Theo luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành, trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ, phải lập biên bản vi phạm hành chính.
Tại dự thảo luật sửa đổi đang được Quốc hội thảo luận, Chính phủ đề xuất các vi phạm phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ sẽ được áp dụng hình thức xử phạt không lập biên bản. Việc này nhằm phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.
Dự thảo luật sửa đổi đề xuất vi phạm phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ sẽ được áp dụng xử phạt không lập biên bản
ẢNH: C08
Quá trình xây dựng luật, một số ý kiến cho rằng, biên bản vi phạm hành chính không chỉ có ý nghĩa ghi nhận hành vi vi phạm mà còn là căn cứ để ghi nhận ý kiến của người vi phạm, việc giải thích quyền, nghĩa vụ của họ, đặc biệt là quyền giải trình, cũng như các tình tiết khác của vụ việc.
Do đó, việc không lập biên bản trong mọi trường hợp phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ có thể ảnh hưởng đến việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức vi phạm.
Đề xuất trên còn có thể dẫn đến áp dụng dàn trải, không phân biệt tính chất, mức độ phức tạp của vụ việc, làm gia tăng nguy cơ tùy nghi trong thực tiễn, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức vi phạm.
Tiếp thu, giải trình nội dung này, Bộ Công an - cơ quan chủ trì soạn thảo, cho biết, hiện nay các hành vi vi phạm hành chính được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (cân kiểm tra tải trọng xe cơ giới, phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở, camera giám sát…) đều có đủ căn cứ, dữ liệu để ra quyết định xử phạt.
Kết quả thu thập phải được ghi nhận bằng văn bản, gồm các thông tin cơ bản như: tên cơ quan, đơn vị và chữ ký, họ tên của người sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ; tên, địa chỉ của cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm (trường hợp xác minh được); bản ảnh, hình ảnh; âm thanh; chỉ số đo, phân tích; thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm hoặc kết luận về kết quả đo lường, phân tích, kiểm định…
"Các thông tin nêu trên đã tương ứng với các thông tin quan trọng trong biên bản vi phạm hành chính", Bộ Công an nhận định.
Vừa rút ngắn quy trình, vừa chính xác, khách quan
Vẫn theo cơ quan này, khi có kết quả thu thập bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, người có thẩm quyền thụ lý giải quyết phải thực hiện đầy đủ các theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Trong đó, phải xác định thông tin về tổ chức, cá nhân vi phạm; gửi thông báo bằng văn bản yêu cầu đến giải quyết, ra quyết định xử phạt, rồi tổ chức thi hành quyết định xử phạt.
Trường hợp chưa đủ căn cứ ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền dù không phải lập biên bản nhưng phải áp dụng các biện pháp như xác minh tình tiết của vụ việc, thu thập phương tiện điện tử, dữ liệu điện tử, xác định giá trị tang vật, phương tiện vi phạm…
Đồng thời, người có thẩm quyền phải lập các văn bản, tài liệu thể hiện quá trình và kết quả thực hiện các thủ tục nêu trên, nhằm đảm bảo ghi nhận khách quan, chính xác, đầy đủ.
Bộ Công an khẳng định đề xuất không lập biên bản vi phạm hành chính sẽ giúp rút ngắn quy trình, thời gian xử phạt mà vẫn bảo đảm tính chính xác, khách quan.
Thủ tục xử phạt không lập biên bản thường áp dụng với các các vụ việc vi phạm đơn giản, rõ ràng, không có tình tiết phức tạp.
Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành quy định hình thức xử phạt này được áp dụng khi mức phạt tiền tối đa là 500.000 đồng (với cá nhân) và 1 triệu đồng (với tổ chức).
Dự thảo luật đề xuất tăng lên mức tối đa 1 triệu đồng (với cá nhân) và 2 triệu đồng (với tổ chức).