nhiệm làm kiểm soát viên công ty từ ngày 23-7-2010, thời hạn 3 năm.

Tại Bộ Công Thương, các ông Vũ Quốc Anh (Vụ Trưởng Vụ Tài chính), ông Khuất Quang Vượng và Nguyễn Thành Lam (Phó Vụ trưởng) được phân công giám sát hoạt động của BMC.

Kết luận điều tra nêu năm 2009, BMC có văn bản gửi Bộ Công Thương xin ý kiến về việc cho phép công ty vay vốn vượt quá 3 lần vốn điều lệ theo quy định tại khoản 2 Điều 9 Nghị định 09/2009.

Trên cơ sở tham mưu của ông Khuất Quang Vượng, ngày 28-4-2009, ông Nguyễn Cẩm Tú (nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương) ký công văn gửi BMC.

Văn bản nêu Bộ Công Thương không có thẩm quyền hướng dẫn các doanh nghiệp trực thuộc Bộ vay vốn ngân hàng vượt vốn điều lệ. 

Nguồn vốn đầu tư của chủ sở hữu tại các doanh nghiệp trực thuộc Bộ nói chung và BMC nói riêng hiện có rất ít so với nhu cầu sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp chủ yếu hoạt động bằng nguồn vốn vay ngân hàng.

Từ đó, Bộ Công Thương hướng dẫn BMC làm việc trực tiếp với ngân hàng để tiếp tục vay vốn đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, hoàn thành kế hoạch đã đề ra.

Theo kết luận điều tra, công văn trên được BMC sử dụng làm căn cứ liên hệ với SCB từ năm 2010 đến năm 2016, lập 19 hợp đồng vay vốn vượt quá 3 lần vốn điều lệ, không bảo đảm quy định pháp luật, tạo điều kiện để Nguyễn Văn Ngọc lợi dụng vay vốn tại các tổ chức tín dụng và sử dụng trái quy định.

Cơ quan điều tra xác định hành vi của ông Khuất Quang Vượng và ông Nguyễn Cẩm Tú là vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, do thời gian xảy ra vi phạm đã lâu, trên 16 năm, nên Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an không xem xét xử lý trách nhiệm đối với hai người này.

Không thực hiện giám sát tài chính tại BMC

Kết luận điều tra cũng chỉ ra những thiếu sót trong công tác giám sát hoạt động của BMC tại doanh nghiệp và Bộ Công Thương.

Tại BMC, không có tài liệu thể hiện bà Trần Diệu Oanh thực hiện nhiệm vụ kiểm soát viên. Báo cáo tài chính các năm từ 2010 đến 2014 không có kiểm toán theo quy định. 

Báo cáo tài chính từ năm 2015 đến năm 2017 có kiểm toán của Công ty kiểm toán Quy Chuẩn nhưng không được gửi chủ sở hữu là Bộ Công Thương.

Trong khi đó, tại Bộ Công Thương không lưu trữ báo cáo tài chính của BMC từ năm 2010 đến nay, cũng như kế hoạch sản xuất kinh doanh hằng năm và tài liệu về việc giám sát, kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động, xếp loại công ty.

Đối với bà Trần Diệu Oanh, kết luận điều tra xác định bà được Bộ Công Thương bổ nhiệm làm kiểm soát viên BMC từ ngày 23-7-2010, thời hạn 3 năm. 

Từ năm 2014 đến nay, Vụ Tổ chức không có quyết định bổ nhiệm lại bà Oanh hoặc thay thế người khác làm kiểm soát viên. Tuy nhiên, tại Vụ Tài chính, bà Oanh vẫn là chuyên viên được giao quản lý hoạt động của BMC đến năm 2020.

Trong thời gian giữ chức vụ kiểm soát viên và chuyên viên, bà Oanh không thực hiện giám sát tài chính theo quy định pháp luật.

Đối với các ông Vũ Quốc Anh (Vụ trưởng), Nguyễn Thành Lam và Khuất Quang Vượng (Phó vụ trưởng Vụ Tài chính), kết luận điều tra xác định những người này được giao quản lý BMC từ năm 2010 đến năm 2019, giúp việc cho Bộ trưởng Bộ Công Thương quản lý toàn diện hoạt động của công ty.

Dù điều lệ BMC do Bộ trưởng Bộ Công Thương ký ban hành năm 2009 có quy định về tổ chức thực hiện giám sát tài chính, các cá nhân được giao nhiệm vụ đã không thực hiện việc giám sát hoạt động của công ty theo quy định. 

Việc này dẫn đến không phát hiện được các vi phạm tại BMC, để từ năm 2010 đến năm 2016, Nguyễn Văn Ngọc lợi dụng vi phạm pháp luật trong hoạt động cho vay và tham ô tài sản.

Tuy nhiên, cơ quan điều tra xác định việc không làm hết trách nhiệm của các cá nhân nêu trên không phải là nguyên nhân gây ra thất thoát tài sản tại BMC. Do đó, hành vi vi phạm của những người này chưa đến mức phải xem xét xử lý hình sự.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an sẽ có văn bản kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét xử lý trách nhiệm hành chính và kỷ luật về Đảng đối với các cá nhân liên quan.

Theo kết luận điều tra, trong số hơn 208,5 tỉ đồng bị xác định chiếm đoạt từ quỹ Công ty BMC, có khoản 735 triệu được ông Nguyễn Văn Ngọc (cựu Chủ tịch BMC) chỉ đạo rút để mua hổ nấu cao sử dụng và khoản 4 tỉ dùng thanh toán tiền mua xe Lexus LS 600H cho Công ty Thiên Ngọc.